Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Đối Đầu Bất Động: Nhìn Từ Biến Cố Iran

24/06/200900:00:00(Xem: 7081)

Đối Đầu Bất Động: Nhìn Từ Biến Cố Iran

Lý Thái Hùng

Hàng trăm ngàn người tham gia vào những cuộc biểu tình chống bầu cử gian lận đang xảy ra tại Thủ đô Tehran, Iran từ ngày 13 tháng 6 năm 2009 cho đến nay, làm cho người ta liên tưởng đến hai cuộc đấu tranh chống bầu cử gian lận đã từng xảy ra một cách ngoạn mục tại Cộng hòa Serbia vào năm 2000 và Cộng Hòa Georgia vào năm 2004, đưa đến sự sụp đổ của các chế độ độc tài tại đây.
Làn sóng biểu tình tại Serbia đã bộc phát ngay trong đêm 23 tháng 9 năm 2000, khi phe chính quyền muốn đánh tráo kết quả bầu cử để Tổng thống Milosevic tiếp tục nắm quyền thêm một nhiệm kỳ nữa, trong khi kết quả kiểm phiếu cho thấy là ứng cử viên đối lập Vojislav Kostunica đã thắng lớn, bỏ xa nhà độc tài Milosevic. Sau hơn 10 ngày ra lệnh cho công an đàn áp những người biểu tình, trước sức ép của dư luận quá mạnh, với những cuộc biểu tình, đình công, lãng công, bất phục tùng dân sự đã làm tê liệt toàn thể xã hội, Milosevic đã phải tuyên bố thua cuộc, chấp nhận kết quả chiến thắng của phe đối lập. Người ta gọi đây là cuộc cách mạng màu đen vì lực lượng đối lập đã dùng lá cờ của Đoàn Thanh Niên Sinh Viên Phản Kháng (Optor) làm điểm tựa tụ tập; lá cờ gồm màu đen và nắm tay đấm bằng màu trắng.
Bốn năm sau, làn sóng biểu tình chống bầu cử Tổng thống gian lận được lập lại tại Cộng hòa Ukraine bắt đầu từ ngày 24 tháng 11 năm 2004, khi hàng trăm ngàn người ủng hộ ứng cử viên Tổng thống Viktor Yushchenko túa ra đường chống lại kết quả bầu cử, do phe thân chính phủ công bố rằng đương kim Thủ tướng Viktor Yunukovich  của Tổng thống mãn nhiệm Koutcher ủng hộ thắng cử, trong khi phe đối lập thì cho ứng cử viên Yushchenko dẫn trước Thủ tướng Yunukovich ít nhất là  5% số phiếu bầu.  Phe đối lập đã vận dụng mọi phương pháp của đấu tranh bất bạo động, đặc biệt là kêu gọi toàn quốc lãng công,  biểu tình ngồi (sit in) và bất phục tùng dân sự để yêu cầu Tối Cao Pháp Viện không công nhận kết quả bầu cử và cho kiểm lại phiếu. Phía chính quyền thì tìm cách vận động tối cáo pháp viện trì hoãn việc can thiệp trong khi tung công an đàn áp phe đối lập. Nhưng sau 2 tuần lễ đấu tranh của hàng trăm  ngàn nguời - bất chấp những cơn lạnh khắc nghiệt, toàn bộ xã hội Ukraine bị tê liệt - khiến cho Tối Cao Pháp Viện phải bắt kiểm lại phiếu và lần này, ứng cử viên đối lập Yushchenko đạt kết quả quá bán, đắc cử Tổng thống Ukraine. Người ta gọi đây là cuộc cách mạng Cam vì phe đối lập đã dùng khăn và áo chống lạnh  màu Cam để làm biểu tượng tập họp trong suốt hai tuần lễ tụ tập đấu tranh tại trụ sở quốc hội và Tối cao pháp viện.
