Hôm nay,  

Gerald Ford, Người Khai Sinh Cộng Đồng Người Mỹ Gốc Việt

02/01/200700:00:00(Xem: 9165)

Gerald Ford, Người Khai Sinh Cộng Đồng Người Mỹ Gốc Việt

Bảo Tàng Viện Gerald R. Ford ở TP Grand Rapids, bang Michigan với hình ảnh, di vật về những ngày cuối Chiến Tranh VN: trực thăng bốc người và cầu thang dẫn lên nóc Đại Sứ Quán Hoa Kỳ, tháng 4.1975 (ảnh Bùi Văn Phú)

Gerald R. Ford, tổng thống thứ 38 của Hoa Kỳ, lên nắm quyền sau khi Tổng Thống Richard Nixon từ chức vì xì-căng-đan Watergate, là vị tổng thống Mỹ đầu tiên không do dân bầu chọn. Khi Gerald Ford lên lãnh đạo nước Mỹ, tháng 8.1974, Hoa Kỳ đang rơi vào một cuộc khủng hoảng trầm trọng về chính trị và nền kinh tế đang ở thời kỳ suy thoái.

Tổng Thống Ford đã thừa hưởng một gia tài chính trị bất ổn đang làm lung lay nền móng lãnh đạo nước Mỹ, từ khi vụ nghe lén Watergate được báo chí đưa ra ánh sáng và Nixon tìm mọi cách bao che. Khi Nixon từ chức và Ford lên thay, quyết định đầu tiên của Tổng Thống Ford là ban hành lệnh ân xá cho mọi hành vi phạm luật của cựu Tổng Thống Richard Nixon. Quyết định này không được đa số dân chúng Mỹ tán đồng, nhưng Tổng Thống Ford muốn lịch sử Hoa Kỳ lật sang một trang mới. Trong những tiết lộ sau này, Ford cho biết ông không hối tiếc gì về quyết định ân xá cho Nixon. Ông luôn mang trong người ông một mảnh giấy có ghi phán quyết năm 1915 của Tối Cao Pháp Viện, theo đó việc ân xá là một hình thức kết tội và người chấp nhận ân xá là mặc nhiên coi mình đã phạm luật.

Chỉ vài tháng sau, cuối tháng 4.1975, một trang sử nữa của Hoa Kỳ lại được sang trang khi Tổng Thống Ford quyết định chấm dứt mọi can dự của Hoa Kỳ vào Việt Nam.

Cuộc chiến tranh ở Việt Nam đã kéo dài hai thập niên với quân Mỹ tham chiến mà lúc cao điểm đã có hơn nửa triệu lính Mỹ chiến đấu trên chiến trường Việt Nam và gần 60 nghìn binh lính hy sinh. Với Hiệp Định Ba Lê 1973, Hoa Kỳ đã rút hết quân, nhưng vẫn tiếp tục viện trợ cho Nam Việt Nam một năm cả tỉ đô-la. Trong khi dư luận dân chúng Mỹ ngày càng không muốn Hoa Kỳ can dự và hỗ trợ cho Việt Nam Cộng Hoà nữa.

Tổng Thống Ford tiếp tục nỗ lực của vị tổng thống tiền nhiệm, vận động Quốc Hội Hoa Kỳ viện trợ để Việt Nam Cộng Hoà có thể tồn tại như một quốc gia tự do dân chủ. Nhưng sau những thất bại vận động quốc hội và trước sự tấn công quân sự của bộ đội cộng sản vào các tỉnh thành miền Nam, khởi đi từ Buôn Mê Thuột vào đầu tháng 3.1975 mà quân đội Việt Nam Cộng Hoà không thể trấn giữ được, ngày 23.4 tại Đại Học Tulane, New Orleans, bang Louisiana, Tổng Thống Ford tuyên bố “cuộc xung đột ở Việt Nam đối với Hoa Kỳ được coi như đã chấm dứt” và lịch sử đã sang trang.

Một tuần sau, cuộc chiến tranh ở Việt Nam chính thức kết thúc khi đại sứ Graham Martin cuốn cờ và được trực thăng bốc đi từ nóc Đại Sứ Quán Hoa Kỳ ở Sài Gòn vào sáng sớm ngày 30.4.1975. Đại sứ Martin lúc đó còn chần chừ chưa muốn ra đi, nhưng lệnh từ Washington đã buộc ông phải rời thủ đô của Việt Nam Cộng Hoà.

Ít giờ đồng hồ sau, xe tăng cộng sản tiến vào Dinh Độc Lập, bản doanh lãnh đạo của Việt Nam Cộng Hoà. Chính quyền Sài Gòn sụp đổ.

