Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Cải Cách Giữa Khủng Hoảng

21/11/200800:00:00(Xem: 7573)

Cải cách giữa Khủng hoảng
Nguyễn Xuân Nghĩa & RFA

...phải mất nhiều năm nữa người ta mới tìm ra giải pháp...

Cuối tuần qua, thượng đỉnh G-20 đã đề xướng nhu cầu đẩy lui khủng hoảng tài chính, kích cầu kinh tế toàn cầu ra khỏi suy trầm và cải tổ kiến trúc tài chính quốc tế để khỏi tái diễn tai họa.
Lồng bên dưới các thoả thuận ấy là nhiều cuộc tranh luận về hình thái quản lý kinh tế và vai trò Hoa Kỳ trong cấu trúc tài chính quốc tế. Mục Diễn đàn Kinh tế đài RFA sẽ tìm hiểu về đề mục tranh luận đó qua phần trao đổi cùng nhà tư vấn kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa do Việt Long thực hiện.
Kết quả Thượng định G-20
Việt Long: Thưa ông, hội nghị cấp lãnh đạo của nhóm G-20 vào cuối tuần qua tại thủ đô Washington đã có một tuyên bố chung rất dài về những gì mà các nước sẽ cùng phối hợp thực hiện. Trong chương trình kỳ này, ta sẽ cùng tìm hiểu về yêu cầu phối hợp đó, đặc biệt là về trách nhiệm của Hoa Kỳ trong vụ khủng hoảng. Câu hỏi đầu tiên của chúng tôi là ông nhận xét ra sao về kết quả của hội nghị được đánh giá là rất quan trọng này"
Nguyễn Xuân Nghĩa:  Như mọi khi, xin đề nghị là ta sẽ xét về bổi cảnh vấn đề trước khi đi tới kết luận của riêng tôi là Hoa Kỳ thắng lớn trong một thượng đỉnh dù sao chỉ là lâm thời, là một bước đầu mà thôi.
- Trước hết, từ khi khủng hoảng tài chính bùng nổ giữa tháng Chín, lãnh đạo các nước liên tục họp hành để phối hợp hành động - mà không xong. Đầu tiên, do Pháp đề xướng với tư cách Chủ tịch Luân phiên của Liên hiệp Âu châu, mùng năm tháng 10 có hội nghị của bốn cường quốc kinh tế Âu Châu là Anh, Đức, Pháp, Ý.
- Kế tiếp, có hội nghị của nhóm G-7 hôm mùng 10 tháng 10 tại thủ đô Hoa Kỳ, rồi cuộc tiếp xúc hôm sau của nhóm G-7 với Tổng thống George W. Bush trước khi mở ra hội nghị của nhóm G-20. Nhóm G-20 này đóng góp gần 90% tổng sản lượng thế giới, gồm có thất hùng công nghiệp Anh, Đức, Pháp, Ý, Canada, Nhật Bản và Hoa Kỳ, thêm Liên Âu và 12 nước tân hưng là Ấn Độ, Australia, Trung Quốc, Brazil, Liên bang Nga, Mexico, Nam Hàn, Saudi Arabia, Argentine, Indonesia, Nam Phi và Turkey.
- Nối tiếp là thượng đỉnh cũng tại Paris giữa 15 thành viên trong khối tiền tệ thống nhất Euro cộng với nước Anh. Vài ngày sau, Tổng thống Pháp Sarkozy cùng Chủ tịch Ủy hội Âu Châu Barroso ghé Hoa Kỳ hôm 18 để yêu cầu Tổng thống Mỹ triệu tập một thượng đỉnh cấp thời giải quyết vấn đề kinh tế tài chính toàn cầu, đó là nguyên ủy của Thượng đỉnh G-20 vừa kết thúc vào cuối tuần qua. Nếu nhớ lại, người ta có cả chục hội nghị cấp cao nhất nội trong tháng 10...
Việt Long:  Nhưng... ông vui lòng cho biết vì sao ông lại kết luận ngay từ đầu rằng Mỹ thắng lớn tại Thượng đỉnh G-20 này"
Nguyễn Xuân Nghĩa:  Nếu nhớ lại thì sau hàng loạt hội nghị khẩn trương trong chưa đầy một tháng, Thượng đỉnh G-20 hôm 15 kết thúc với cam kết sẽ tái nhóm ngày 30 tháng Tư năm tới để duyệt xét kết quả phối hợp vào ngày 31 tháng Ba, là bốn tháng nữa. Nhìn cho kỹ thì tính chất cấp bách đã hết vì thực tế thì xứ nào cũng đã có quyết định ứng phó gồm hai vế là đẩy lui khủng hoảng tài chính và kích cầu cho kinh tế sớm ra khỏi suy trầm. Các chính trị gia vốn dĩ thính mũi chả thua gì doanh gia và biết là tâm lý hốt hoảng đang nguôi nên họ có thời giờ tính cho bước tới.
