Hôm nay,  
Việt Báo Online

Ba Mươi Năm Nhìn Lại, Nhiều Bất Ngờ Từ Cuộc Chiến Việt Nam: Từ Thua Trận, Dân Việt Tị Nạn Vượt Lên Thế Mạnh

29/04/200500:00:00(Xem: 4609)
Ba Mươi Năm Nhìn Lại, Nhiều Bất Ngờ Từ Cuộc Chiến Việt Nam: Từ Thua Trận, Dân Việt Tị Nạn Vượt Lên Thế Mạnh
Chiến tranh thường có nhiều bất ngờ. Có những bất ngờ vượt ngoài dự tính của những người có tài quan sát, giỏi tiên đoán, và nhiều khi của chính những nhà hoạch định chiến lược.
Trước đây hơn 30 năm mấy ai dám nghĩ cuộc chiến Việt Nam có thể kết thúc mau lẹ và miền Nam Việt Nam sụp đổ dễ dàng như thế" Ngay những người nắm giữ vận mệnh quốc gia, ở cương vị biết rõ tình hình hơn người khác, cũng không thể ngờ miền Nam Việt Nam tan rã thảm hại như vậy. Vụ thất trận của miền Nam cũng làm ngạc nhiệm luôn cả giới lãnh đạo Hà Nội. Khi hoạch định cuộc tấn công miền Nam, Hà Nội dự trù hai năm và hy vọng hoàn tất việc đánh chiếm Sài Gòn, nhưng họ đã đạt được mục tiêu trong 52 ngày kể từ khi tấn kích Ban Mê Thuột khai mào cho cuộc tổng tấn công.
Bàng hoàng trước cuộc sụp đổ, đại đa số những người miền Nam Việt Nam rời nước ra đi trong cuộc di tản hấp tấp năm 1975 đều không dự trù trước việc sinh sống ở nước ngoài. Thấy Sài Gòn sắp lọt vào tay Cộng quân đang thắng thế tiến mạnh, nhiều người đã qua những ngày đêm lo sợ, cùng bạn bè hối hả sục sạo, tìm kiếm mọi cách ra khỏi nước để trốn thoát nguy cơ bị bắt bớ, tù đày, giết tróc từng in sâu trong đầu và nay lởn vởn ngay trước mắt. Cái khó hồi đó là vừa lo chạy Cộng sản, vừa sợ nhà cầm quyền miền Nam chặn bắt và kết tội là đào ngũ, đào nhiệm, là hèn nhát. Việc toan tính trốn chạy vì vậy chỉ được bàn bạc thầm thì và lén lút giữa những người trong gia đình, giữa những bạn bè thân thiết. Khi Sài Gòn mất, có người vội chạy, không kịp mang theo vợ con, cha mẹ. Khi chạy, họ không cần biết những bất trắc đang chờ đón, những bấp bênh trong cuộc sống, chưa biết làm gì để mưu sinh ở xứ lạ, chưa biết nước nào để đi tới.
Bỏ nước ra đi, nhiều người nghĩ không bao giờ sẽ có dịp trở lại quê hương. Ngồi trên máy bay chở người di tản rời Tân Sơn Nhứt, tôi thầm nghĩ bức màn tre sụp xuống sẽ cắt đứt những liên lạc giữa tôi với đất nước, với những thân nhân, bạn bè còn ở lại, và không bao giờ có dịp gặp lại họ. Hai mươi mốt năm trước khi hiệp định Genève chia đôi đất nước tôi đã rời miền Bắc vào Nam trong chuyến bay tương tự, và mấy chục năm sau không gặp lại những người thân. Lúc phi cơ rồ máy rồi cất cánh, tôi ngồi im lặng, lòng rạo rực. Vợ tôi ngồi cạnh, với ba con nhỏ ở sát bên. Ôm gái út 10 tháng, vợ tôi mặt u buồn, mắt dươm dướm. Tôi nắm tay vợ, vỗ về; vợ tôi rung người, khóc nức nở. Nước mắt tôi cũng chảy theo, tuôn trào không ngăn nổi. Tôi nghe quanh mình nhiều tiếng sụt sịt khác. Liếc nhìn những người ngồi cùng trên phi cơ, tôi thấy có người đang thút thít, có người lấy khăn chùi mắt. Những cảm xúc giao động thật rộn rã. Trước đấy là háo hức cố tìm đường đi. Nay đi rồi lại thấy xao xuyến, nhớ thương.
