Hôm nay,  

Ba Dịch Phẩm Phật Giáo Bằng Anh Ngữ Mới Của Cư Sĩ Nguyên Giác: Đóng Góp Giá Trị Vào Công Việc Hoằng Pháp

22/12/201000:00:00(Xem: 7556)

Ba Dịch Phẩm Phật Giáo Bằng Anh Ngữ Mới Của Cư Sĩ Nguyên Giác: Đóng Góp Giá Trị Vào Công Việc Hoằng Pháp

Bìa 3 tác phẩm.

Huỳnh Kim Quang
Đối với giới Phật học Việt Nam trong và ngoài nước mấy thập niên qua, cư sĩ Nguyên Giác Phan Tấn Hải là khuôn mặt rất quen thuộc. Hàng chục bài viết, dịch phẩm, và tác phẩm về Thiền và Phật Pháp như cuốn “Vài Chú Giải Về Thiền Đốn Ngộ,” “Thiền Tập,” “Chú Giải Về P’howa,” v.v… của cư sĩ Nguyên Giác Phan Tấn Hải đã được nhiều người ưu thích và tâm đắc.
Mấy năm gần đây, cư sĩ Nguyên Giác Phan Tấn Hải đã quan tâm đặc biệt và nỗ lực dịch từ tiếng Việt sang tiếng Anh một số bài thơ, phú, pháp thoại của các thiền sư Việt Nam nhằm mục đích giới thiệu phần nào kho tàng pháp bảo của Phật Giáo Việt Nam cho thế hệ trẻ Việt Nam học và hiểu. Trong tháng 11 và 12 năm 2010, cư sĩ Nguyên Giác Phan Tấn Hải đã ấn hành cùng lúc 3 dịch phẩm Anh ngữ:  “Tran Nhan Tong, The King Who Founded A Zen School,” “The Wisdom Within, Teachings anh Poetry of the Vietnamese Zen Master Tue Trung Thuong  Si,” và “Teachings From Ancient Vietnamese Zen Masters.”
Đây cũng có thể nói là đóng góp quý giá và hữu ích vào công cuộc bảo tồn và truyền bá tinh hoa của Phật Giáo Việt Nam cho các thế hệ con em người Việt trong và ngoài nước.
Chưa nói đến lợi lạc của những dịch phẩm này có thể có đối với người học Phật Tây Phương về lâu dài, chỉ nói riêng trong các cộng đồng người Việt tại hải ngoại đã là một đáp ứng đúng lúc nhu cầu giới thiệu Phật Pháp đến với các thế hệ trẻ Việt Nam. Thực tế trước mắt mà ai cũng thấy, đó là con em người Việt tại hải ngoại ngày càng ít thông thạo hơn đối với tiếng Việt, bởi vì môi trường giáo dục, văn hóa và phát triển tất yếu của các cộng đồng di dân trên thế giới nói chung và tại Hoa Kỳ nói riêng. Điều chúng ta có thể thấy trước là chỉ vài ba chục năm nữa thôi, số lượng người Việt đọc và viết tiếng Việt thông thạo sẽ giảm một cách đáng kể so với hiện nay.
Đứng trước một tình trạng như vậy, những người có quan tâm đến việc truyền bá Phật Pháp trong cộng đồng Phật Giáo Việt Nam tại hải ngoại phải làm gì"
Khi đặt vấn đề một cách nghiêm túc như thế, chúng ta mới thấy được giá trị đích thực của những dịch phẩm Anh ngữ mà cư sĩ Nguyên Giác Phan Tấn Hải vừa phổ biến.
Ba dịch phẩm của cư sĩ Nguyên Giác Phan Tấn Hải vừa được ấn hành tại miền Nam California, Hoa Kỳ vào dịp cuối năm 2010, đối với bạn đọc trên các trang mạng điện toán toàn cầu của Phật Giáo Việt Nam như www.thuvienhoasen.org, www.quangduc.com, v.v… thì quả tình không phải là mới, bởi vì 3 dịch phẩm này đã được đăng trên các trang web này từ vài năm nay. Nhưng đây là lần đầu tiên các dịch phẩm này được in thành sách và biếu tặng, không bán.