- Còn tại sao Mỹ thắng lớn thì trước khi Thượng đỉnh nhóm họp, ngày 13 ông Bush xuất hiện tại Wall Street để bênh vực kinh tế thị trường và tự do ngoại thương; ngày 14, ông nâng ly chào mừng các lãnh tụ của Thượng đỉnh bằng cách đề ra năm mục tiêu cho nghị trình thảo luận; ngày 15, hội nghị vừa kết thúc sau năm giờ thảo luận, ông thông báo kết quả là một sự thành công và nhường sân chơi cho người kế nhiệm là Tổng thống tân cử Barack Obama.
- Tìm hiểu cho kỹ, ta thấy ra một số nguyên tắc quan trọng: Thứ nhất, các nước không nên quản lý thị trường như Âu Châu yêu cầu, mà chỉ cần điều chỉnh cơ chế và luật lệ để giám sát hệ thống tài chính, ngân hàng và lượng định rủi ro cho tinh tế minh bạch hơn. Thứ hai, không nên vì khủng hoảng tài chính rồi suy trầm kinh tế mà lui về chế độ bảo hộ mậu dịch - protectionism. Quan trọng nhất, các nước sẽ khởi động vòng đàm phán Doha của Tổ chức Mậu dịch Thế giới WTO với tiêu chí là phải khai thông vào cuối năm nay. Đây là điều có lợi cho các nước nghèo bị chết kẹt trong tranh chấp mậu dịch giữa Mỹ và Âu Châu.
- Thứ ba, các nước sẽ nghiên cứu lại việc cải tổ cấu trúc tài chính thế giới cho các nước tân hưng có vị trí và trọng lượng cao hơn, và các định chế tài chính có khả năng phán đoán và cấp cứu nhặm lẹ hơn. Nhưng việc cải tổ ấy sẽ chưa thể lật đổ lợi thế của Hoa Kỳ và ưu thế của đồng đô la Mỹ, dù là ông Obama lên nhậm chức.
Việt Long: Xuyên qua sự thảo luận hay phát biểu giữa các nước, dư luận nói tới mâu thuẫn quan điểm giữa Hoa Kỳ và châu Âu, trong đó có chi tiết như ông vừa nói là châu Âu muốn thay thế hệ thống hiện tại vì vai trò quá lớn của nước Mỹ, trong khi chính Hoa Kỳ bị coi là quốc gia đã gây ra khủng hoảng. Ông nghĩ sao về điều ấy"
Nguyễn Xuân Nghĩa:  Nhiều người muốn chấm dứt vai trò họ gọi là khuynh đảo của Mỹ nên quy tội cho Hoa Kỳ về vụ khủng hoảng tài chính. Nhiều người ít theo dõi, kể cả dân Mỹ, cũng tin như vậy. Đây là quan điểm lệch lạc vì Hoa Kỳ có gây ra nhiều vấn đề thật nhưng không là thủ phạm duy nhất.
- Kinh tế Âu Châu bị những tệ nạn y hệt như nước Mỹ mà do các nước bên đó tự gây ra. Nay họ nhân vụ khủng hoảng mà đòi sửa luật chơi, như quản lý thị trường, bảo hộ mậu dịch hoặc xoá bài làm lại để chấm dứt hệ thống Bretton Woods do Hoa Kỳ đề xướng từ năm 1944. Đây là đấu tranh chính trị lồng trong tranh luận có vẻ kinh tế mà mình nên sáng suốt nhìn cho rõ.
Việt Long: Ông nêu ra hai điểm đáng chú ý. Thứ nhất, châu Âu cũng có vấn đề do họ tự gây ra và thứ hai, đấu tranh chính trị để giới hạn ảnh hưởng của Mỹ.  Xin đề nghị ông trình bày thêm về điểm thứ nhất rồi mình sẽ xét qua điểm hai cho thính giả cùng rõ và tiện phán đoán.
Nguyễn Xuân Nghĩa: Hoa Kỳ năng động nhất nên có nhiều sáng kiến nhất, trong đó có những bất cập tất nhiên phải cải sửa và họ đang cải sửa sau khi bị lỗ nặng. Nhưng Âu Châu cũng tự gây vấn đề mà ít nhìn ra hay không dám nói sợ gây hốt hoảng cho thị trường.