Khi cuộc chiến kết thúc, lửa thù hận giữa hai phe tham chiến hãy còn hừng hực cháy. Người chạy đi bị gọi là "phản quốc," là "tay sai đế quốc." Người rời nước vừa buồn tủi, hậm hực trong lòng vì bại trận, vừa định tâm không bao giờ trở về khi đất nước còn trong tay địch. Nhưng dần dần lửa thù hận đã dịu xuống với thời gian, với những nhu cầu tình thế đòi hỏi của cả hai phía, và với những luồng gió mát từ ngoài thổi tới.
Tưởng là vĩnh biệt quê hương, tôi cũng như nhiều người khác không ngờ tình thế đã biến đổi mau chóng mấy năm sau. Chỉ ít ngày sau khi ra khỏi nước, tới cư ngụ tại xứ lạ, nhiều người Việt củng như tôi đã tìm cách liên lạc thư từ với gia đình còn ở lại, bằng cách gửi thư qua những quốc gia có liên lạc ngoại giao với Việt Nam. Rồi quà tặng và tiền bạc cũng tìm ra những ngõ ngách luồn lách về Việt Nam để giúp đỡ thân nhân trong hoàn cảnh kinh tế khó khăn sau một cuộc chiến tranh quá lâu dài và thảm khốc. Vào cuối thập kỷ 1970, theo lời Phó chủ tịch Ủy Ban Nhân Dân thành phố Hồ Chí Minh, hai phần ba dân chúng ở Sài Gòn đã sống nhờ trực tiếp hoặc gián tiếp vào những thùng quà và tiền bạc của người Việt ở nước ngoài gửi về. Lúc đầu việc gửi thư từ, quà biếu và tiền mặt có nhiều trắc trở, khó khăn. Nhưng dần đà với thời gian, cùng việc bãi bỏ cấm vận và cải thiện bang giao Việt Mỹ, những chướng ngại vật và thủ tục phiền toái được dẹp bỏ hoặc giản dị hóa. Một lá thư ở Mỹ gửi về Việt Nam trong mấy năm đầu sau 1975 thường phải mất vài tháng, có khi cả năm, nay chỉ chừng hai tuần lễ. Với những phương tiện viễn thông tân tiến, người Việt trong và ngoài nước nay dùng điện thoại, điện thư để chuyện trò liên lạc với nhau, dễ dàng hơn hẳn hồi Sài Gòn với các tỉnh vào thời 1975 trở về trước. Tiền gửi về cho thân nhân trong nước nay chỉ một hai ngày là tới nơi, và người nhà có thể nhận thẳng đô la thay vì tiền Việt Nam.
Sức lớn mạnh và thế lực của khối người Việt ở hải ngoại là một bất ngờ khác vượt ngoài sức dự tưởng của nhiều người. Khối người Việt tỵ nạn, sau khi ổn định xong đời sống, có tiền dành dụm, hoặc làm ăn thịnh vượng, sung túc đã trở thành nguồn tài nguyên phong phú, trực tiếp trợ giúp cho thân nhân, bạn hữu và quê quán, gián tiếp góp phần vào việc phục hồi kinh tế và kiến thiết quê hương. Số tiền ba tỷ Mỹ kim của người Việt từ nước ngoài gửi về nước qua ngân hàng mỗi năm hiện nay, cộng với khoảng một tỷ do ngườiø Việt về tiêu xài và tặng biếu thân nhân ở trong nước, là một trong những nguồn ngoại tệ lớn lao nhất mà Việt Nam thu nhập được, vượt trội hơn tổng số tiền viện trợ của các nước cho Việt Nam trong năm qua, và nhiều hơn so với đa số những dịch vụ xuất cảng. Số tiền trên chỉ thua số 5 tỷ 6 dầu hỏa xuất cảng, và ngang ngửa với số 4 tỷ 3 về xuất cảng quần áo và vải dệt, trong khi tổng số thu về xuất cảng của Việt Nam trong năm 2004 là 26 tỷ rưỡiû.
