Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Tưởng Nhớ Lý Khôi Việt

13/08/200800:00:00(Xem: 10160)

Lý Khôi Việt

"…Một vị tướng trấn giữ biên cương là một nhiệm vụ quan trọng, nhưng một vị tướng bảo vệ bờ cõi văn hóa dân tộc, bảo vệ bầu trời tâm linh, tinh thần của dân tộc lại càng quan trọng hơn, vì mất văn hóa là mất tất cả… Trong kỷ nguyên toàn cầu hóa ngày nay, với rất nhiều cơ hội và cũng với rất nhiều thử thách, tất cả tăng ni, Phật tử trong nước cũng như ngoài nước phải là những chiến sĩ chánh pháp, xả thân sống chết vì đạo, coi sự hưng thịnh của dân tộc và đạo pháp quan trọng hơn sự sống chết của bản thân, thì may ra chúng ta mới gìn giữ được, tiếp nối được, thực hiện được những gì mà cha ông chúng ta đã làm trong suốt hơn 20 thế kỷ vừa qua…"

Đó là những dòng chữ bật lên trong trí nhớ của tôi, khi nghe tin nhà văn Lý Khôi Việt từ trần. Đó là những dòng chữ anh đã viết như thế trong bài "Tưởng Nhớ Thầy Huyền Không Thích Mãn Giác" gần hai năm trước. Khi chữ được nắn nót viết xuống cho người, ngẩng đầu lên mới thấy cũng là viết trong ngổn ngang tâm sự của mình. Và bây giờ Lý Khôi Việt từ trần, ra đi ở một tuổi còn trong khung ngũ thập, với còn quá nhiều việc dang dở.

Nhà văn Lý Khôi Việt tên thật là Lê Hiếu Liêm, pháp danh là Không Minh Trí, cựu đốc sự Quốc Gia Hành Chánh VNCH, Giám Đốc Trường Phật Học Lý Trần, đã từ trần vào 12 giờ trưa ngày 10-8-2008 tại Bắc California, hưởng thọ 56 tuổi.

Tôi gặp Việt từ 18 năm trước, lúc nào nghĩ tới Việt cũng nhớ kèm với hai hàng ria độc đáo, một kiểu rất là Châu Âu, không Đông Phương tí nào, nhưng đôi mắt lại rực sáng một kiểu rất là Huế. Lý Khôi Việt tốt nghiệp Tiến Sĩ ở Pháp, lúc nào cũng bộc lộ tâm nguyện muốn đóng góp cho quê hương và đạo pháp.

Nhà văn Huy Phương, chú của Lý Khôi Việt, nói với tôi hôm Thứ Hai 11-8-2008 rằng lòng của Lý Khôi Việt lúc nào cũng muốn tìm cơ hội đóng góp cho đất nước, nhưng không được đáp ứng "và thấy rõ tình hình quê nhà sau năm 1975, nên mới dồn sức đóng góp cho văn hóa. Trong khi ai cũng trùm chăn, thì Việt nhảy ra, và tất nhiên là có bất đồng, tất nhiên là có tranh cãi…"

Tôi từng nghe kể rằng Thầy Thích Thiên An, vị thầy Việt Nam đầu tiên mang Đạo Phật vào giảng đường đại học Mỹ, đã mời Lý Khôi Việt từ Pháp sang Mỹ để sẽ góp sức xây dựng một ngôi trường chuyên về Phật Học. Nhưng rồi Thầy Thích Thiên An viên tịch trước khi ước mơ này thành tựu, để lại trong tâm Lý Khôi Việt một thôi thúc về văn hóa.

