Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Từ General Motors Đến Một Vụ Thoát Xác

04/06/200900:00:00(Xem: 5028)

Từ General Motors Đến Một Vụ Thoát Xác

Nguyễn Xuân Nghĩa & Việt Long RFA
...sông Trường giang sóng sau dồn sóng trước...
Sau một thế kỷ làm bá chủ công nghiệp xe hơi thế giới, cuối cùng, tập đoàn General Motors của Hoa Kỳ vừa khai báo vỡ nợ và xin được Toà Phá sản tại New York bảo vệ để thoát xác thành một doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh cao hơn. Nhà tư vấn kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa cho rằng đấy là một biến cố phản ảnh những thay đổi lớn trong hệ thống sản xuất của kinh tế Mỹ. Ông giải thích như sau trong phần trao đổi do Việt Long thực hiện hầu quá thính giả.
Việt Long: Xin kính chào ông Nguyễn Xuân Nghĩa. Sau nhiều khó khăn và chống đỡ kéo dài, hôm Thứ Hai mùng một tháng Sáu vừa qua, tập đoàn xe hơi General Motors của Mỹ đành khai báo với Toà Phá sản của hạt Manhattan tại New York để được bảo vệ hầu chấn chính tổ chức và sản xuất. Như vậy thì cuối cùng biến cố mà nhiều người chờ đợi đã xảy ra khiến người ta có thể nêu câu hỏi về tương lai của kỹ nghệ xe hơi Hoa Kỳ. Chương trình kỳ này sẽ tìm hiểu về những nguyên nhân sâu xa của một vụ phá sản như vậy. Và như mọi khi, xin đề nghị ông trình bày trước hết về bối cảnh vấn đề...
Nguyễn Xuân Nghĩa: - General Motors được thành lập từ tháng Chín năm 1908, cách đây tròn một thế kỷ. Suốt trăm năm đó, tổ hợp này đứng đầu thế giới về số lượng xe sản xuất ra trong 77 năm liên tục, từ 1931 đến năm 2007, rồi phải nhường vị trí quán quân ấy cho hãng Toyota Nhật. Tổ hợp GM là đại gia toàn cầu, tuyển dụng 266.000 công nhân viên trên thế giới và ráp chế đủ loại xe tại 34 quốc gia.
- Nhưng từ nhiều năm nay, cùng với hai hãng Ford và Chrysler, ba tổ hợp xe hơi Mỹ sa sút dần và không cạnh tranh nổi với các hãng xe Nhật Bản hay Đức quốc đã đầu tư và ráp chế xe hơi ngay trên thị trường Mỹ. Sau hãng Chrysler bị phá sản ngày 30 tháng Tư vừa qua, đến lượt General Motors vỡ nợ vì tài sản chỉ còn hơn 82 tỷ Mỹ kim mà mắc nợ tới gần 173 tỷ mà không thanh toán nổi. Kể về tài sản kinh doanh thì đây là một vụ nỡ nợ đứng hàng thứ tư của lịch sử Hoa Kỳ, sau vụ phá sản của tập đoàn đầu tư Lehman Brothers, của ngân hàng Washington Mutual và của tổ hợp điện tử WorldCom.
Việt Long: Thưa ông, bây giờ thì tập đoàn GM này tính sao, họ sẽ ứng phó thề nào để tồn tại"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Bây giờ, tập đoàn này phải làm thủ tục xin Toà Phá sản bảo vệ để kiện toàn lại tổ chức hẩu lập ra một General Motors mới, gọn nhẹ và có sức cạnh tranh cao hơn trên thị trường Bắc Mỹ, với điểm hoà vốn là phải có lời khi sản xuất được tối thiểu 10 triệu xe hơi - tập trung vào bốn thương hiệu là Chevrolet, Cadillac, Buick và GMC - thay vì 16 triệu xe có quá nhiều nhãn nhiều loại như trước đây. Trong khi ấy, GM sẽ triệt thoái khỏi các thị trường toàn cầu và buông dần các cơ sở đầu tư kém lời như hãng Saab tại Thụy Điển, hãng Opel tại Đức hay hãng Vauxhall tại Anh. Họ chỉ duy trì cơ sở nào còn có lời mà thôi, thí dụ như ở tại Trung Quốc, nếu công đoàn Mỹ nay làm chủ một phần vốn không đòi triệt thoái luôn để bảo vệ việc làm cho công nhân Mỹ, như họ vừa mới yêu cầu. Điều ấy cũng khiến thế giới phải chú ý theo dõi.