Những cuộc biểu tình tại Tehran, dường như đã được phe đối lập chuẩn bị từ trước vì họ đã nghi là có sự gian lận của đương kim Tổng thống Mahmound Ahmadinejad với sự thông đồng của  bộ máy mật vụ do Bộ nội vụ điều khiển. Bộ nội vụ cũng là nơi tổ chức, điều hành và kiểm phiếu của cuộc bầu cử. Từ một tháng trước ngày bầu cử, phe đối lập đã tung ra khẩu hiệu " Ahmadi – bye, bye" để vận động dư luận . Mặc dù cuộc bầu cử Tổng thống Iran có đến hơn 400 ứng cử viên nhưng có ba ứng cử viên sáng giá là 1/Đương kiêm Tổng thống Ahmadinejad, người được coi là chống Mỹ và chống Do Thái một cách triệt để; 2/Cựu thủ tướng Mir Hossein Moussavi có khuynh hướng ôn hòa, thân Tây phương; 3/Nhà cải cách Mehdi Karroubi, từng ra tranh cử Tổng thống vào năm 2005. Trong ba ứng cử viên nói trên, cựu thủ tướng Hossein Moussavi là người có nhiều triển vọng thắng cử nhất vì đa số cử tri - đặc biệt là giới trẻ và phụ nữ - muốn Iran thay đổi theo đường lối mở cửa thân Tây phương và chấm dứt sự khống chế của khuynh hướng thần quyền (theocratic).
Từ năm 1979 khi ông đạo Khomeini lãnh đạo cuộc cách mạng Hồi Giáo lật đổ chế độ Shah Hoàng thân Mỹ, Iran đã bị khép kín trong vòng xích của một chế độ cực quyền, dưới sự lãnh đạo tuyệt đối của Hội Đồng Gián Hộ gồm 12 Giáo sĩ của Hồi Giáo.  Hội đồng này có quyền hành tuyệt đối, thống lĩnh quân đội, tòa án, hệ thống truyền thông kể cả việc bổ nhiệm nhân sự vào những trách vụ lãnh đạo trong các Hội đồng quốc gia. Nhưng vào lúc đó, để tạo một hình ảnh dân chủ cho Iran, ông đạo Khomeini đã lập ra thể chế Cộng Hòa dựa trên hai chân vạc: hệ thống dân chủ và hệ thống thần quyền. Hệ thống dân chủ cho phép tổ chức các cuộc bầu cử quốc hội, tổng thống và những đơn vị hành chánh địa phương. Tuy nhiên, những trách nhiệm dân cử trong các cơ chế quốc hội, tổng thống... đứng dưới thẩm quỵền quyết định của các Giáo sĩ nằm trong hệ thống thần quyền (Hồi Giáo) ở các cơ chế - giống như một loại chính ủy trong cơ cấu của các đảng Cộng sản.


Điều mong muốn của phe đối lập tại Iran là mở cửa thân thiện với Tây phương, đặc biệt là Hoa Kỳ và quan trọng hơn là giảm thiểu những sự chi phối của các Giáo sĩ trong Hội Đồng Giám Hộ hiện do đạo sĩ Ayatollah Ali Khamenei lãnh đạo lên các bước cải tổ chính trị tại Iran. Phe đối lập – đa số là thanh niên, trí thức, phụ nữ - đều muốn Iran được tự do hơn và trở thành một thể chế Cộng hòa thât sự, tựa trên nền tảng Dân chủ là chính chứ không nằm dưới hệ thống Hồi Giáo. Để tạo cuộc thay đổi này, phe đối lập, đặc biệt là ứng cử viên Mir Hossein Moussavi đã tận dụng triệt để những phương cách vận động bầu cử vừa qua của Tổng thống Obama và một số nguyên tắc của đấu tranh bất bạo động.
