Hôm nay,  

Sổ Tay Thường Dân Tưởng Năng Tiến:những Chuyến Đò Ngang

14/02/200900:00:00(Xem: 4454)
Sổ Tay Thường Dân Tưởng Năng Tiến:Những Chuyến Đò Ngang
Ngày 19 tháng 5 năm 2003, một chuyến đò ngang - qua bến Cà Tang - bị nước cuốn trôi, khiến cho mười tám em học sinh chết đuối! Người phải chịu trách nhiệm trong tai nạn thương tâm này là ông Võ Nghĩnh, và kẻ liên đới là người em của đương sự - ông Võ Quang Trang.
Cả hai đều là những công dân lão hạng. Dù không ai trong số những gia đình nạn nhân nói trên đã đưa đơn thưa kiện, ông Võ Nghĩnh vẫn bị truy tố và xử phạt ba năm tù giam vì tội vi phạm các qui định điều khiển giao thông đường thủy.
Theo VNEXPRESS, đọc được vào hôm 31 tháng 12 năm 2003:  "Trước tòa, bị cáo Nghĩnh nhận hết trách nhiệm trong vụ án. Ông  nói: 'Tôi lẽ ra là người chết rồi, nhưng sống được tới giờ cũng khổ sở  lắm chứ sướng ích chi. Tòa xử sao tôi cũng chịu vì tôi là người có  lỗi'. Chủ tọa Vũ Thanh Liêm hỏi: 'Biết mình già yếu, tuổi đã cao  nhưng tại sao ông vẫn còn chèo đò. Lúc đó ông có biết đã vi phạm  pháp luật vì không đủ điều kiện điều khiển phương tiện giao thông  đường thủy không"'. Ông Nghĩnh đáp: 'Tôi gắn bó với sông Thu Bồn  từ nhỏ. Già  cả rồi nhưng nghĩ tới hột lúa hột gạo nên phải làm. Cả  đời tôi không đi ra khỏi làng, làm sao biết quy định của pháp luật  được."
"Bị cáo Võ Quang Trang (người giao đò cho anh trai điều khiển) và  Uỷ Ban Nhân Dân xã Quế Trung phải cùng chịu trách nhiệm bồi thường gần 282  triệu đồng cho các bị hại…(*)"
Hơn hai năm sau, sáng ngày 7 tháng 10 năm 2006, một vụ chìm đò khác xẩy ra -  ở huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An - khiến cho 19 người thiệt mạng. Cùng ngày, Tuổi Trẻ Online, có bài tường thuật như sau:
"Theo người dân địa phương và một số học sinh sống sót, chủ đò tên là Phong, nhưng chuyến đò định mệnh này lại do con trai ông Phong lái, trên đò chở khoảng 25 em học sinh đang trên đường đến Trường THCS Lạng Khê. Lúc đò rời bến Chôm Lôm ra giữa sông Cả, nhận thấy đò quá nặng, lái đò loay hoay quay đò vào bờ để bớt người thì bị mất lái, chiếc đò chao đảo, học sinh hoảng loạn và đò lật chìm các cơ quan chức năng đã vào cuộc để cứu nạn và điều tra làm rõ vụ lật đò này."
Không biết các cơ quan chức năng sẽ "cứu nạn" thế nào (khi mà 19 thi thể trẻ thơ đã bị cuốn phăng theo dòng nước lũ) nhưng khỏi cần điều tra thì người ta cũng có thể đoán được là Toà Án Nhân Dân Huyện Con Cuông sẽ có bản án xử phạt ra sao cho hai cha con người làm chủ con đò, ở bến Chôm Lôm. Hai anh em ông Võ Trang và Võ Nghĩnh đã trở thành vật tế thần cho oan hồn của những bé thơ ở bến Cà Tang, số phận cha con ông Phong (tất nhiên) cũng không thể khác.