Hàng năm cả mấy trăm ngàn người Việt kéo nhau về thăm quê hương bản quán, thăm họ hàng, thân thích, thăm lại nơi cư ngụ hồi trước, xem lại trường học cũ, chỗ đóng quân. Những người về thăm nước không còn bị coi là phản quốc, mà được mời đón như những anh hùng có công đóng góp tiền bạc và tài trí vào việc phục hồi kinh tế, phát triển xứ sở. Về thăm nhà, họ không phải lầm lũi cúi mặt đi, mà hiên ngang ngửng đầu bước tới.
Tuy nghi kị giữa hai bên chưa tan biến hẳn, mỗi bên đã cùng đi chung những đoạn đường để theo đuổi những mục tiêu riêng biệt.
Khi rời nước ra đi, nhiều người Việt nghĩ mình sẽ sống bơ vơ, cô quạnh nơi xứ lạ, xa vắng bà con và bạn hữu. Mấy ai lúc ấy dám mơ tưởng được sống với những tập thể đồng hương, có những tiệm bán đủ thực phẩm thường dùng như gạo, nước mắm, rau thơm, hay ngồi thưởng thức tô phở, đĩa bánh xèo ở tiệm ăn Việt Nam trên những phần đất rộng lớn có những người khác màu da với mình. Những người chạy đi vội vã khi mất nước đâu có nghĩ cuộc mạo hiểm ra đi lúc đó sẽ mở đường và tạo thành đầu cầu cho những lớp người đi sau: vượt biên, vượt biểân, đoàn tụ gia đình, rồi tới trẻ em lai và cựu tù nhân "cải tạo." Những đợt đi sau đông đảo và vượt xa số người đi hồi đầu. Từ con số 130.000 người đi tiên phong năm 1975, tập thể người Việt ở nước ngoài đến nay đã lên tới gần ba triệu, rải rác ở nhiều nước trên thế giới. Trong số này gần một nửa định cư tại Mỹ với trên 1.300.000 người Việt. Các nước khác có đông người Việt là Pháp, Úc, Gia Nã Đại.
Tại Mỹ những "Sài Gòn Nhỏ" mọc lên ở Orange County, Los Angeles, San Jose, San Diego, Houston, Seattle, Washington D.C. Wesminster ở Orange County thuộc California, mệnh danh là "thủ đô người Việt tỵ nạn," nổi bật như một thành phố Việt Nam. Những cửa hàng với bảng hiệu tiếng Việt nằm san sát bên nhau trên nhiều khúc đường như Bolsa, Brookhurst, Westminster. Người mua bán nói chuyện với nhau bằng tiếng Việt. Một số người Việt sống ở những đường phố lân cận không cần phải nói tiếng Mỹ trong cuộc sống thường ngày vì sinh hoạt của họ đi liền với những đồng hương cư ngụ đông đảo trong khu vực, và những dịch vụ cần thiết của họ được những cơ sở người Việt cung cấp. Nhiều món ăn Việt Nam ở đây được biến cải và canh tân đã cung ứng cho thực khách những mùi vị quê hương, đôiù khi còn đậm đà, bổ dưỡng và ngon lành hơn những món ăn chính gốc ở quê nhà.
Trong khi trò chuyện, có những người Việt thẳng thắn nhận định rằng việc mất miền Nam Việt Nam đã tạo cơ hội tốt bất ngờ cho nhiều người Việt đến định cư tại Mỹ và nhiều nước khác. Một kỹ sư công nghệ, 54 tuổi, từng du học tại Đức, có vợ và hai con, nói: "Trước kia có bao giờ mình nghĩ đến Mỹ để sinh sống và lập nghiệp. Ngày xưa nhà nào có tiền bạc hoặc quyền thế mới lo được cho con đi học ngoại quốc. Thế là đủ mệt. Nay cả nhà ở Mỹ, cuộc sống cao sang, sung túc hơn, con cái theo học ở những trường tốt. Hàng trăm ngàn con em Việt Nam theo học trường Mỹ. Còn gì bằng! Đúng là trong cái rủi lại có cái may."