- Nhìn một cách nào đó thì đây là một vụ thoát xác có hậu quả kinh tế, xã hội và chính trị lan rộng tại Mỹ và cũng liên hệ đến quan hệ của Hoa Kỳ với nhiều quốc gia khác, như với Canada hay Đức. Việc một tổ hợp sản xuất phụ tùng xe hơi Canada đã cùng ngân hàng lớn nhất Liên bang Nga nhảy vào mua lại hãng Opel với sự dàn xếp của Chính quyền Đức còn cho thấy mối quan hệ khắng khít hơn giữa Nga và Đức trong hoàn cảnh rất tế nhị hiện nay tại Âu Châu. Riêng tại Hoa Kỳ, vụ thoát xác sẽ ảnh hưởng đến cả triệu người đang lao động trong các ngành trực tiếp hay gián tiếp liên quan đến kỹ nghệ xe hơi và sẽ là một bài toán nan giải cho chính quyền.
Việt Long: Như vậy thì sau trăm năm tung hoành trên thế giới, bây giờ General Motors phải gạn lại các phần vụ có lời và thoát xác thành một doanh nghiệp nhỏ, gọn và có khả năng cạnh tranh cao hơn ngay trên sân chơi của mình là thị trường Bắc Mỹ như ông vừa nói. Nhìn trên toàn cảnh thì đấy có phải là sự thoái lui của Hoa Kỳ trong nền kinh tế toàn cầu hay không"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Tùy theo giác độ, chúng ta có nhiều cách nhìn vấn đề này. Công nghiệp xe hơi Hoa Kỳ bị khủng hoảng vì sai lầm của ba đại gia Mỹ tại Detroit thuộc tiểu bang Michigan chứ các hãng xe Nhật hay Đức đã đầu tư và ráp xe bán ngay trên thị trường Mỹ thì đều khá hơn các hãng Mỹ. Nhược điểm của các hãng xe Mỹ là giới doanh gia chủ quan với lương bổng quá hậu hĩnh đã hết quan tâm đến thị hiếu và nhu cầu của khách hàng. Thứ nữa, công đoàn Mỹ đã thành một đám kiêu binh, một giai tầng công nhân quý tộc với những đòi hỏi quyền lợi vượt quá khả năng thanh toán của doanh nghiệp. Hậu quả là xe Mỹ khó cạnh tranh ngay trên đất Mỹ vì không thích hợp và giá thành lại quá cao. Mỗi chiếc bán ra lại lỗ vài ngàn đô la thì về dài, công ty phải phá sản. Đó là một cách nhìn về trách nhiệm chủ quan của kỹ nghệ xe hơi Mỹ nếu ta so sánh với các hãng xe ngoại quốc đang kinh doanh tại Hoa Kỳ. Nhưng điều ấy không có nghĩa là vị trí Hoa Kỳ đang lụn bại dần trong nền kinh tế toàn cầu. Ngược lại là đằng khác!
Việt Long: Ông nói như vậy tức là còn có một cách nhìn khác và lạc quan hơn hay sao"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thưa đúng vậy khi ta nhìn vào vị trí của kỹ nghệ xe hơi trong toàn cảnh của công nghiệp Hoa Kỳ và công nghiệp thế giới.