Chìm đò là những chuyện (thường ngày) vẫn xẩy ra ở huyện, và ở huyện nào thì những "cơ quan chức năng" cũng sẽ "xử lý" y như thế mà thôi. Chỉ có phản ứng của những giới chức ở trung ương, trong vụ đắm đò lần này, ở tỉnh Nghệ An, là hơi khác. Đây là một hiện tượng rất đáng khích lệ.
Theo Thông Tấn Xã Việt Nam, ngay ngày hôm sau - ngày 8 tháng 10 năm 2006 - người dân ở bản Chôm Lôm đã nhận được công điện từ văn phòng của Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng, ông "gửi lời thăm hỏi ân cần và chia buồn sâu sắc đến gia đình các cháu…  Thủ tướng yêu cầu UBND tỉnh Nghệ An phải rút kinh nghiệm nghiêm túc và có biện pháp chấn chỉnh ngay, không để xảy ra tình trạng tương tự." 
 Qua hôm sau nữa, Bộ Trưởng Giáo Dục Nguyễn Thiện Nhân cũng gửi thư chia buồn đến trường trung học Lạng Khê. Cùng lúc, bí thư tỉnh ủy Nghệ An, Nguyễn Thế Trung cũng đã đến "chia buồn với các gia đình nạn nhân, cũng như cảm ơn những người dân đã thể hiện tinh thần tuơng thân tuơng ái, tham gia tìm kiếm thi thể các em…Ông cũng ra lệnh phải "khắc phục ngay tình hình an toàn giao thông ở bến Chôm Lôm. "
Ở những vùng cao, vùng xa, vùng sâu như huyện Con Cuông mà nhận được những lời chia buồn thảm thiết - cùng với sự quan tâm thắm thiết - của các giới chức lãnh đạo cao cấp như thế quả là một sự kiện hiếm hoi, và (vô cùng) cảm động.
Chỉ có điều đáng tiếc là những biện pháp để "khắc phục" hoặc để "chấn chỉnh tình hình an toàn giao thông ở bến Chôm Lôm" mà qúi ông Thủ Tướng, Bộ Trưởng, Bí Thư Tỉnh Ủy đã nhắc đi nhắc lại - trong những công điện hay huấn thị vừa rồi - sao nghe có vẻ hơi (bị) tù mù!
Dường như không ai trong qúi ông biết rằng đây không phải là lần đầu, mà là lần thứ 4 (trong vòng vài năm qua) đã xẩy ra tai nạn chìm đò ở bến Chôm Lôm. Lần nào cũng có người tử nạn, và lần nào người dân cũng như những cán bộ địa phương cũng đều nhận được những chỉ thị "khắc phục" (tương tự) nhưng không ai biết phải khắc phục ra sao cả"

 Tôi cũng e rằng không ai trong số quí vị biết rằng,"sau ba lần bị chìm đò tại bến sông này làm thiệt mạng năm HS, năm 2004, dự án Luxembourg đã tài trợ cho xã Lãng Khê một thuyền lớn 12 sức ngựa, có thể chở từ 25 - 30 người để đưa các em HS qua sông đi học. Nhưng xã Lăng Khê lại không đưa vào sử dụng vì 'tốn dầu', thu sẽ không đủ chi. Thay thế chiếc thuyền này, xã đã thuê đóng chiếc thuyền có trọng tải dưới 1 tấn và ký hợp đồng với ông Lô Quốc Phong (sinh 1951) người bản Chôm Lôm làm người lái. Chính chiếc đò này đã gây vụ tai nạn thương tâm ngày 7-10." 
Như thế, rõ ràng, những nạn nhân trong tai nạn vừa rồi đều chết là do số - số nghèo. Và họ nghèo đến mức nào thì đây (có lẽ) là điều ngoài sức tưởng tuợng của tất cả mọi người - chứ chả riêng chi qúi ông Thủ Tướng, Bộ Trưởng hay Tỉnh Uỷ…ở Việt Nam.