VŨ THỤY HOÀNG
Người viết là tác giả các sách Sài Gòn Tuyết Trắng: Việt Nam Tháng 4, 1975, Quê Hương Thương Ghét: Nỗi Lòng Người Việt Hải Ngoại, và Múa Bút: Thuật Viết Văn, Viết Báo, Hồi Ký để Viết Dễ, Viết Nhanh, Viết Hay. Ông có 49 năm viết văn, viết báo, trong đó có 33 năm với Washington Post. Ông đã về hưu từ năm 2000 và hiện ngụ tại Virginia.

22/10/2018(Xem: 115)
Ngay sau vụ dự án nhà hát 1,500 tỉ đồng xây dựng tại khu đô thị mới Thủ Thiêm đã khiến dư luận phẫn nộ, chủ đầu tư dự án này là Sở Văn hóa và Thể thao TP. Sài Gòn (Sở VHTT) vừa bị phanh phui về hành vi quản lý, sử dụng lãng phí một số công sản gồm toàn những địa chỉ nhà, đất có vị trí đắc địa tại Sài Gòn, theo trang web Người Tiêu Dùng (NTD).
22/10/2018(Xem: 144)
Nổi bật trong đám đông, duyên dáng, năng động, ăn nói lưu loát, kiến thức rộng…, đã thu hút quần chúng như thế nhưng khi có bất cứ chuyện trục trặc nào đó xảy ra, hướng dẫn viên du lịch (tour guide) là người đầu tiên hứng hết. Đã vậy, những 'thói hư tật xấu' của du khách VN tại nước ngoài cũng làm họ khổ sở, theo báo Người Lao Động (NLDO).
22/10/2018(Xem: 150)
Cả chục thời đại người dân Việt Nam chúng ta đứng lên đánh đuổi quân Tàu, lấy lại chủ quyền quốc gia, giang sơn gấm vóc của tiền nhân VN để lại cho nhân dân Việt, đều là do Tổ Tiên chúng ta dùng chiến tranh bất cân xứng, nhỏ dùng thế, yếu dùng mưu.
22/10/2018(Xem: 99)
Những quốc gia chính thức cấm đánh trẻ em như là hình thức trừng phạt thì có vẻ như là trẻ vị thành niên ít có bạo lực hơn, theo một nghiên cứu mới cho thấy.
22/10/2018(Xem: 90)
Trong một thay đổi văn hóa lớn, 40% tất cả những người sinh ở Hoa Kỳ hiện nay đã xảy ra trong hôn nhân ở ngoại quốc, theo một phúc trình mới của Liên Hiệp Quốc cho biết.
22/10/2018(Xem: 70)
Nước biển gia tăng đẩy các Địa Điểm Di Sản Thế Giới của UNESCO vào nguy cơ. Đối với các địa điểm như Old City của Dubrovnik và sự tàn lụi của Carthage, mối đe dọa của những trận bão phá hoại đang gia tăng và sự xóa sổ miền ven biển sẽ gia tăng đáng kể vì các ảnh hưởng của tiến trình thay đổi khí hậu.
22/10/2018(Xem: 101)
TAIPEI, Đài Loan -- Bất kể Trung Quốc chèn ép... Đài Loan vẫn kết thân với nhiều nước. Bản tin RTI kể rằng khi tiếp đoàn tướng lĩnh cấp cao đến thăm, Tổng thống Thái Anh Văn tuyên bố: tiếp tục mở rộng hợp tác quân sự với các nước.
22/10/2018(Xem: 86)
SEOUL, Nam Hàn -- Nam Hàn vẫn chứng tỏ là hơn Bắc Hàn... nhiều phương diện, kể cả dân số. Bản tin KBS kể rằng Dân số Nam Hàn năm 2018 là 51,2 triệu, đứng thứ 27 thế giới...