- Thứ nhất, các nước Âu Châu cũng có bong bóng gia cư còn căng hơn thị trường Mỹ và bong bóng đó đang xì, có khi sẽ bể. Các nước đó là, theo thứ tự từ cao tới thấp: Ireland, Hoà Lan, Anh, Pháp, Na Uy, Đan Mạch, Bỉ, Tây Ban Nha.... bình quân từ gấp rưỡi đến gấp đôi Hoa Kỳ và Nhật Bản.
- Thứ hai, họ cũng có bong bóng tín dụng thứ cấp, loại sub-prime, nhằm giúp dân nghèo có tiền mua như một quốc sách về xã hội. Ireland đã bị và Tây Ban Nha sẽ bị khủng hoảng vì tệ nạn đó.
- Thứ ba, Âu Châu khó xử trí hơn Mỹ vì cơ chế kinh tế, tài chính và chính trị khiến Ngân hàng Trung ương và Bộ Tài chính không dễ giải quyết vì khó phối hợp các nước với nhau.
- Thứ tư, Âu Châu cũng hồ hởi sảng như Mỹ khi ngân hàng Tây Âu ào ạt đầu tư vào các nước từ Cộng hoà Baltic phía Bắc tới Balkans phía Nam và làm chủ tài sản rất nhiều ngân hàng Đông Âu. Khủng hoảng tài chính Đông Âu đã bắt đầu và sẽ kéo sập nhiều ngân hàng Tây Âu khi hệ thống tài chính Mỹ đã đẩy lui được khủng hoảng trong năm tới.
- Có lẽ, ta nên có một chương trình cho đề tài này để tìm hiểu xem Âu Châu sẽ bị khủng hoảng như thế nào, về dài sẽ suy thoái ra sao vì cơ cấu dân số, và trước mắt, nếu Ukraine xụp đổ, an ninh Âu Châu sẽ gặp rủi ro gì từ Liên bang Nga. Vắn tắt thì Mỹ không là thủ phạm duy nhất như nhiều người đã nhẹ dạ nuốt chửng lý luận của Âu Châu!
Việt Long: Quả là ông có nhãn quan mà nghe qua như những nghịch lý! Nhưng, bước qua điểm hai và nhìn về lâu dài thì việc cải tổ kiến trúc tài chính quốc tế sẽ tiến hành ra sao và ưu thế của Mỹ có sút giảm hay không"
Nguyễn Xuân Nghĩa: Khi Thế chiến II bùng nổ năm 1939, một phần vì cách ứng phó của các nước với Tổng khủng hoảng 1929-1933, Hoa Kỳ rút tỉa kinh nghiệm. Là quốc gia ít bị thiệt hại nhất trong chiến tranh, Mỹ có ưu thế đề ra luật chơi khác để các nước tránh được sai lầm trước đó. Luật chơi gồm hai vế là chế độ quản lý vĩ mô có ổn định và chế độ ngoại thương có tự do, lý do là bảo hộ mậu dịch tức là hạn chế giao thương mới làm kinh tế suy sụp và gây phản ứng dân tộc cực đoan.
- Mẫu số chung của hai yêu cầu về quản lý vĩ mô và tự do mậu dịch là tỷ giá hay hối suất đồng bạc của các nước mua bán với nhau. Hoa Kỳ muốn hối suất hay tỷ giá các đồng bạc giao dịch với nhau được thị trường quy định, nhưng trong sự ổn định nhờ đồng bạc gián tiếp giàng giá vào vàng, qua trung gian đồng Mỹ kim, đấy là ưu thế của Mỹ.
- Sau hai năm thảo luận, Quỹ Tiền tệ Quốc tế IMF được lập ra năm 1946 để điều tiết luồng giao dịch ấy trong sự ổn định và Ngân hàng Trùng tu và Phát triển ra đời để tài trợ việc tái thiết Âu Châu, sau đó trở thành Ngân hàng Thế giới như ngày nay để tài trợ phát triển cho các nước nghèo. Then chốt trong này là hối suất đồng bạc và vị trí đồng đô la.
Việt Long: Thế rồi vì sao hệ thống ấy lại thay đổi và cần xây dựng lại"
Nguyễn Xuân Nghĩa: Nó thực tế thay đổi từ tháng Tám năm 1971 khi Richard Nixon thả nổi chứ không giàng giá Mỹ kim vào vàng nữa. Nhờ đó, kinh tế các nước tăng trưởng mạnh hơn, nhất là kể từ khi Liên Xô tan rã, nhưng cũng vì đó mà giao dịch tài chính và ngoại hối gặp nhiều bất ổn hơn. Vì vậy, cải tổ cấu trúc tài chính và nhất là Quỹ Tiền tệ IMF là điều cần thiết mà bị trì hoãn mãi từ cả chục năm nay.