Ba hôm sau, sau khi tai nạn chìm đò xẩy ra ở huyện Con Cuông -  Việt Báo.VN, số ra ngày 10 tháng 10 năm 2006 -  có bài tường thuật như sau:
"Cả bản Chôm Lôm như chết lặng trong tiếng khóc thương. Nghĩa trang của bản đã phủ thêm 13 vòng hoa trắng. Nhiều em không thể có nổi tấm ảnh thờ, gia đình phải dùng sách vở, giấy khen để làm di ảnh."
Ở một nơi mà những cụ già đến tuổi tám muơi vẫn phải làm việc mưu sinh, và những đưá bé suốt thời ấu thơ chưa bao giờ có đuợc cơ hội chụp một tấm hình, mà đòi hỏi ông lái đò phải có giấy phép hành nghề, và khách đi đò phải có phao an toàn là những biện pháp "khắc phục" (nghe) rất viển vông!
 Còn chuyện bắt một cái cầu, thay cho những chuyến đò ngang thì còn viển vông hơn nữa. Ông Lô Vĩnh Thương - người có 6 đứa cháu bị chết đuối trong vụ đắm đò ở bản Chôm Lôm - đã nói với những phái viên của Tiền Phong Online, nói qua tiếng nấc:
"Bố mẹ của các cháu ngất lên ngất xuống, bàng hoàng chạy dọc bờ sông tìm con nhưng từ sáng tới giờ chẳng vớt được ai. Đau đớn lắm. Dân chúng tôi mong có một cây cầu bắc qua sông đã lâu nhưng vì nghèo nên bất lực, hàng ngày học sinh tới trường vẫn phải qua đò. Mùa lũ, nước sông Lam chảy xiết, tai nạn làm sao tránh khỏi !" 
Chả cần đợi đến lúc đó người ta mới nhận thức được khoảng cách giàu nghèo (xa thẳm, và mỗi lúc một xa) ở Việt Nam, cùng với nguyên nhân của nó. Ai cũng biết một trong những lý do chính là tệ nạn tham nhũng. Và vấn để này đã được chính phủ đặt ra trước đó, trước đến ba ngày, nếu tính từ hôm có chuyện thương tâm xẩy ra -  ở bến Chôm Lôm.
Theo Thông Tấn Xã Việt Nam, vào ngày 4 tháng 10 năm 2006, đã có phiên họp (đầu tiên!) về việc phòng chống tham nhũng  tại Hà Nội. Trong dịp này, Thủ Tuớng Nguyễn Tấn Dũng (Trưởng Ban Chỉ Đạo) tuyên bố: "Chúng ta phải kiên quyết, kiên trì, đồng bộ từng bước ngăn chận và đầy lùi tham nhũng."
Tuy muộn màng nhưng vẫn còn hơn không. Do đó, người dân lại nhen nhúm hy vọng là nếu chính phủ "kiên quyết, kiên trì, đồng bộ từng bước ngăn chận và đẩy lùi tham nhũng " thì rồi ra (thế nào) cũng có những chiếc cầu ngang qua những bến sông nước xiết. Và mai hậu, những công dân lão hạng, như qúi ông Võ Quang Trung, Võ  Nghĩnh…sẽ   đều được nằm chết ở nhà mình - thay vì  ở nhà tù, vì tội đưa đò -  khi đã quá tuổi tám muơi.
Niềm hy vọng mong manh này, tiếc thay, đã tàn tụi dần dần và tắt ngúm khi những nhà báo đưa tin về vấn nạn tham nhũng bị (nhà nước) bắt giam. Từ đó, đứa trẻ con ở Việt Nam cũng phải hiểu ra  thế nào là ý nghĩa của câu ngạn ngữ :" nói một đàng làm một nẻo."