- Trị giá cỡ ba ngàn tỷ đô la một năm, sản lượng công nghiệp Hoa Kỳ vẫn dẫn đầu thế giới và cao hơn tổng số của hai nước đứng sau là Nhật Bản và Trung Quốc. Thật ra còn cao gấp đôi sản lượng kỹ nghệ Nhật Bản dù hãng xe Toyota của Nhật đã giật mất ngôi vị vô địch của Mỹ. Trong sản lượng công nghiệp ấy của Mỹ, kỹ nghệ sản xuất xe hơi chỉ chiếm chừng 2,5% thôi, và nếu kể thêm các ngành sản xuất phụ tùng ráp chế thì kỹ nghệ xe hơi Mỹ chỉ chiếm hơn 5,5%, tức là một tỷ lệ không nhiều. Dù là nghiêm trọng cho sinh hoạt của người dân, vụ General Motors hay Chrysler cần được đặt vào đúng tầm mức trong cả nền kinh tế Hoa Kỳ và thế giới.
- Chỉ vì ngoài công nghiệp xe hơi, Hoa Kỳ còn sản xuất nhiều thứ khác. Thí dụ như máy tính hoặc công nghiệp điện tử chiếm một tỷ lệ là hơn 7,6%; các ngành sản xuất thiết bị máy móc thì chiếm hơn 5%; và sản lượng kỹ nghệ hàng không thì chiếm hơn 3%. Nói rộng ra, toàn bộ các ngành sản xuất sử dụng công nghệ cao, như điện toán, thông tin, hàng không, thiết bị y tế hoặc các loại máy móc tinh vi khác, có sản lượng tổng cộng bằng 20% công nghiệp Hoa Kỳ.
- Vấn đề xe hơi Mỹ sở dĩ đáng chú ý vì là ngành sử dụng nhiều nhân công với tổng số nhân viên thợ thuyền lên tới hơn bốn triệu rưởi. Và ngành này đang phải thoát xác như nhiều ngành ráp chế kỹ nghệ khác trong một xã hội hậu công nghiệp.
Việt Long: Hình như ông muốn nói đến một cái nhìn khác và rộng lớn hơn về trình độ phát triển của xã hội Hoa Kỳ.
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thưa đúng như vậy. Nước Mỹ có chừng bốn triệu rưởi người lao động trong ngành xe hơi. So với tổng số lực lượng lao động vào khoảng 155 triệu người thì con số 4,5 triệu ấy có thể là nhiều hay ít, tùy theo cách nhìn.
- Vấn đề chung là trong khi sản lượng công nghiệp chế biến hay ráp chế cứ tiếp tục tăng năm này qua năm khác thì lực lượng lao động trong ngành này lại tiếp tục giảm nhờ năng suất gia tăng. Một cách cụ thể thì suốt ba chục năm vừa qua, sản lượng công nghiệp Hoa Kỳ đã tăng gấp đôi, trong khi ấy, lực lượng lao động trong ngành này thì giảm phân nửa, từ hơn 20% vào năm 1979 thì nay chỉ còn có 9%. Nôm na là để cùng biến chế ra một đơn vị sản phẩm thì người ta cần ít thợ hơn và đấy là bài toán xã hội của một sự thăng tiến sản xuất. Nhìn cách khác thì một người thợ vào năm 2009 giờ đây có năng suất cao gấp bốn lần người thợ vào năm 1979. Đã thế, trong cơ cấu sản xuất kinh tế, tỷ trọng của công nghiệp chế biến lại giảm dần, như sự sút giảm trước đó của nông nghiệp trong thế kỷ 19. Trong khung cảnh đổi thay như vậy, kỹ nghệ xe hơi của Mỹ tất nhiên là gặp khó khăn, mà lại còn lầm lẫn nữa thì tất nhiên là bị đào thải.