2 cuốn “Tran Nhan Tong, The King Who Founded A Zen School,” và “The Wisdom Within, Teachings and Poetry of the Vietnamese Zen Master Tue Trung Thuong Si,” được xuất bản bởi Thiện Tri Thức. Cuốn “Teachings from Ancient Vietnamese Zen Masters,” được Tu Viện Pháp Vương ở Thành Phố Escondido, Quận San Diego, California bảo trợ xuất bản. Cả 3 dịch phẩm đều in bìa màu, đơn giản, và mỗi cuốn dày khoảng 200 trang.
Cuốn “The Wisdom Within, Teachings and Poetry of the Vietnamese Zen Master Tue Trung Thuong Si (1230-1291),” nội dung bao gồm: tiểu sử của Thiền Sư Tuệ Trung Thượng Sĩ, 46 bài thơ, 11 bài đối cơ, và 13 công án. Phần tiếng Việt, cư sĩ Nguyên Giác trích từ các bản dịch của Thiền Sư Thích Thanh Từ, Giáo Sư Trí Siêu Lê Mạnh Thát và cố học giả Trúc Thiên. Cư sĩ Nguyên Giác có thêm một số các ghi chú ở những trường hợp đặc biệt để giúp độc giả hiểu rõ hơn nội dung bản dịch. Viết về Tuệ Trung Thượng Sĩ, trong phần tiểu sử, cư sĩ Nguyên Giác nói rằng, “Tue Trung Thuong Sy (1230-1291) had several significant roles in thirteenth-century Vietnam: being a governor, he was one of the famous military generals who led resistance against three Mongolian invasions; being a layperson, he lived a life mixed with meditation, poetry and royal glory; and being a Zen master, he had a strong influence on the founder of the Truc Lam  Zen School, which has become part of the Vietnamese culture. His religious name was Tue Trung, meaning The Wisdom Within. His title, given by King Tran Thanh Tong, was Thuong Sy, meaning The Superior Person.”
Đoạn tiếng Việt: “Tuệ Trung Thượng Sỹ (1230-1291) có nhiều vai trò quan trọng tại Việt Nam thế ký thứ mười ba: là một thống đốc, ngài là một trong các vị tướng nổi tiếng những người chỉ huy cuộc kháng chiến chống ba cuộc xâm lăng của Mông Cổ; là một cư sĩ, ngài sống một cuộc đời hòa lẫn với thiền định, thi ca và hào quang vương giả; và là một Thiền sư, ngài đã ảnh hưởng lớn đối với người sáng lập Thiền Phái Trúc Lâm, một dòng thiền đã trở thành một phần của văn hóa Việt Nam. Pháp danh ngài là Tuệ Trung, nghĩa là Trí Tuệ Bên Trong. Danh hiệu ngài, trao tặng bởi Vua Trần Thánh Tông, là Thượng Sỹ, có nghĩa là Bậc Cao Tột.”


Nội dung cuốn “Tran Nhan Tong, the King Who Founded A Zen School,” bao gồm: phần tiểu sử, 10 hội của phú “Cư Trần Lạc Đạo,” phú “Đắc Thú Lâm Tuyền Thành Đạo Ca,” 35 bài thơ, tham vấn về thiền, và đặc biệt cư sĩ Nguyên Giác Phan Tấn Hải viết “Lời Thêm” ở cuối sách. Đối với người viết bài này, “Lời Thêm” (Postscript) là một đoạn văn đặc biệt lý thú, bởi vì nó có sức đẩy người đọc đi thẳng vào tâm điểm của thiền, nếu sau khi đọc qua các phần trước mà còn bị vướng cái gì đó chưa vào được. Thử đọc một đoạn trong phần “Lời Thêm” để nếm hương vị mặn mà của thiền:
“Just watch the mind. Before a thought arises, that is the formless emptiness. When a thought arises, a form appears. Before the flower is seen, that is the formless seeing. Before a sound is heard, that is the formless hearing. We are all bathing in the river of form and emptiness. The water in river is the emptiness, and the waves are the forms; they have no difference.” 