Hy vọng thì biến mất nhưng tai hoạ thì không. Chiều ngày 25 tháng 1 năm 2009,  một chuyến đò ngang khác -  qua bến sông Gianh, thuộc xã Quảng Hải, tỉnh Quảng Bình -  đã bị đắm chìm vì quá tải. Ba  ngày sau, Tuổi Trẻ Online tường thuật:
"Theo thống kê của UBND xã Quảng Hải, vụ chìm đò sáng ngày 25-1 (tức 30 tết) làm 42 người chết, trong đó có 10 trẻ em dưới 6 tuổi, 2 người trên 70 tuổi, 5 người từ 50-69 tuổi, số còn lại là 17 đến 49 tuổi, vụ tai nạn đã làm cho 35 trẻ em mồ côi mẹ."
Cho đến khi những dòng chữ này đang được gõ trên máy (vào một buổi tối giữa tháng 2 năm 2009) vẫn chưa thấy có công điện nào từ Văn Phòng Thủ Tướng "gửi lời thăm hỏi ân cần và chia buồn sâu sắc đến những gia đình nạn nhân,"  cùng với những "chỉ thị rút kinh nghiệm khắc phục"- như vẫn thường xẩy ra, vào những tai nạn chìm đò trước. Lý do: theo dư luận chung thì vì  ông Thủ Tướng (kiêm Trưởng Ban Chỉ Đạo Chống Tham Nhũng) cũng đã bắt đầu thấy ngượng. Lậy trời, đây là lời đồn đại đúng!
Tưởng Năng Tiến
(*) Theo VNEXPRESS, ngày 2 tháng 2 năm 2004, những gia đình có con thiệt mạng trong vụ những gia đình có con bị thiệt mạng trong vụ lật đò ở Nông Sơn, đã đồng loạt đệ đơn chống án lên TAND Tối Cao, đề nghị cho bị cáo Võ Quang Trang không phải chịu trách nhiệm thanh toán hơn 140 triệu đồng bồi thường theo phán quyết của án sơ thẩm. 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tôi không thân thiết, và cũng chả quen biết chi nhiều với Trương Văn Dũng (TVD). Thản hoặc, mới có chút chuyện cần – cần phải trao đổi đôi ba câu ngăn ngắn – thế thôi. Tuy thế, tôi hoàn toàn không ngạc nhiên khi nghe ông bị “túm”, và bị kết án tù. Dù rất ngại làm mất lòng thiên hạ (và cũng rất sợ gạch đá tán loạn, từ khắp bốn phương) nhưng tôi vẫn phải khách quan mà nhìn nhận rằng ông Tô Lâm chưa hề bắt “lộn” một nhân vật bất đồng chính kiến nào (ráo trọi) nhất là trường hợp của TVD!
Khi bài này đến với độc giả thì Tổng Bí thư đảng CSVN, Nguyễn Phú Trọng đã vắng mặt gần một tháng mà không có lời giải thích nào của Đảng và Nhà nước Việt Nam. Lần gần nhất công chúng Việt Nam nhìn thấy ông Trọng là khi ông tiếp Tổng thống Putin thăm Hà Nội ngày 20/06/2024. Sau đó ông đã vắng mặt tại các buổi họp quan trọng...
Không ai biết chắc khi nào một đế chế sẽ sụp đổ. Chẳng ai có thể xác định chính xác thời điểm Đế chế La Mã, Bồ Đào Nha, Ottoman hay Anh kết thúc. Trong bài thơ "Waiting for the Barbarians", nhà thơ Hy lạp Constantine P. Cavafy nhiều lần khẳng định rằng những kẻ man rợ sẽ đến hôm nay. Người ta chờ đợi, như thể đây là chuyện thường nhật như việc một công ty sẽ phá sản, hay một buổi lễ ra trường vậy. Nhưng một đế chế thì sao? Liệu vào thời của mình, nhà thơ Hy Lạp Cavafy có thuộc về một đế chế nào đáng để gọi là đế chế không?