30.4.1975 là một biến cố chua cay trong lịch sử đối ngoại của Hoa Kỳ. Với Tổng Thống Ford: “It was the saddest hour of my time in the White House” - Đó là giờ phút đau buồn nhất của tôi trong Nhà Trắng. Câu nói còn ghi khắc trong Bảo Tàng Viện Tổng Thống Gerald R. Ford tại thành phố Grand Rapids, bang Michigan, nguyên quán của vị tổng thống thứ 38 của Hoa Kỳ.

Ngày đau buồn nhất của một tổng thống Mỹ thì cũng là lúc tôi và hơn trăm người khác đang ở trên một con tàu không máy được kéo ra khỏi bến cảng Sài Gòn trong những giờ phút cuối cùng của miền Nam, lênh đênh trên Thái Bình Dương không biết tương lai sẽ đi về đâu"

Ngày hôm sau, Tổng Thống Ford đệ trình quốc hội dự luật định cư những người Việt đã được Hoa Kỳ di tản bằng máy bay, hay đang trên đường di tản bằng thuyền bè ra khỏi Việt Nam. Dự luật lúc đầu không được đa số dân biểu, nghị sĩ tán đồng. Sau đó Tổng Thống Ford đã kêu gọi nhiều tổ chức lao động, tôn giáo và các thống đốc tiểu bang vận động với quốc hội. Cuối cùng một ngân sách 400 triệu đô-la đã được thông qua để định cư 135 nghìn người Việt đã được di tản ra khỏi Việt Nam.

Với ngân sách đó, hơn một trăm nghìn người Việt được Hoa Kỳ nhận cho định cư trong năm 1975, mở đầu cho trang sử của người Mỹ gốc Việt.

Là một người bỏ nước Việt Nam ra đi, nơi cộng sản đã bành trướng và ảnh hưởng của Liên Bang Sô Viết và Trung Quốc bao trùm, nhưng xem tranh luận trên ti-vi trong kỳ bầu cử tổng thống năm 1976 giữa Thống Đốc bang Georgia là Jimmy Carter và đương kim Tổng Thống Gerald Ford, tôi không khỏi ngạc nhiên khi nghe ứng viên Ford nói rằng Ba Lan không nằm trong quỹ đạo ảnh hưởng của Nga Sô. Một tổng thống Mỹ mà thiếu sự hiểu biết về chính trị thế giới, nhất là về cộng sản vào thời điểm mà Chiến Tranh Lạnh còn đang nóng hổi, nên nhận xét của Ford đã là đề tài bàn luận trong dân chúng Mỹ.

Kết quả bầu cử tháng 11.1976 Ford thua Carter 240-297 phiếu cử tri đoàn. Những nhà phân tích thời sự cho rằng việc ân xá cho Nixon và nhận định sai lầm của ông về cộng sản Nga Sô và Đông Âu đã đưa đến việc Ford không được cử tri tín nhiệm.

Có một thành quả trong chính sách đối ngoại của Tổng Thống Gerald Ford ít được nhắc đến là Hoa Kỳ và Liên Sô đã đạt được một thoả ước quan trọng, Hiệp Ước Helsinki về nhân quyền, khởi đầu cho thương thảo về chủ đề này giữa Hoa Kỳ và các nước cộng sản trong những thập niên sau.

Tôi nghe tin Tổng Thống Gerald Ford qua đời (1913-2006) vào một buổi tối khi đang ở trên vùng thung lũng tuyết trắng nằm giữa bang California và Nevada, cùng bạn bè gồm những gia đình đã đến Hoa Kỳ theo diện thuyền nhân, diện ROVR - vượt biển hồi hương - mà gia đình tôi đã bảo trợ định cư.

