Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Ba Mươi Năm Nhìn Lại, Nhiều Bất Ngờ Từ Cuộc Chiến Việt Nam: Từ Thua Trận, Dân Việt Tị Nạn Vượt Lên Thế Mạnh

29/04/200500:00:00(Xem: 4986)
Chiến tranh thường có nhiều bất ngờ. Có những bất ngờ vượt ngoài dự tính của những người có tài quan sát, giỏi tiên đoán, và nhiều khi của chính những nhà hoạch định chiến lược.
Trước đây hơn 30 năm mấy ai dám nghĩ cuộc chiến Việt Nam có thể kết thúc mau lẹ và miền Nam Việt Nam sụp đổ dễ dàng như thế" Ngay những người nắm giữ vận mệnh quốc gia, ở cương vị biết rõ tình hình hơn người khác, cũng không thể ngờ miền Nam Việt Nam tan rã thảm hại như vậy. Vụ thất trận của miền Nam cũng làm ngạc nhiệm luôn cả giới lãnh đạo Hà Nội. Khi hoạch định cuộc tấn công miền Nam, Hà Nội dự trù hai năm và hy vọng hoàn tất việc đánh chiếm Sài Gòn, nhưng họ đã đạt được mục tiêu trong 52 ngày kể từ khi tấn kích Ban Mê Thuột khai mào cho cuộc tổng tấn công.
Bàng hoàng trước cuộc sụp đổ, đại đa số những người miền Nam Việt Nam rời nước ra đi trong cuộc di tản hấp tấp năm 1975 đều không dự trù trước việc sinh sống ở nước ngoài. Thấy Sài Gòn sắp lọt vào tay Cộng quân đang thắng thế tiến mạnh, nhiều người đã qua những ngày đêm lo sợ, cùng bạn bè hối hả sục sạo, tìm kiếm mọi cách ra khỏi nước để trốn thoát nguy cơ bị bắt bớ, tù đày, giết tróc từng in sâu trong đầu và nay lởn vởn ngay trước mắt. Cái khó hồi đó là vừa lo chạy Cộng sản, vừa sợ nhà cầm quyền miền Nam chặn bắt và kết tội là đào ngũ, đào nhiệm, là hèn nhát. Việc toan tính trốn chạy vì vậy chỉ được bàn bạc thầm thì và lén lút giữa những người trong gia đình, giữa những bạn bè thân thiết. Khi Sài Gòn mất, có người vội chạy, không kịp mang theo vợ con, cha mẹ. Khi chạy, họ không cần biết những bất trắc đang chờ đón, những bấp bênh trong cuộc sống, chưa biết làm gì để mưu sinh ở xứ lạ, chưa biết nước nào để đi tới.
Bỏ nước ra đi, nhiều người nghĩ không bao giờ sẽ có dịp trở lại quê hương. Ngồi trên máy bay chở người di tản rời Tân Sơn Nhứt, tôi thầm nghĩ bức màn tre sụp xuống sẽ cắt đứt những liên lạc giữa tôi với đất nước, với những thân nhân, bạn bè còn ở lại, và không bao giờ có dịp gặp lại họ. Hai mươi mốt năm trước khi hiệp định Genève chia đôi đất nước tôi đã rời miền Bắc vào Nam trong chuyến bay tương tự, và mấy chục năm sau không gặp lại những người thân. Lúc phi cơ rồ máy rồi cất cánh, tôi ngồi im lặng, lòng rạo rực. Vợ tôi ngồi cạnh, với ba con nhỏ ở sát bên. Ôm gái út 10 tháng, vợ tôi mặt u buồn, mắt dươm dướm. Tôi nắm tay vợ, vỗ về; vợ tôi rung người, khóc nức nở. Nước mắt tôi cũng chảy theo, tuôn trào không ngăn nổi. Tôi nghe quanh mình nhiều tiếng sụt sịt khác. Liếc nhìn những người ngồi cùng trên phi cơ, tôi thấy có người đang thút thít, có người lấy khăn chùi mắt. Những cảm xúc giao động thật rộn rã. Trước đấy là háo hức cố tìm đường đi. Nay đi rồi lại thấy xao xuyến, nhớ thương.