Việt Long: Xin được hỏi ngay là trong cách tính đó, người ta đã có kể phần sản xuất của máy móc tự động hoặc những yếu tố nâng cao năng suất chứ phải không"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thưa đúng như thế, người ta đã tính cả tất cả phần trị giá gia tăng của từng khu vực, nghĩa là những nhập lượng và xuất lượng trong nông nghiệp, công nghiệp hay dịch vụ và trong công nghiệp chế biến...
Việt Long: Nói như vậy thì đây là hiện tượng đào thải bình thường của thành phần có khả năng tiến hoá chậm nhất, hoặc thấp nhất, trong một xã hội không ngừng đổi thay hay sao"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thưa đúng như thế và doanh nghiệp chậm lụt trong sự chuyển hoá để cạnh tranh thì bị thị trường loại bỏ. Các công đoàn mà vẫn cố gắng bảo vệ vị trí hay thành quả đấu tranh cho thợ thuyền càng đẩy mạnh sự đào thải vì trở thành lực cản cho sự tiến hoá. Bây giờ họ lại làm chủ hai doanh nghiệp sản xuất xe hơi, may ra thì sẽ sớm hiểu ra quy luật phũ phàng ấy. Trong khi đó, xã hội vẫn tiến hóa và hình thái sản xuất vẫn thay đổi.
- Một thí dụ đầy ý nghĩa là từ mùng tám này, trong 30 doanh nghiệp tiêu biểu của chỉ số kỹ nghệ Dow Jones, General Motors sẽ bị loại và thay thế bằng Cisco, doanh nghiệp về thông tin điện tử mới được thành lập năm 1984 tại vùng Thung lũng điện tử ở miền Bắc California. Cùng ngày đó, tổ hợp ngân hàng CitiGroup bị thay thế bởi hãng bảo hiểm Travelers, xưa kia là công ty vệ tinh của CitiGroup, nay là tổ hợp bảo hiểm lớn nhất Hoa Kỳ. Đây là cảnh ngộ "sông Trường giang sóng sau dồn sóng trước", khác nhau là khi ta nhìn vào một làn sóng hay cả dòng sông...
Việt Long: Câu hỏi cuối, thưa ông, nếu nhìn trên toàn cảnh thì ông có vẻ lạc quan về tương lai của công nghiệp Hoa Kỳ"
- Hai thí dụ về chuyện đổi ngôi vừa rồi trong chỉ số Dow Jones có cho ta thấy sự tiến hoá và đào thải không ngừng của xã hội Mỹ trong khung cảnh thật ra cũng không có gì là lớn lao của cả kỹ nghệ xe hơi Hoa Kỳ. Một trăm năm trước, nước Mỹ là tiên tiến với chiếc xe Ford đầu tiên. Ngày nay, bất cứ một xứ tân hưng nào cũng có thể chế tạo xe hơi nên việc có được một kỹ nghệ xe hơi trong thế kỷ 21 không là một biến cố long trời lở đất! Có khi chính là nhờ thử thách này mà General Motors lại có thể đẩy thêm một cuộc cách mạng nhỏ trong kỹ nghệ xe hơi. Nhưng ưu thế của Hoa Kỳ trên thế giới nay đang nằm trong các ngành sản xuất tiên tiến khác.
- Nói vậy không phải vì chúng ta rơi vào chủ nghĩa "phục Mỹ". Ngược lại là đằng khác! Chính là vì thiếu viễn kiến và cố bám vào quyền lợi cục bộ, giới hữu trách trong doanh trường, công đoàn và chính trường Hoa Kỳ đã không kịp hoặc không muốn thay đổi nên mới gây ra tai họa xã hội cho ngành sản xuất xe hơi. Hậu quả đầy nghịch lý là nhà nước nay sẽ làm chủ và công chức nay sẽ quản lý một công ty tụt hậu và có khi góp phần kéo dài sự tụt hậu đó! Ta đã từng thấy hiện tượng này trong các nước xã hội chủ nghĩa với bàn tay bao biện và ôm đồm của nhà nước.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Cuộc chiến hiện nay tại Ukraine, chẳng cần nói nhiều, đã là một bài học rất lớn cho Hoa Kỳ, và có lẽ nó sẽ được dùng làm chuẩn mực cho những xung đột trong tương lai giữa Hoa Kỳ và các thế lực thù địch trên thế giới...