Tôi nhớ đến những ngày còn lênh đênh trên biển và cầu nguyện cho Tổng Thống Ford được yên giấc nghìn thu.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Khi bài này đến với độc giả thì Tổng Bí thư đảng CSVN, Nguyễn Phú Trọng đã vắng mặt gần một tháng mà không có lời giải thích nào của Đảng và Nhà nước Việt Nam. Lần gần nhất công chúng Việt Nam nhìn thấy ông Trọng là khi ông tiếp Tổng thống Putin thăm Hà Nội ngày 20/06/2024. Sau đó ông đã vắng mặt tại các buổi họp quan trọng...
Không ai biết chắc khi nào một đế chế sẽ sụp đổ. Chẳng ai có thể xác định chính xác thời điểm Đế chế La Mã, Bồ Đào Nha, Ottoman hay Anh kết thúc. Trong bài thơ "Waiting for the Barbarians", nhà thơ Hy lạp Constantine P. Cavafy nhiều lần khẳng định rằng những kẻ man rợ sẽ đến hôm nay. Người ta chờ đợi, như thể đây là chuyện thường nhật như việc một công ty sẽ phá sản, hay một buổi lễ ra trường vậy. Nhưng một đế chế thì sao? Liệu vào thời của mình, nhà thơ Hy Lạp Cavafy có thuộc về một đế chế nào đáng để gọi là đế chế không?
Tôi hoàn toàn (và tuyệt đối) không có năng khiếu hay tham vọng gì ráo trong lãnh vực thơ văn/thi phú. Suốt đời chỉ ước mong sao có sách báo để đọc, để thưởng thức những lời hay ý đẹp của giới văn nhân thi sỹ, là vui thích lắm rồi. Sở thích, cùng niềm vui, tuy giản dị thế thôi nhưng đôi lúc tôi vẫn bị lôi thôi vì những câu cú (vô cùng) tối nghĩa:
Tệ nạn “dưới đẩy lên, trên đùn xuống” và “vô trách nhiệm” không mới trong cán bộ, đảng viên CSVN, nhưng số người “sáng vác ô đi tối vác về” vẫn khơi khơi trong hệ thống cầm quyền mới là điều lạ. Tổng Bí thư đảng CSVN Nguyễn Phú Trọng từng nói:“Ai không làm thì đứng sang một bên cho người khác làm”, nhưng không ai muốn về vườn vì chứng bệnh nan y “tham quyền cố vị” đã có trong máu thịt Đảng...
Đảng CSVN đang bối rối về câu hỏi: Tại sao phải kiên định Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Cộng sản Hồ Chí Minh để xây dựng đất nước? Lý do đơn giản, vì đảng sợ “dân chủ”, nhát “tự do” và lo phải đối phó với tình trạng “tự diễn biến, tự chuyển hóa” trong nội bộ đảng, đe dọa sự sống còn của chế độ...
BBC ái ngại loan tin: “Hôm 8/6, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) đã phát một video (‘Thông tin xuyên tạc ẩn tu của ông Thích Minh Tuệ’) có độ dài 3 phút 40 giây … Sau khi phóng sự được đăng tải trên các trang báo, cũng như các trang mạng xã hội, có không ít người nghi ngờ về độ chân thực của video”.
Hội nghị thượng đỉnh về hoà bình cho Ukraine tại Bürgenstock, Thụy Sĩ vào ngày 15 và 16 tháng 6 năm 2024 được coi là một thành công khiêm nhường cho Ukraine. 80 nước đã lên tiếng ủng hộ mạnh mẽ cho chính nghĩa đấu tranh của Ukraine, nhưng tiếp tục phát huy thành quả này sẽ là không chắc chắn.
Cảnh người Mỹ tranh cãi và dọa dẫm kiện tụng liên quan đến “Thập giới” lại làm tôi nghĩ đến “Thập cửu giới” – tức “Mười chín điều đảng viên không được làm” trên đất Việt. Trên phương diện sử học thì “Thập giới”, hay “Mười điều răn”, chính là bộ luật hình sự đầu tiên của nhân loại. Theo Cựu ước thì bộ luật này được Thượng Đế ban cho Nhà tiên tri Moses trên đỉnh núi Sinai để thiết lập trật tự cho cộng đồng Do Thái. Cũng trên phương diện sử học thì Cựu ước chính là một “đại tự sự” – một “câu chuyện lớn” tương tự câu chuyện về Bốn ngàn năm văn hiến hay con Rồng cháu Tiên của chúng ta v.v.. – với ý hướng tạo một bản sắc chung để kết hợp các bộ lạc Do Thái lại với nhau.
Tôi quen Đinh Quang Anh Thái đã lâu, lâu tới cỡ không còn biết là mình đã gặp gỡ y vào cái thuở xa xưa nào nữa. Dù không mấy khi có dịp “giao lưu” (hay “tương tác”) nhưng tôi vẫn nghe thằng chả ra rả hàng ngày, về đủ thứ chuyện trên trời/biển – ròng rã suốt từ thế kỷ này, qua đến thế kỷ kia – và hoàn toàn chưa thấy có dấu hiệu gì là gã sẽ (hay sắp) tắt đài trong tương lai gần cả. Nghề của chàng mà. Tắt tiếng là (dám) treo niêu luôn, chớ đâu phải chuyện chơi. Chỉ có điều hơi bất ngờ là đương sự không chỉ nói nhiều mà viết cũng nhiều không kém. Hết xuất bản Ký 1, Ký 2, rồi tới Ký 3. Nay mai (không chừng) sẽ có Ký 4 và Ký 5 luôn nữa.
Đảng CSVN tiếp tục cãi chầy cãi cối về các quyền tự do tôn giáo, tự do tư tưởng, tự do báo chí, tự do lập hội và tự do biểu tình. Tất cả những quyền này đã được quy định trong Hiến pháp 2013, nhưng khi thi hành thì lại nại cớ “theo pháp luật quy định” với những điều kiện khe khắt để can thiệp thô bạo...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.