Và đây là đoạn tiếng Việt: “Hãy nhìn vào tâm. Trước khi một niệm sinh khởi, đó là cái không vô tướng. Khi một niệm khởi, một hình tướng hiện ra. Trước khi hoa được thấy, đó là cái thấy vô tướng. Trước khi âm thanh được nghe, đó là cái nghe vô tướng. Chúng ta đều đang tắm trong dòng sông của sắc tướng và cái rỗng rang vô tướng. Nước sông là Không, và sóng là Sắc Tướng; chúng không khác gì nhau.”
Cuốn “Teachings from Ancient Vietnamese Zen Masters” gồm 90 bài thơ, pháp thoại và đối cơ của các thiền sư Việt Nam từ ngài Khương Tăng Hội ở thế kỷ thứ 3 sau tây lịch đến ngài Thanh Đàm ở thế kỷ thứ 19, tức là trải dài ngót 16 thế kỷ. Sau mỗi bài thơ, pháp thoại và đối cơ, cư sĩ Nguyên Giác Phan Tấn Hải đều có viết lời bình để giúp người đọc hiểu rõ hơn nội dung trong bài chính trích dịch.
Dịch thơ thiền đã là điều khó, đặc biệt thơ thiền mà đa phần đều từ nguyên bản Hán văn, viết lời bình cho thơ thiền, cho pháp thoại hay đối cơ thiền lại càng khó khăn bội phần. Khó vì người bình phải nắm được cái tinh yếu của bài thơ, pháp thoại hay đối cơ đó. Cũng có nghĩa là phải là kẻ trong nhà thiền mới có thể viết được lời bình chính xác và đem lại lợi lạc thực sự cho người đọc. Ngược lại, người ngoài thì không làm được, vì càng ba hoa lý luận càng dẫn mình và người đi lạc hướng.
Xin đơn cử một thí dụ, bài thứ 73 trong dịch phẩm “Teachings from Ancient Vietnamese Zen Masters” là bài Như Lai (Tathagata) của Thiền Sư Thường Chiếu, đời Trần, viết:
“Tathagata
Being on earth, having human body, 
you have in your mind the Tathagata Store
illuminating profoundly in all places.
Searching for the mind, however, you will only find emptiness.
THƯỜNG CHIẾU (" - 1203)
(COMMENT: You have something in your mind" Even if you think you have something called the Tathagata Store in your mind, please drop all you have. Gently drop the mind, and observe the unborn mind. Sit down, gently breathe in and out; even if you think you have something called as the unborn mind, just drop all you have.)”
Bản dịch tiếng Việt của Thiền Sư Thích Thanh Từ và lời bình tiếng Việt của cư sĩ Nguyên Giác như sau:
Như Lai
Ở đời làm thân người, 
Nơi tâm Như Lai tạng. 
Chiếu soi cùng khắp nơi, 
Tìm đó lại càng rỗng. 
(Tại thế vi nhân thân, 
Tâm vi Như Lai tạng,
Chiếu diệu thả vô phương, 
Tầm chi cánh tài khoáng.)
Thiền Sư THƯỜNG CHIẾU (" - 1203) - Bản dịch HT Thanh Từ
(BÌNH: Bạn có những thứ gì đó trong tâm bạn" Ngay cả bạn nghĩ rằng bạn có gì đó gọi là Như Lai Tạng trong tâm, xin làm ơn buông bỏ hết tất cả những gì bạn có. Hãy dịu dàng buông bỏ tâm đi, và hãy quán sát tâm vô sanh. Hãy ngồi xuống, hãy dịu dàng thở vào và ra; ngay cả nếu bạn nghĩ là bạn có cái gì gọi là tâm vô sanh, hãy buông bỏ mọi thứ bạn có.)