Người ta dễ dàng nhìn thấy thôi thúc văn hóa này trong bài Lý Khôi Việt viết để tưởng nhớ Thầy Thích Mãn Giác, trích:

"…Chúng con đang tưởng nhớ đến Thầy như tưởng nhớ một vị tướng quân của nền văn hóa dân tộc. Là một nhà trí thức, một kẻ sĩ thời đại, Thầy đã cống hiến cả cuộc đời để bảo vệ, phát huy văn hóa dân tộc, và để đối thọai với những tư trào văn hóa ngoai lai, hữu thần cũng như vô thần, đến từ phương Tây. Đẹp như hình ảnh của thi hào Nguyễn Du "trường kiếm quẫy thu phong", Thầy đã vung thanh kiếm dài trên trận địa văn hóa, giáo dục, một cách thông thái, tài hoa, và đôi khi dí dỏm.  Một vị tướng trấn giữ biên cương là một nhiệm vụ quan trọng, nhưng một vị tướng bảo vệ bờ cõi văn hóa dân tộc, bảo vệ bầu trời tâm linh, tinh thần của dân tộc lại càng quan trọng hơn, vì mất văn hóa là mất tất cả. Những tác phẩm Thầy đã viết ra những di sản văn hóa quý giá để lại cho những thế hệ con cháu hôm nay và ngay sau…

Chúng con đang tưởng nhớ đến Thầy như tưởng nhớ một vị tướng quân của chánh pháp. Tướng quân của chánh pháp, đó là lời Đức Phật vĩ đại đã gọi vị đệ tử  siêu việt nhất của mình về giáo pháp, Ngài Xá Lợi Phất… Học hỏi, tu tập, bảo vệ và truyền bá Phật pháp, đó là những hành động yêu nước căn bản nhất, quan trọng nhất, để hoàn thành sứ mạng văn hóa thời đại tối thượng của người Phật Tử Việt hiện nay, đó là tiếp nối tổ tiên suốt 2.000 năm qua, duy trì phát huy đạo Phật để đạo Phật tiếp tục là tôn giáo lớn nhất của Việt Nam, là suối nguồn tâm linh sâu đậm nhất của Việt Nam, là quốc đạo của dân tộc…

Chúng con đang tưởng nhớ đến Thầy như tưởng nhớ đến một vị tướng quân của cuộc vận động cho nhân quyền và tự do tôn giáo ở Việt Nam. Thầy là người Việt đầu tiên đã mạnh mẽ gióng lên tiếng chuông nhân quyền và tự do tôn giáo cho Việt Nam trước công luận thế giới và trước các cơ quan truyền thông, các diễn đàn, tổ chức quốc tế và với các chính quyền trên thế giới…

Và đặc biệt thầy cũng là người đầu tiên nói rằng cuộc vận động này phải được tiến hành một cách ôn hòa, bất bạo động, không hận thù. Thầy đã hành động, tất cả chỉ vì lòng yêu nước thiết tha và lòng từ bi vô lượng đối với đồng bào, với tha nhân, dứt khoát không có một chút mưu đồ riêng tư nào, tham vọng nào, và tuyệt đối không có một chút hận thù nào với bất cứ ai. Bởi vì Phật giáo không có kẻ thù. "Phật giáo chỉ có những người bạn đã thông cảm và những người bạn chưa thông cảm"mà thôi, như thiền sư Thanh Từ đã từng nói…" (hết trích)

Những dòng chữ Lý Khôi Việt viết để tưởng nhớ Thầy Thích Mãn Giác, cũng đã tiền định cho một vận mệnh của Việt trên hành trình đóng góp và gìn giữ cho nền văn hóa dân tộc.

Đó cũng là lý do Lý Khôi Việt rộng rãi góp công, góp của cho nhiều hoạt động từ thiện ở quê nhà. Lý Khôi Việt cũng là một tác nhân tích cực trong Qũy Giáo Dục Huế Hiếu Học để giúp học sinh nghèo ở quê nhà.

Cũng với một tâm thức nồng nhiệt, Lý Khôi Việt đã nhìn thấy Phật Giáo Hòa Hảo xuất hiện như một dấu mốc lớn trên chặng đường văn hóa của dân tộc Việt, và Việt đã viết sách ca ngợi Đức Huỳnh Giáo Chủ là một vị Bồ Tát của Phật Giáo Việt Nam. Những bài viết phân tích này còn lưu trữ trên mạng Phật Giáo Hòa Hảo (http://hoahao.org) .