- Hãy nhìn thấy tai họa do IMF gây ra trong vụ khủng hoảng hối đoái Đông Á năm 1997 mà định chế này không dự báo kịp thì mình rõ. Việc cải tổ càng cần thiết vì trọng lượng gia tăng của các nước tân hưng giữa hai khối Âu Châu và Hoa Kỳ. Nhưng, khi Âu Châu khai thác mặc cảm tội lỗi của Mỹ để đẩy Hoa Kỳ khỏi ngôi vị ưu đãi hiện nay thì họ vì chính trị mà gây thêm vấn đề cho kinh tế. Lý do là 1) Âu Châu cũng có nhược điểm riêng, 2) đồng Euro của Âu Châu không là tiền tệ quốc gia do một cơ chế thống nhất có quyền điều tiết và 3) đồng Mỹ kim dù sao vẫn là ngoại tệ phổ biến, dùng làm bản vị cho nhiều nền kinh tế từ Đông Á tới Nam Mỹ đến khối Á Rập bán dầu.
- Vì vậy, phải mất nhiều năm nữa người ta mới tìm ra giải pháp. Mà giải pháp đó không thể là lập ra một cơ chế siêu quốc gia điều tiềt kinh tế toàn cầu theo lối bao cấp. Và muốn tìm ra thì phải kiện toàn cơ cấu tài chính trong nước, hồi phục sản xuất kinh tế toàn cầu và nhất là đừng đơn giản đổ lỗi cho Mỹ, vì xứ nào cũng có thể tham lam và bất cẩn như nhau!

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trump có tâm tính độc tài nhưng nhiều cử tri vẫn ủng hộ tin rằng nền dân chủ Mỹ sẽ tiếp tục đứng vững cho dù có phải chao đảo thêm bốn năm nửa do những quyết định độc đoán của Trump. Cho nên bỏ phiếu cho Trump là cái giá cần phải trả vì Trump chống Tàu và sẽ ngăn chận khuynh hướng xã hội chủ nghĩa của phe cấp tiến trong đảng Dân Chủ. Điều này chẳng khác gì bán linh hồn cho ác quỷ vì không kẻ nào thương lượng với quỷ dữ trước đó nghĩ rằng mình sẽ suốt đời trở thành nô lệ cho cái ác.
(Lời người dịch: Là một trong những nhân vật cuối cùng còn sót lại của nhóm Big Six, sáu lãnh tụ chính yếu của phong trào dân quyền Hoa Kỳ vào thập niên 60, Dân Biểu John Lewis vừa qua đời vào ngày 17/07/2020 vừa qua, hưởng thọ 80 tuổi. Tốt nghiệp Thần Học và trở thành Mục sư, Dân Biểu John Lewis đã sát cánh cùng Mục Sư Luther King Jr. để trở thành một biểu tượng của phong trào dân quyền và nhân quyền Hoa Kỳ, cũng như là một dân biểu Quốc Hội có tầm ảnh hưởng lớn lao trong suốt hơn 30 năm qua. Tang lễ của ông được tổ chức trang trọng với sự tham dự và phát biểu của các tổng thống tiền nhiệm như Bill Clinton, George W. Bush và Barack Obama. Chúng tôi xin lược dịch bài điếu văn của Tổng Thống Obama đọc trong tang lễ của ông vừa được tổ chức tại thành phố Atlanta, Georgia hồi cuối tuần qua).
Ngày 24/6/2020, Cố vấn an ninh quốc gia Robert O’Brien nêu lên một sự thật phũ phàng là gần nửa thế kỷ qua các chính trị gia cả hai đảng, các nhà khoa bảng, nhà giáo dục, nhà báo, nhà kinh doanh Mỹ đều thụ động và ngây thơ (passivity and naivety) trước Trung cộng. Người Mỹ không biết sự khác biệt giữa người dân Trung Hoa và đảng Cộng sản, một tổ chức theo chủ nghĩa Marxist-Leninist, mà Tập Cận Bình là hiện thân của Joseph Stalin.