Tôi hoàn toàn (và tuyệt đối) không có năng khiếu hay tham vọng gì ráo trong lãnh vực thơ văn/thi phú. Suốt đời chỉ ước mong sao có sách báo để đọc, để thưởng thức những lời hay ý đẹp của giới văn nhân thi sỹ, là vui thích lắm rồi. Sở thích, cùng niềm vui, tuy giản dị thế thôi nhưng đôi lúc tôi vẫn bị lôi thôi vì những câu cú (vô cùng) tối nghĩa:
Tệ nạn “dưới đẩy lên, trên đùn xuống” và “vô trách nhiệm” không mới trong cán bộ, đảng viên CSVN, nhưng số người “sáng vác ô đi tối vác về” vẫn khơi khơi trong hệ thống cầm quyền mới là điều lạ. Tổng Bí thư đảng CSVN Nguyễn Phú Trọng từng nói:“Ai không làm thì đứng sang một bên cho người khác làm”, nhưng không ai muốn về vườn vì chứng bệnh nan y “tham quyền cố vị” đã có trong máu thịt Đảng...
Đảng CSVN đang bối rối về câu hỏi: Tại sao phải kiên định Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Cộng sản Hồ Chí Minh để xây dựng đất nước? Lý do đơn giản, vì đảng sợ “dân chủ”, nhát “tự do” và lo phải đối phó với tình trạng “tự diễn biến, tự chuyển hóa” trong nội bộ đảng, đe dọa sự sống còn của chế độ...
BBC ái ngại loan tin: “Hôm 8/6, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) đã phát một video (‘Thông tin xuyên tạc ẩn tu của ông Thích Minh Tuệ’) có độ dài 3 phút 40 giây … Sau khi phóng sự được đăng tải trên các trang báo, cũng như các trang mạng xã hội, có không ít người nghi ngờ về độ chân thực của video”.
Hội nghị thượng đỉnh về hoà bình cho Ukraine tại Bürgenstock, Thụy Sĩ vào ngày 15 và 16 tháng 6 năm 2024 được coi là một thành công khiêm nhường cho Ukraine. 80 nước đã lên tiếng ủng hộ mạnh mẽ cho chính nghĩa đấu tranh của Ukraine, nhưng tiếp tục phát huy thành quả này sẽ là không chắc chắn.
Cảnh người Mỹ tranh cãi và dọa dẫm kiện tụng liên quan đến “Thập giới” lại làm tôi nghĩ đến “Thập cửu giới” – tức “Mười chín điều đảng viên không được làm” trên đất Việt. Trên phương diện sử học thì “Thập giới”, hay “Mười điều răn”, chính là bộ luật hình sự đầu tiên của nhân loại. Theo Cựu ước thì bộ luật này được Thượng Đế ban cho Nhà tiên tri Moses trên đỉnh núi Sinai để thiết lập trật tự cho cộng đồng Do Thái. Cũng trên phương diện sử học thì Cựu ước chính là một “đại tự sự” – một “câu chuyện lớn” tương tự câu chuyện về Bốn ngàn năm văn hiến hay con Rồng cháu Tiên của chúng ta v.v.. – với ý hướng tạo một bản sắc chung để kết hợp các bộ lạc Do Thái lại với nhau.
Tôi quen Đinh Quang Anh Thái đã lâu, lâu tới cỡ không còn biết là mình đã gặp gỡ y vào cái thuở xa xưa nào nữa. Dù không mấy khi có dịp “giao lưu” (hay “tương tác”) nhưng tôi vẫn nghe thằng chả ra rả hàng ngày, về đủ thứ chuyện trên trời/biển – ròng rã suốt từ thế kỷ này, qua đến thế kỷ kia – và hoàn toàn chưa thấy có dấu hiệu gì là gã sẽ (hay sắp) tắt đài trong tương lai gần cả. Nghề của chàng mà. Tắt tiếng là (dám) treo niêu luôn, chớ đâu phải chuyện chơi. Chỉ có điều hơi bất ngờ là đương sự không chỉ nói nhiều mà viết cũng nhiều không kém. Hết xuất bản Ký 1, Ký 2, rồi tới Ký 3. Nay mai (không chừng) sẽ có Ký 4 và Ký 5 luôn nữa.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.