Về đối tượng, Mir Hossein Moussavi đã nhắm vào ba đối tượng chính: Phụ nữ, sinh viên và giới trung lưu tương đối có đời sống ổn định sau 30 năm biến đổi của cuộc cách mạng Hồi Giáo. Vì nhắm chính vào đối tượng phụ nữ nên ứng cử viên Moussavi đã được động đảo phụ nữ ủng hộ nhiệt thành; họ đã trở thành lực lượng quan trọng trong các cuộc biểu tình chống lại đương kim Tổng thống Ahmadinejad.
Về phương tiện, Moussavi đã áp dụng phương cách của Tổng Thống Obama là khai thác tối đa mạng truyền thông để loan tải các quan điểm và kích động sự tò mò và hăng say của giới trẻ qua các diễn đàn SMS, Facebook. Mới đây phe đối lập tại Iran, đã sử dụng phương tiện thông tin mới có tên là Twitter, để chuyển rất nhiều nội dung kêu gọi mọi người xuống đường chống chính quyền, trong lúc Tổng thống Ahmadiejad cho cắt toàn bộ Internet và kiểm soát gắt gao hệ thống thông tin. Chính nhờ Twitter (lời nhắn líu lo - ngắn, gọn ) trong kỳ biểu tình vừa qua mà người ta đã có thể tường thuật tin tức nhanh chóng và giúp huy động đông đảo người tham gia trong một thời gian ngắn kêu gọi. Hơn thế nữa Twitter trở thành nguồn thông tin quan trọng cho dân chúng Iran trong mấy ngày qua, vì các đài CNN và BBC bị nhà nước kiểm duyệt.
Về phương diện chiến thuật, Moussavi đã tung ra hai mặt trận: 1/Tẩy chay kết quả bầu cử vì gian lận và tuyên bố sẵn sàng tham gia cuộc bầu cử vòng II. 2/Dùng áp lực quần chúng để buộc Hội Đồng Giám Hộ đứng về phía đối lập hoặc đứng ngoài cuộc đấu tranh. Hiện nay, mặt trận chống gian lận bầu cử đã lên cao điểm trong khi phe đối lập thất bại trong việc tranh thủ Hội Đồng Giám Hội Hồi Giáo vì ông đạo Ali Khamenei lại đứng về phía chính quyền kêu gọi ủng hộ Tổng thống Ahmadiejad và cho là cuộc bầu cử không gian lận. Ngoài ra, để tránh những đòn trấn áp dã man của lực lượng công an Hồi Giáo, phe đối lập đã thay vì tập trung đông người, tổ chức thành những cuộc biểu tình nhỏ tràn ngập ở nhiều nơi, đồng thời sử dụng xe hơi vừa chạy vừa bóp còi và bật sáng đèn trong các khu phố nhằm gây trở ngại giao thông.
Hiện nay, tình hình vận động của phe đối lập có phần suy giảm khi Tổng thống Ahmadiejad cho một số sinh viên quá khích tổ chức những cuộc biểu tình trước sứ quan Anh và Hoa Kỳ, để phản đối sự can thiệp của Tây phương vào nội tình Iran. Mục tiêu của Ahmadiejad là nhằm chuyển hướng dư luận Iran từ chống bầu cử gian lận sang chống sự nhúng tay của các thế lực phương Tây. Đây là một đòn khá thâm hiểm của ông Ahmadiejad nhằm rút bớt sự phẫn kích của dân chúng về sự gian lận bầu cử. Chiều hướng chung của tình hình hiện nay là phe chính quyền vì có được sự ủng hộ của Hôi Đồng Giám Hộ (Hội đồng tối cao của Hồi Giáo Iran) nên nhiều phần sẽ không nhượng bộ các đòi hỏi của phe đối lập là tổ chức lại cuộc bầu cử Tổng thống; nhưng qua các cuộc biểu tình của phe đối lập Iran - với những kỹ thuật và phương tiện Internet mà họ sử dụng trong các cuộc đấu tranh lần này – đã giúp khai phá ra thêm những phương pháp đấu tranh bất bạo động mới cho nhân loại trong tương lai.