Giống như hầu hết các nước trên thế giới, Hoa Kỳ đang cố gắng vượt qua trận đại dịch COVID-19 và cuộc suy thoái kinh tế trầm trọng do lệnh đóng cửa của chính phủ. Tính theo tỷ lệ thường niên, nền kinh tế Mỹ đã giảm 5% trong quý đầu năm 2020 và trong quý hai vừa kết thúc, có thể giảm đến 40%, mức suy sụp mạnh nhất kể từ thời Đại Suy thoái năm 1930. Hơn nữa, hàng chục triệu công nhân đã mất việc, khiến tỷ lệ thất nghiệp trong tháng Tư tăng vọt lên mức cao sau Đại Khủng hoảng là 14,7%. Dù 70% những người bị sa thải hy vọng sẽ được gọi làm việc lại, nhưng không phải tất cả sẽ có việc, vì nhiều doanh nghiệp sẽ sát nhập, di dời hoặc tổ chức lại. Đúng vậy, lúc đầu, sự mở cửa lại của nền kinh tế đã dẫn đến tình trạng phục hồi mạnh mẽ, nó được dự kiến là sẽ tiếp tục trong quý ba. Việc làm đã tăng 2,5 triệu trong tháng Năm, trong khi dữ liệu từ các thẻ tín dụng và theo dõi di động cho tháng Năm và tháng Sáu cho thấy, mức phục hồi khá lớn từ lúc thấp trong tháng Tư, với hoạt động trong
Bộ Ngoại giao Cộng sản Việt Nam đã kín đáo bắn tiếng muốn Mỹ nhảy vào giải quyết xung đột ở Biển Đông, nhưng Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị của Trung Cộng đã cảnh giác Việt Nam “không dành bất cứ cơ hội nào cho sự quấy rối và phá hoại của thế lực bên ngoài”. Đề nghị bán chính thức của Việt Nam đưa ra ngày 17/7/2020, bốn ngày sau khi Bộ trưởnng Ngoại giao Mỹ, Mike Pompeo gọi hành động đe dọa các nước nhỏ để chiếm đoạt và mưu toan cướp chủ quyền nguồn tài nguyên ở phần lớn Biển Đông của Trung Quốc là “phi pháp”.
Tôi tình cờ “nhặt” trên FB một tác phẩm khá độc đáo của Marc Riboud. Ông “chớp” được cảnh một anh bộ đội (với con búp bê nằm dưới nắp ba lô, và cái sắc cầm tay) đang trên đường trở về quê cũ. Cùng với bức ảnh là lời bình, cũng độc đáo không kém, của face booker Nguyễn Hoàng : “Thằng này coi vậy mà hiền, chỉ lấy con búp bê cho con và cái bóp đầm cho vợ mà thôi.”
Tất cả họ đều nói cùng một giọng, và làm chung một điệu – theo nhận xét của Huỳnh Ngọc Chênh: Ông Đinh Thế Huynh bị bệnh nặng phải qua Nhật chữa. Trước đó ông Phùng Quang Thanh thì đi Pháp, ông Nguyễn Bá Thanh thì bỏ cả tiền triệu đô la qua tận nước Mỹ để nhờ họ cứu mạng. Nghe nói hai ông Chung và Thưởng vừa rồi lâm bệnh cũng đi Nhật và Pháp điều trị.
Vào thời Ronald Reagan làm tổng thống gần 40 năm trước, hầu hết người Mỹ lấy tin tức từ tờ báo và các đài truyền hình địa phương. Những tổ chức này có tính chuyên nghiệp, dồi dào tài chính, và cố gắng đăng tải quan điểm của cả đảng Cộng hòa lẫn Dân chủ. Người dân đồng thuận về sự thật nói chung, và bất đồng về phương cách giải quyết. Những công ty này cũng đưa ra sự thật, vì họ sẽ mất quảng cáo, mất độc giả dài hạn và có thể bị tòa án phạt nếu họ loan tải tin giả, nhất là nếu tin giả đó gây ra tai hại cho người khác.
Chiều Thứ Ba 21 Tháng 7 Năm 2020, hoàn toàn bất ngờ, Lãnh Sự Quán Trung Cộng tại Houston, Texas nhận được quyết định của chính phủ Hoa Kỳ đóng cửa lãnh sự quán của họ, và toàn thể nhân viên trong lãnh sự này có 72 giờ đồng hồ để thu xếp ra khỏi trụ sở này và trở về Hoa Lục. Đồng hương người Việt tại Houston, tiểu bang Texas, Hoa Kỳ, đã đổ xuống đường biểu tình ăn mừng, và cộng đồng người Việt khắp nơi trên thế giới đón nhận tin vui này như nắng hạn gặp cơn mưa rào.
Té ra có hai thứ “người lạ” lận nha: tụi ngoài biển cả mênh mông là dân Nước Lạ, đã đành; đám ở trong phố phường chật hẹp thì toàn là dân bản xứ. Cả hai đều hành động theo cùng một phương châm: “lấy thịt đè người” – dù thuộc hai thực thể khác nhau: Côn Đồ Quốc Gia & Côn Đồ Quốc Tế.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.