22/10/2018(Xem: 79)
Singapore, Nam Hàn và Thượng Hải đang vật lộn với tổn thất đến với sự thành công về giáo dục. Trong phòng họp tại Đại Học Quản Trị Singapore (SMU), Alexander Lim, một sinh viên trong chương trình MBA, bấm nhẹ qua các màn hình chiếu giải thích công ty non trẻ của ông ấy là Cudy, có mục đích mang trẻ em đi học lại với các thầy cô giáo trên mạng để giúp chúng chuẩn bị những cuộc thi. Nó làm nổi bật không chỉ tinh thần kinh doanh của Lim mà còn là thị trường rộng lớn đang phát triển đối với việc dạy kèm để bổ sung việc dạy ở trường trong quốc gia và phần nhiều khắp khu vực.
22/10/2018(Xem: 110)
Xây dựng nhà cửa tại Hoa Kỳ đã giảm sau khi một phúc trình cho thấy xây dựng nhà cửa đang chậm lại và những cảnh báo từ nhà phân tích cho thấy dấu hiệu rằng sự sút giảm của kỹ nghệ này sẽ tiếp tục trong năm tới.
22/10/2018(Xem: 95)
Trang mạng WalletHub nghiên cứu tất cả 50 tiểu bang, gồm thủ đô Hoa Thịnh Đốn, qua 10 lãnh vực đối với việc tham gia chính trị, gồm phần trăm của các cử tri là những người đã bỏ phiếu trong năm 2016, những hiến tặng chính trị, và việc tiếp cận bầu cử thuận tiện như thế nào tại mỗi tiểu bang.
22/10/2018(Xem: 99)
Gần một nửa những bà mẹ gốc Á Châu và Đảo Thái Bình Dương nhận Medi-Cal sinh con bằng cách giải phẫu, theo một phúc trình gần đây cho thấy, tỉ lệ cao hơn trung bình trên toàn tiểu bang California.
22/10/2018(Xem: 100)
LOS ANGELES, CA – Không có gì bí mật rằng kẹt xe tại Los Angeles làm tốn kém mọi thứ từ tiền túi đến phẩm chất của cuộc sống. Nhưng phải thêm kết quả đường xá bảo trì tồi tệ làm cho bạn tốn kém nhiều hơn bạn có thể nhận ra, theo một phúc trình mới cho thấy.
22/10/2018(Xem: 134)
Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump khoe khoan ông có “cây gây thần” tạo việc làm và phát triển kinh tế.
22/10/2018(Xem: 76)
HANOI -- Việt Nam là một thiên đường thuế... nghĩa là, thuế thấp kinh khủng. Và do vậy, đại gia kiếm tiền dễ dàng hơn, trong khi chính phủ thất thu, đành bấu víu vào dân nghèo qua nhiều hình thức lệ phí khác, bên cạnh thuế.
Tin công nghệ
Apollo 12 là chuyên bay thứ hai đưa con người đổ bộ lên Mặt Trăng. Địa điểm hạ cánh được chọn gần vị trí của tàu Surveyor 3 – phi thuyền không người lái đã hạ cánh trên Mặt trăng ba năm trước đó.
Khoảng giữa tháng 10/2018, các chuyên gia có quan hệ chặt chẽ với Ngân hàng Thế giới đã trình bày những tùy chọn để sử dụng blockchain trong mua sắm Chính phủ điện tử hoặc mua sắm công điện tử (e-GP).
Khoảng giữa tháng 10/2018, Facebook chính thức bổ nhiệm Nick Clegg, cựu Phó Thủ tướng Anh, làm lãnh đạo Truyền thông Quốc tế của hãng - một quyết định được coi là cú sốc với toàn bộ máy chính trị Anh.
Tính đến tháng 10/2018, bảo mật vẫn là vấn đề khiến Facebook đau đầu khi có hàng loạt những đợt hack bị phanh phui, khiến uy tín của công ty suy giảm nghiêm trọng. Để giải quyết vấn đề, một số nguồn tin cho là Facebook đang trong quá trình hỏi mua nhiều công ty an ninh mạng lớn
Khoảng giữa tháng 10/2018, Micron công bố kế hoạch mua lại số cổ phần của Intel tại IM Flash Technologies – công ty được 2 hãng đồng sáng lập từ năm 2005, nhằm phát triển các công nghệ bộ nhớ. IM Flash hiện có một nhà máy sản xuất bán dẫn tại Lehi, bang Utah dành riêng cho hoạt động sản xuất bộ nhớ 3D Xpoint được Intel dùng trên Optane. Sau khi giao dịch hoàn tất, Intel sẽ ký với Micron một hợp đồng cung ứng bộ nhớ 3D Xpoint bởi thoả thuận hợp tác giữa 2 hãng ký kết từ trước sẽ hết hiệu lực vào cuối năm 2019.