Lý Thái Hùng
23 Tháng 6 Năm 2009

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Bài này sẽ phân tích về một số ý chỉ trong hai hội đầu trong Cư Trần Lạc Đạo Phú của Vua Trần Nhân Tông (1258-1308), người sáng lập dòng Thiền Trúc Lâm. Bài phú này có 10 phần, chữ xưa gọi là 10 hội, chỉ ra đường lối của Thiền Trúc Lâm.
Một người nghĩ rằng, người kia làm chuyện lầm lỗi, vì muốn chống đối, người này làm chuyện có lỗi để gây tiếng vang, phản đối lại sự lầm lỗi của người kia. Vậy thì ai có lỗi? Và lỗi nào nặng hơn? Có lẽ, bạn đọc nghĩ rằng, tôi đang muốn nói về chuyện luật tử hình. Lý luận này: một kẻ cố ý giết người, hoặc giết nhiều người, cần phải đền tội bằng cái chết. Mắt đền mắt. Răng đền răng. Đúng và hữu lý. Nhưng lý luận kia: Trong xã hội văn minh, trừng phạt là thứ yếu, giáo dục, cải thiện người xấu trở thành tốt mới là mục tiêu nhân bản. Người phạm tội, có quyền được hưởng, ít nhất, một cơ hội để hối lỗi, để trở thành người tốt hơn. Cả hai lý luận đều đúng. Có lý luận thứ ba: Giết người là có tội, dù là lý do gì, ngoại trừ phải tự vệ trong tình trạng khẩn cấp. Như vậy, khi tòa án kết tội tử hình, chính tòa án (luật pháp, thẩm phán, và công tố viên) đã phạm tội giết người.
Dư âm cuộc cách mạng Mùa Xuân Ả Rập năm 2010 ở Trung Đông, Bắc Phi châu và sự tan rã của Thế giới Cộng sản ở Nga năm 1992, đang là mối lo hàng đầu của đảng CSVN, sau hơn 35 năm đổi mới. Dưới lăng kính bảo vệ an ninh quốc gia, nhà nước Cộng sản Việt Nam (CSVN) coi mọi phản ứng của dân trong cuộc sống, kể cả các hoạt động đòi dân chủ, tự do và nhân quyền v.v… đều là “diễn biến hòa bình” nhằm phát triển “cách mạng mầu” để lật đổ đảng CSVN...
Cuộc chiến hiện nay tại Ukraine, chẳng cần nói nhiều, đã là một bài học rất lớn cho Hoa Kỳ, và có lẽ nó sẽ được dùng làm chuẩn mực cho những xung đột trong tương lai giữa Hoa Kỳ và các thế lực thù địch trên thế giới...
Vậy bằng cách nào mà cuốn tạp chí BK, số cuối cùng (phát hành vào ngày 20 tháng 4 năm 1975) đã không bị ném vào mồi lửa, không trở thành giấy gói xôi, không bị thu hồi, tịch thu, tiêu hủy” và vẫn có thể xuất hiện “nguyên con” trên trang web của Tạp Chí Thế Kỷ 21 vào ngày 2 tháng 4 năm 2017? Đây là câu hỏi mà qúi vị lãnh đạo của chính phủ hiện hành ... cần “suy ngẫm” để có thể ban hành những nghị quyết, hay nghị định đỡ ngớ ngẩn (và lạc hậu) hơn chút xíu...
✱ Reuters: Nga đang hy vọng rằng đảng Cộng hòa kiểm soát Quốc hội - Chính quyền Biden sẽ gặp khó khăn trong việc thúc đẩy Quốc hội thông qua các chương trình viện trợ cho Kyiv. ✱ Military: Các nhà vận động hành lang làm việc cho các nhà thầu quốc phòng, đã từng làm việc cho chính phủ liên bang trước đây - cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper đã từng làm việc văn phòng quan hệ chính phủ của Raytheon. ✱ Al Jazeera: Nhiều dự luật trong quá khứ, đã được Hạ viện và Thượng viện thông qua trong nhiều thập kỷ mà không bị thất bại. ✱ Bilderbergmeetings Co. UK: Chính quyền Biden đã coi Nga và Trung Quốc là đối tác trong thách thức đối với “trật tự thế giới”- Sự cạnh tranh toàn diện với Trung Quốc đang trở thành một nguyên tắc trong các chính sách kinh tế, đối ngoại và an ninh của Hoa Kỳ...