Với những ai chưa nắm được yếu chỉ thiền, sau khi đọc bài pháp của Thiền Sư Thường Chiếu dễ có cảm nhận như được thêm điều gì, mà thực sự thì không được, đó chính là mất, mất bản tâm. Nhờ lời bình, người đọc như đang đưa chân bước tới vực thẳm mà không biết, lại được người đứng sau cảnh giác cho, nên vội vàng dừng lại, đúng lúc. Quý giá của lời bình trong nhà thiền là ở chỗ này.
Giá trị của 3 dịch phẩm do cư sĩ Nguyên Giác Phan Tấn Hải thực hiện không phải chỉ nằm trong vài ba trang giới thiệu mà trước hết là sự thẩm sát của độc giả với sự trải nghiệm khi có cơ hội đọc qua 3 dịch phẩm này, sau nữa là lợi lạc lớn lao mà nó đóng góp cho công cuộc truyền bá Phật Pháp đối với nhiều thành phần, trong đó thành phần đặc biệt nhất là giới trẻ Việt Nam ở hải ngoại.
Mong rằng nỗ lực của cư sĩ Nguyên Giác là một trong những góp phần khởi động tích cực để đẩy mạnh công tác dịch thuật kho tàng Pháp  Bảo của Phật Giáo Việt Nam sang Anh ngữ cho nhiều người cùng lợi ích.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Nhà báo thạo tin nội bộ đảng CSVN. Huy Đức (Trương Huy San, Osin Huy Đức) và Luật sư Trần Đình Triển, chuyên bênh vực Dân oan bị bắt tạm giam, theo tin chính thức của nhà nước CSVN ngày 07/06/2024...
Quý vị nghĩ sao nếu có người nói với quý vị rằng chính phủ và giới truyền thông Hoa Kỳ đang bị kiểm soát bởi một băng nhóm bí mật, nhóm người này tôn thờ ma quỷ và đứng sau hàng loạt các vụ bắt cóc trẻ em? Theo một cuộc khảo sát gần đây, 17% người dân Hoa Kỳ tin rằng thuyết âm mưu này là có thật.
Ngày 30 tháng 5, một bồi thẩm đoàn ở New York kết luận, cựu Tống thống Donald Trump phạm tất cả 34 tội danh. Đây là một sự kiện chưa từng xảy ra trong lịch sử nước Mỹ, khi lần đầu tiên một cựu tổng thống bị tuyên án nhiều tội đại hình trong một vụ án hình sự. Ông Trump bị kết tội làm làm giả hồ sơ kinh doanh để che giấu các khoản khoản thanh toán tiền bịt miệng cho cựu ngôi sao phim khiêu dâm Stormy Daniels, nhằm mục đích ém nhẹm các thông tin bất lợi trước cuộc bầu cử năm 2016, để cử tri bỏ phiếu cho ông ta.
Hôm rồi, cháu Út hỏi: Người mình hay nói “phải sống đàng hoàng tử tế”. Thế nào là “đàng hoàng”, hả bố ? Tôi lúng túng không biết trả lời sao cho gọn gàng và dễ hiểu nên đành phải kể lại cho con nghe mẩu chuyện ngăn ngắn, của một nhà báo lẫy lừng (Anh Ba Sàm) đọc được qua Thông Tấn Xã Vỉa Hè: “Sau 1975, có những thứ mà Sài Gòn, miền Nam làm cho hắn rất lạ và không thể quên. Một đêm, chạy xe máy về nhà (ông cậu), tới ngã tư đèn đỏ, ngó hai bên đường vắng hoe, hắn rồ ga tính vọt thẳng. Bất ngờ nghe bên tai tiếng thắng xe cái rẹc, liếc qua thấy ông lão với chiếc xích lô trống không. Quê quá, phải dừng theo!”