Tháng 10/2018, Samsung đã ghi danh một sáng chế liên quan tới công nghệ cảm biến vân tay quan học dưới màn hình. Galaxy S10 ra mắt đầu năm 2019 rất có thể sẽ được trang bị công nghệ mới.
Khoảng giữa tháng 10/2018, lần đầu tiên trong lịch sử, một nhóm các nhà nghiên cứu quốc tế đã chứng minh được rằng máy tính lượng tử có sức mạnh tính toán vượt trội so với máy tính thông thường.
Khoảng giữa tháng 10/2018, vận tải hàng không siêu thanh ghi nhận thêm bước tiến bộ khi GE Aviation tiết lộ dòng động cơ mới có tên Affinity, hứa hẹn sẽ giúp những chiếc máy bay phản lực dân sự bay nhanh hơn vận tốc âm thanh.
Ai cũng biết rằng hút thuốc lá gây nhiều tác hại cho sức khỏe, nhưng rất nhiều người vẫn không bỏ được thuốc lá. Tổ chức y tế thế giới gọi hút thuốc là một đại dịch toàn cầu, và đây là nguyên nhân tử vong duy nhất có thể ngăn ngừa được trên thế giới. Mỗi năm, có từ 5 đến 6 triệu ca tử vong do hút thuốc lá. “Có thể ngăn ngừa” có nghĩa là chúng ta hoàn toàn có thể chủ động không hút thút để bảo vệ sức khoẻ cho chính mình và những người xung quanh. Nên nhiều nhà nghiên cứu vẫn luôn tìm cách giúp người hút thuốc cai nghiện, từ việc chế vaccine nhằm ngăn cảm giác thư giãn của nicotine cho đến dùng xung từ truyền tới não để giảm bớt sự phụ thuộc vào nicotine.
Khoảng giữa tháng 10/2018, Apple đã chính thức xác nhận thời điểm diễn ra sự kiện ra mắt thế hệ iPad và MacBook mới vào ngày 30/10/2018. Địa điểm tổ chức tại Nhà hát Opera Howord Gilman, New York, Mỹ lúc 10h sáng EDT.
Android Pie hay Android 9.0 là một bản cập nhật lớn của hệ điều hành Android. Nó đi kèm với rất nhiều tính năng mới như giao diện Material mới, cải thiện thời lượng pin... Khoảng giữa tháng 10/2018, Sony đã công bố lịch trình cập nhật lên phiên bản Android mới cho các thiết Xperia của hãng.
Được chụp lúc gần nửa đêm ở địa phương, bức tranh toàn cảnh đêm mùa thu này nối tiếp mái vòm của dải Ngân Hà băng qua đường chân trời phía bắc từ High Fens, Công viên Tự nhiên Eifel (Eifel Nature Park) ở biên giới Bỉ và Đức.
Khoảng giữa tháng 10/2018, một số nguồn tin cho biết, Trung Quốc có kế hoạch táo bạo xây dựng một Mặt trăng nhân tạo sáng gấp 8 lần Mặt trăng thật.
Khoảng giữa tháng 10/2018, sàn đấu giá trực tuyến eBay đã đệ đơn kiện chống lại Amazon với cáo buộc cho rằng sàn thương mại điện tử đang lôi kéo bất hợp pháp những người bán hàng có giá trị cao bằng cách xâm nhập vào hệ thống nhắn tin nội bộ của eBay.
Khoảng giữa tháng 10/2018, IBM, hãng công nghệ khổng lồ của Mỹ, đã chính thức ra mắt mạng lưới theo dõi thực phẩm dựa trên blockchain, Food Trust, sau 18 tháng thử nghiệm.