Vậy bằng cách nào mà cuốn tạp chí BK, số cuối cùng (phát hành vào ngày 20 tháng 4 năm 1975) đã không bị ném vào mồi lửa, không trở thành giấy gói xôi, không bị thu hồi, tịch thu, tiêu hủy” và vẫn có thể xuất hiện “nguyên con” trên trang web của Tạp Chí Thế Kỷ 21 vào ngày 2 tháng 4 năm 2017? Đây là câu hỏi mà qúi vị lãnh đạo của chính phủ hiện hành ... cần “suy ngẫm” để có thể ban hành những nghị quyết, hay nghị định đỡ ngớ ngẩn (và lạc hậu) hơn chút xíu...
✱ Reuters: Nga đang hy vọng rằng đảng Cộng hòa kiểm soát Quốc hội - Chính quyền Biden sẽ gặp khó khăn trong việc thúc đẩy Quốc hội thông qua các chương trình viện trợ cho Kyiv. ✱ Military: Các nhà vận động hành lang làm việc cho các nhà thầu quốc phòng, đã từng làm việc cho chính phủ liên bang trước đây - cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper đã từng làm việc văn phòng quan hệ chính phủ của Raytheon. ✱ Al Jazeera: Nhiều dự luật trong quá khứ, đã được Hạ viện và Thượng viện thông qua trong nhiều thập kỷ mà không bị thất bại. ✱ Bilderbergmeetings Co. UK: Chính quyền Biden đã coi Nga và Trung Quốc là đối tác trong thách thức đối với “trật tự thế giới”- Sự cạnh tranh toàn diện với Trung Quốc đang trở thành một nguyên tắc trong các chính sách kinh tế, đối ngoại và an ninh của Hoa Kỳ...
Nhiều người nghĩ ngay đến con số 18 tỷ kiều hối USD chuyển về Việt Nam năm 2021. Đó thật ra không phải là điều nên mất thời gian bàn tính vì đó là một thực thể không thay đổi được. Những người gởi có những lý do riêng không ai lay chuyển được và người Việt trong nước đều muốn nhận những đồng tiền gởi về. Nhưng còn những món tiền khổng lồ khác từ những chương trình viện trợ đủ mọi kiểu cho dân VN từ những chính phủ Âu-Mỹ mà người dân không hay biết, những nguồn tài trợ đã từ lâu bị thất thoát, hoặc cả biến mất mà không ai đặt câu hỏi. Đây là một địa hạt cần soi giọi.
* Cựu Tổng Thống Trump tuyên bố tái tranh cử để tránh bị truy tố nhưng vô hiệu quả. * Trump sẽ bị truy tố trước hoặc sau mùa lễ 2022. * Việc đề cử ông Jack Smith làm cố vấn đặc biệt để giám sát cuộc điều tra hình sự cựu Tổng Thống Trump chỉ làm chậm trễ một vài tuần là cùng. Trường hợp này khác với việc đề cử Robert Muller. * Trump sẽ bị truy tố về vụ lưu trữ bất hợp pháp tài liệu mật quốc gia và vụ bạo loạn 6/1. * Truy tố ăn cắp tài liệu mật dễ dàng như truy tố buôn bán ma túy. Trường hợp bạo loạn 6/1 phức tạp hơn. * Phiên tòa sẽ kéo dài 12 – 24 tháng và kết thúc trước nhiệm kỳ của Tổng Thống Biden chấm dứt. * Việc truy tố Trump của cố vấn đặc biệt không ảnh hưởng đến việc tái tranh cử của cựu tổng thống ngoại trừ Tu Chánh Án 14 được mang ra xét xử.