Nhiều người nghĩ ngay đến con số 18 tỷ kiều hối USD chuyển về Việt Nam năm 2021. Đó thật ra không phải là điều nên mất thời gian bàn tính vì đó là một thực thể không thay đổi được. Những người gởi có những lý do riêng không ai lay chuyển được và người Việt trong nước đều muốn nhận những đồng tiền gởi về. Nhưng còn những món tiền khổng lồ khác từ những chương trình viện trợ đủ mọi kiểu cho dân VN từ những chính phủ Âu-Mỹ mà người dân không hay biết, những nguồn tài trợ đã từ lâu bị thất thoát, hoặc cả biến mất mà không ai đặt câu hỏi. Đây là một địa hạt cần soi giọi.
* Cựu Tổng Thống Trump tuyên bố tái tranh cử để tránh bị truy tố nhưng vô hiệu quả. * Trump sẽ bị truy tố trước hoặc sau mùa lễ 2022. * Việc đề cử ông Jack Smith làm cố vấn đặc biệt để giám sát cuộc điều tra hình sự cựu Tổng Thống Trump chỉ làm chậm trễ một vài tuần là cùng. Trường hợp này khác với việc đề cử Robert Muller. * Trump sẽ bị truy tố về vụ lưu trữ bất hợp pháp tài liệu mật quốc gia và vụ bạo loạn 6/1. * Truy tố ăn cắp tài liệu mật dễ dàng như truy tố buôn bán ma túy. Trường hợp bạo loạn 6/1 phức tạp hơn. * Phiên tòa sẽ kéo dài 12 – 24 tháng và kết thúc trước nhiệm kỳ của Tổng Thống Biden chấm dứt. * Việc truy tố Trump của cố vấn đặc biệt không ảnh hưởng đến việc tái tranh cử của cựu tổng thống ngoại trừ Tu Chánh Án 14 được mang ra xét xử.
✱ The Guardian, Uk: Donald Trump tuyên bố ứng cử chắc chắn sẽ không làm cho việc truy tố ông ta trở nên bất khả thi - chẳng qua chỉ là một nỗ lực nhằm đánh lừa mọi người, và nó không làm thay đổi mức độ tội ác của ông ta đã phạm - nhiều khả năng khiến Trump trở thành cựu tổng thống Mỹ đầu tiên phải vào tù. ✱ NY Post: Cựu Bộ Trưởng Tư pháp Bill Barr cho rằng chính phủ liên bang có đủ bằng chứng để buộc tội cựu Tổng thống Donald Trump - ông ta đã thất bại với tư cách tổng thống trước đây, thời không nên tìm kiếm một nhiệm kỳ khác ✱ Yahoo News/Ms Evans: Donald Trump không thể cứu nước Mỹ - Ông ta thậm chí không thể tự cứu được mình - Ông ấy đã lợi dụng chúng tôi để giành được Tòa Bạch Ốc. ✱ Brookings Edu: Cựu tổng thống phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của ông ta đã phạm ở Georgia. Chúng tôi kết luận rằng Trump có nguy cơ cao sẽ bị truy tố hình sự ở Fulton County.
Họ sống thêm được bao lâu nữa thì chỉ có Trời mới biết. Và chắc ngay cả đến Trời cũng không thể trả lời câu hỏi (thượng dẫn) của nhà văn Thận Nhiên: Sao sau bao nhiêu xương máu đổ xuống nơi này mà người dân Q.B vẫn phải lặn hụp mò ốc (dưới ao) cứ như thể là họ vẫn còn đang sống trong cảnh tối tăm, giữa Đêm Trường Trung Cổ vậy?
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.