Nếu cái gì cũng có bước khởi đầu của nó thì -- ngoài công việc thường ngày là quan sát hành động của từng con người để có một phán xét cuối cùng vào thời điểm thích hợp -- đâu là việc làm đầu tiên của Thượng Đế? Câu trả lời, theo một câu chuyện chỉ để cười chơi, rất thích hợp với bộ máy chuyên tạo nên cảnh rối ren hỗn loạn trên đất nước chúng ta. Cái câu chuyện về một cảnh trà dư tửu hậu khi những nhà chức nghiệp cãi nhau rằng nghề của ai có trước, dựa trên những tín lý từ bộ kinh Cựu Uớc, đặc biệt là chương Sáng Thế Ký.
Đảng CSVN có nhiều chứng bệnh lây nhiễm trong thời kỳ “đổi mới” như tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm và chia rẽ, nhưng 3 chứng “nhận vơ”, “lười lao động” và “lười làm việc” của một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên đã khiến Đảng lo sợ.
Bất ngờ sáng 30/05/24, TT Biden tuyên bố bỏ giới hạn sử dụng võ khí của Huê Kỳ cung cấp cho Ukraine đánh Nga. Đồng thời, Âu châu đã thỏa thuận một quyết định mới quan trọng là bỏ giới hạn đỏ, gởi huấn luyện viên quân sự qua Ukraine giúp quân đội Ukraine, cho phép Ukraine sử dụng các loại võ khí mạnh và có tầm hoạt động xa tới lãnh thổ Nga nhằm những mục tiêu quân sự. Riêng Anh đã bước tới trước, một số quân đội Anh đang hoạt động tại Ukraine.
“Que Sera Sera,” ca khúc này luôn gắn bó với tâm tư của cậu bé bảy tuổi. Đi xem xi-nê với mẹ, sau này mới biết là phim The Man Who Knew Too Much, về nhà tôi nhớ mãi cái giai điệu vui tươi và đôi môi nhảy múa, khi nữ diễn viên hát đoạn que sera sera. “Chuyện gì đến sẽ đến,” một câu nói đầy thơ mộng đối với cậu bé, rồi dần dần lớn lên biến thành câu nói chấp nhận chuyện ngày mai ‘Life is a crazy ride, and nothing is guaranteed. (Đời là chuyến đi điên rồ, không có gì bảo đảm. ‘Eminem’.) Dường như, có một chút bất cần, không quan tâm chuyện gì sẽ xảy đến. Tưởng chỉ là như vậy, ai ngờ, câu nói bỗng đứng dựng lên, lớn tiếng hỏi: “Chuyện gì đến sẽ đến là sao?” Đúng, “sẽ đến” thuộc về tương lai, thuộc về bí mật, nhưng “chuyện gì đến,” một phần đã bị khám phá, tìm thấy, công bố. Chúng ta, con người hiện tại, thế kỷ 21, may mắn có một khoa học khá trung thực và năng nổ, mở ra cho sự hiểu biết còn kém cỏi, nhiều nơi quá khứ còn tối tăm và nhiều nơi chờ ánh sánh rọi tới.
Người Việt rất hay buồn. Họ buồn đủ chuyện, đủ thứ, đủ cách, đủ kiểu, đủ loại và buồn dài dài: buồn chồng, buồn vợ, buồn con, buồn chuyện gia đình, buồn chuyện nước non, buồn chuyện tình duyên, buồn trong kỷ niệm, buồn tình đời, buồn nhân tình thế thái, buồn thế sự đảo điên, buồn tàn thu, buồn tàn canh gió lạnh … Đó là chưa kể những nỗi buồn buồn lãng xẹt: buồn trông con nhện giăng tơ, buồn trông cửa bể chiều hôm, buồn trông nội cỏ rầu rầu, buồn trông con nước mới sa …
Ngày 09/05/2024, đảng CSVN tung ra 5 “điều răn” mới quy định tiêu chuẩn gọi là “chuẩn mực đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới”, nhưng liệu có dậy được ai không? Tất cả 5 Điều chứa đựng những tiêu chuẩn đã có từ lâu, nhưng thất bại vì những chứng hư tật xấu trong đảng vẫn tồn tại, đứng đầu là tham nhũng, tiêu cực và chủ nghĩa cá nhân, lợi ích nhóm...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.