✱ The Guardian, Uk: Donald Trump tuyên bố ứng cử chắc chắn sẽ không làm cho việc truy tố ông ta trở nên bất khả thi - chẳng qua chỉ là một nỗ lực nhằm đánh lừa mọi người, và nó không làm thay đổi mức độ tội ác của ông ta đã phạm - nhiều khả năng khiến Trump trở thành cựu tổng thống Mỹ đầu tiên phải vào tù. ✱ NY Post: Cựu Bộ Trưởng Tư pháp Bill Barr cho rằng chính phủ liên bang có đủ bằng chứng để buộc tội cựu Tổng thống Donald Trump - ông ta đã thất bại với tư cách tổng thống trước đây, thời không nên tìm kiếm một nhiệm kỳ khác ✱ Yahoo News/Ms Evans: Donald Trump không thể cứu nước Mỹ - Ông ta thậm chí không thể tự cứu được mình - Ông ấy đã lợi dụng chúng tôi để giành được Tòa Bạch Ốc. ✱ Brookings Edu: Cựu tổng thống phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của ông ta đã phạm ở Georgia. Chúng tôi kết luận rằng Trump có nguy cơ cao sẽ bị truy tố hình sự ở Fulton County.
Họ sống thêm được bao lâu nữa thì chỉ có Trời mới biết. Và chắc ngay cả đến Trời cũng không thể trả lời câu hỏi (thượng dẫn) của nhà văn Thận Nhiên: Sao sau bao nhiêu xương máu đổ xuống nơi này mà người dân Q.B vẫn phải lặn hụp mò ốc (dưới ao) cứ như thể là họ vẫn còn đang sống trong cảnh tối tăm, giữa Đêm Trường Trung Cổ vậy?
Tại Bangkok, Hội nghị Thượng đỉnh APEC 2022 đã kết thúc và 21 quốc gia thành viên đã đồng thuận đưa ra một Bản Tuyên bố chung với nội dung lên án Nga về cuộc chiến tranh xâm lược tại Ukraine. Tuy nhiên, Bản Tuyên bố có nêu rõ giới hạn dè dặt là nhìn chung vẫn còn có "những quan điểm và đánh giá khác nhau về tình hình và các biện pháp trừng phạt.”
Vào ngày 15-11-2022 tại tư dinh Mar-a-Lago, Florida cựu Tổng thống bị thất sủng Donald Trump tuyên bố rằng ông sẽ tái tranh cử Tổng thống vào năm 2024. Ngay ngày hôm sau Dân Biểu Hoa Kỳ Gerry Connolly (Dân Chủ, Virginia) cho biết rằng các Dân Biểu Dân Chủ sẽ đưa ra một nghị quyết trong tuần này để đảm bảo rằng Trump không bao giờ có thể giữ chức vụ tổng thống nữa bằng cách viện dẫn Tu Chính Án Thứ 14. Hiến Pháp Hoa Kỳ quy định rằng những người tham gia những cuộc phản loạn (insurrection) bị cấm giữ các chức vụ liên bang và ông Connolly cam kết đảm bảo các hành động của Trump vào ngày 6 tháng 1 năm 2021 không bị lãng quên...
Dù vẫn còn một ít kết quả chưa được công bố và cuộc tái bầu cử “runoff” thứ nhì cho chiếc ghế Thượng viện tại tiểu bang Georgia vào đầu tháng12 tới, cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2022 tại Hoa Kỳ xem như đã kết thúc. Nếu làn sóng đỏ của phía Cộng Hòa không có được kết quả như dự đoán hay theo mong đợi từ đảng này thì ngược lại, việc đảng Dân Chủ thắng thêm chiếc ghế Thượng Viện cùng các ghế Thống Đốc tiểu bang trước tình trạng lạm phát gia tăng và tổng thống đương nhiệm bị sụt giảm mức ủng hộ là một cuộc ngược dòng đáng kể...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.