Khi cuộc chiến kết thúc, lửa thù hận giữa hai phe tham chiến hãy còn hừng hực cháy. Người chạy đi bị gọi là "phản quốc," là "tay sai đế quốc." Người rời nước vừa buồn tủi, hậm hực trong lòng vì bại trận, vừa định tâm không bao giờ trở về khi đất nước còn trong tay địch. Nhưng dần dần lửa thù hận đã dịu xuống với thời gian, với những nhu cầu tình thế đòi hỏi của cả hai phía, và với những luồng gió mát từ ngoài thổi tới.
Tưởng là vĩnh biệt quê hương, tôi cũng như nhiều người khác không ngờ tình thế đã biến đổi mau chóng mấy năm sau. Chỉ ít ngày sau khi ra khỏi nước, tới cư ngụ tại xứ lạ, nhiều người Việt củng như tôi đã tìm cách liên lạc thư từ với gia đình còn ở lại, bằng cách gửi thư qua những quốc gia có liên lạc ngoại giao với Việt Nam. Rồi quà tặng và tiền bạc cũng tìm ra những ngõ ngách luồn lách về Việt Nam để giúp đỡ thân nhân trong hoàn cảnh kinh tế khó khăn sau một cuộc chiến tranh quá lâu dài và thảm khốc. Vào cuối thập kỷ 1970, theo lời Phó chủ tịch Ủy Ban Nhân Dân thành phố Hồ Chí Minh, hai phần ba dân chúng ở Sài Gòn đã sống nhờ trực tiếp hoặc gián tiếp vào những thùng quà và tiền bạc của người Việt ở nước ngoài gửi về. Lúc đầu việc gửi thư từ, quà biếu và tiền mặt có nhiều trắc trở, khó khăn. Nhưng dần đà với thời gian, cùng việc bãi bỏ cấm vận và cải thiện bang giao Việt Mỹ, những chướng ngại vật và thủ tục phiền toái được dẹp bỏ hoặc giản dị hóa. Một lá thư ở Mỹ gửi về Việt Nam trong mấy năm đầu sau 1975 thường phải mất vài tháng, có khi cả năm, nay chỉ chừng hai tuần lễ. Với những phương tiện viễn thông tân tiến, người Việt trong và ngoài nước nay dùng điện thoại, điện thư để chuyện trò liên lạc với nhau, dễ dàng hơn hẳn hồi Sài Gòn với các tỉnh vào thời 1975 trở về trước. Tiền gửi về cho thân nhân trong nước nay chỉ một hai ngày là tới nơi, và người nhà có thể nhận thẳng đô la thay vì tiền Việt Nam.
Sức lớn mạnh và thế lực của khối người Việt ở hải ngoại là một bất ngờ khác vượt ngoài sức dự tưởng của nhiều người. Khối người Việt tỵ nạn, sau khi ổn định xong đời sống, có tiền dành dụm, hoặc làm ăn thịnh vượng, sung túc đã trở thành nguồn tài nguyên phong phú, trực tiếp trợ giúp cho thân nhân, bạn hữu và quê quán, gián tiếp góp phần vào việc phục hồi kinh tế và kiến thiết quê hương. Số tiền ba tỷ Mỹ kim của người Việt từ nước ngoài gửi về nước qua ngân hàng mỗi năm hiện nay, cộng với khoảng một tỷ do ngườiø Việt về tiêu xài và tặng biếu thân nhân ở trong nước, là một trong những nguồn ngoại tệ lớn lao nhất mà Việt Nam thu nhập được, vượt trội hơn tổng số tiền viện trợ của các nước cho Việt Nam trong năm qua, và nhiều hơn so với đa số những dịch vụ xuất cảng. Số tiền trên chỉ thua số 5 tỷ 6 dầu hỏa xuất cảng, và ngang ngửa với số 4 tỷ 3 về xuất cảng quần áo và vải dệt, trong khi tổng số thu về xuất cảng của Việt Nam trong năm 2004 là 26 tỷ rưỡiû.
Hàng năm cả mấy trăm ngàn người Việt kéo nhau về thăm quê hương bản quán, thăm họ hàng, thân thích, thăm lại nơi cư ngụ hồi trước, xem lại trường học cũ, chỗ đóng quân. Những người về thăm nước không còn bị coi là phản quốc, mà được mời đón như những anh hùng có công đóng góp tiền bạc và tài trí vào việc phục hồi kinh tế, phát triển xứ sở. Về thăm nhà, họ không phải lầm lũi cúi mặt đi, mà hiên ngang ngửng đầu bước tới.
Tuy nghi kị giữa hai bên chưa tan biến hẳn, mỗi bên đã cùng đi chung những đoạn đường để theo đuổi những mục tiêu riêng biệt.
Khi rời nước ra đi, nhiều người Việt nghĩ mình sẽ sống bơ vơ, cô quạnh nơi xứ lạ, xa vắng bà con và bạn hữu. Mấy ai lúc ấy dám mơ tưởng được sống với những tập thể đồng hương, có những tiệm bán đủ thực phẩm thường dùng như gạo, nước mắm, rau thơm, hay ngồi thưởng thức tô phở, đĩa bánh xèo ở tiệm ăn Việt Nam trên những phần đất rộng lớn có những người khác màu da với mình. Những người chạy đi vội vã khi mất nước đâu có nghĩ cuộc mạo hiểm ra đi lúc đó sẽ mở đường và tạo thành đầu cầu cho những lớp người đi sau: vượt biên, vượt biểân, đoàn tụ gia đình, rồi tới trẻ em lai và cựu tù nhân "cải tạo." Những đợt đi sau đông đảo và vượt xa số người đi hồi đầu. Từ con số 130.000 người đi tiên phong năm 1975, tập thể người Việt ở nước ngoài đến nay đã lên tới gần ba triệu, rải rác ở nhiều nước trên thế giới. Trong số này gần một nửa định cư tại Mỹ với trên 1.300.000 người Việt. Các nước khác có đông người Việt là Pháp, Úc, Gia Nã Đại.
Tại Mỹ những "Sài Gòn Nhỏ" mọc lên ở Orange County, Los Angeles, San Jose, San Diego, Houston, Seattle, Washington D.C. Wesminster ở Orange County thuộc California, mệnh danh là "thủ đô người Việt tỵ nạn," nổi bật như một thành phố Việt Nam. Những cửa hàng với bảng hiệu tiếng Việt nằm san sát bên nhau trên nhiều khúc đường như Bolsa, Brookhurst, Westminster. Người mua bán nói chuyện với nhau bằng tiếng Việt. Một số người Việt sống ở những đường phố lân cận không cần phải nói tiếng Mỹ trong cuộc sống thường ngày vì sinh hoạt của họ đi liền với những đồng hương cư ngụ đông đảo trong khu vực, và những dịch vụ cần thiết của họ được những cơ sở người Việt cung cấp. Nhiều món ăn Việt Nam ở đây được biến cải và canh tân đã cung ứng cho thực khách những mùi vị quê hương, đôiù khi còn đậm đà, bổ dưỡng và ngon lành hơn những món ăn chính gốc ở quê nhà.
Trong khi trò chuyện, có những người Việt thẳng thắn nhận định rằng việc mất miền Nam Việt Nam đã tạo cơ hội tốt bất ngờ cho nhiều người Việt đến định cư tại Mỹ và nhiều nước khác. Một kỹ sư công nghệ, 54 tuổi, từng du học tại Đức, có vợ và hai con, nói: "Trước kia có bao giờ mình nghĩ đến Mỹ để sinh sống và lập nghiệp. Ngày xưa nhà nào có tiền bạc hoặc quyền thế mới lo được cho con đi học ngoại quốc. Thế là đủ mệt. Nay cả nhà ở Mỹ, cuộc sống cao sang, sung túc hơn, con cái theo học ở những trường tốt. Hàng trăm ngàn con em Việt Nam theo học trường Mỹ. Còn gì bằng! Đúng là trong cái rủi lại có cái may."
VŨ THỤY HOÀNG
Người viết là tác giả các sách Sài Gòn Tuyết Trắng: Việt Nam Tháng 4, 1975, Quê Hương Thương Ghét: Nỗi Lòng Người Việt Hải Ngoại, và Múa Bút: Thuật Viết Văn, Viết Báo, Hồi Ký để Viết Dễ, Viết Nhanh, Viết Hay. Ông có 49 năm viết văn, viết báo, trong đó có 33 năm với Washington Post. Ông đã về hưu từ năm 2000 và hiện ngụ tại Virginia.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.