Cũng với tầm nhìn lớn của một nhà văn hóa, Lý Khôi Việt đã ca ngợi Đại Lễ Vesak Liên Hiệp Quốc trong tháng 5-2008 vừa qua được thực hiện tại Hà Nội và khắp  64 tỉnh thành Việt Nam bằng ngôn ngữ cực kỳ thơ mộng qua bài nhan đề "Quốc lễ Phật đản 2008: Cơn mưa pháp lớn nhất trong lịch sử Phật giáo Việt Nam." Bài viết còn lưu trên mạng www.Talawas.org  này mở đầu bằng những dòng chữ dị thường:

"Đại lễ Phật đản Liên hiệp quốc 2008 từ 14 đến 16 tháng 5 là cơn mưa pháp vĩ đại, dịu dàng, tươi mát, chưa từng có trong lịch sử hơn 20 thế kỷ của Phật giáo Việt Nam, làm rung động hàng chục triệu trái tim khát khao chân thiện mỹ. Chưa bao giờ giáo pháp vi diệu của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni có một cơ hội được rao giảng rộng lớn như thế ở Việt Nam. Tất cả, từ hàng triệu lá cờ Phật giáo ngũ sắc, từ lời kinh cầu nguyện, qua những bài diễn văn chính trị, những bài tham luận Phật pháp, đến những chương trình văn nghệ hoành tráng, những đoàn xe hoa, thuyền hoa, hai chục ngàn ngọn nến bừng sáng ở Trung tâm Hội nghị Quốc gia Mỹ Đình, 100.000 chiếc đèn hoa sen trên hồ Xuân Hương ở Đà Lạt, trên sông Hương ở Huế, trên sông Kỳ Cùng ở Lạng Sơn, ở Phú Yên…" (hết trích)

Viết đẹp như thế thật khó tìm. Nhưng sống đẹp như Lý Khôi Việt còn khó tìm hơn nữa.

Trong tận thâm tâm, tôi vẫn luôn luôn nhớ tới các cuốn sách về Phật Học in bằng máy photocopy đóng bìa giấy bản, thô nhám, với các phương tiện rẻ tiền ở các năm đầu của thập niên 1990s, do Lý Khôi Việt thực hiện để gửi tặng khắp thế giới cho những ai cần đọc, và cũng bằng nhiều phương tiện để đưa các sách này vào Việt Nam. Thời đó, nhà nước CS Việt Nam  đang xiết gắt, gây khó dễ đối với mọi sinh hoạt tôn giáo. Thời đó, cũng chưa có mạng Internet phổ cập. Và thời đó, người người còn lo tìm cho đủ ăn, chứ không mấy ai lo đắp bồi, gìn giữ văn hóa.

Trong hoàn cảnh đó, Lý Khôi Việt đã xuất hiện như một nhà văn hóa. Và vị trí này đã trở thành một hình ảnh đẹp trên hành trình văn hóa Việt. Một hình ảnh đẹp, rất đẹp.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tôi tha phương cầu thực đã lâu nên tiếng mẹ đẻ không khỏi có phần giới hạn. Bữa qua, đứng xếp hàng ở chợ chờ trả tiền thùng bia, chợt nghe loáng thoáng dăm câu đối thoại của mấy người đồng hương mà không khỏi có đôi chút băn khoăn: Vậy chớ chị thuộc diện gì? Nào có “thuộc diện” gì đâu. Mình chỉ là loại … ăn theo thôi mà! Về nhà, xem qua tự điển thì thấy Soha định nghĩa (“ăn theo”) thế này: Khẩu ngữ: Được hưởng hoặc có được nhờ dựa theo cái khác, người khác, không phải do tự bản thân có hoặc làm nên: “Nước lên cá đuối ăn theo, Lái buôn hết gạo bỏ neo cầm chừng.” (Cdao)
Lời người dịch: Các lý giải của Jude Blanchette và Richard McGregor về sự ra đi và kế vị của Tập Cận Bình trong tương lai là một đóng góp hữu ích cho độc giả quan tâm đến sự nghiệp chính trị của Nguyễn Phú Trọng và sự thống trị của ĐCSVN, vì không có sự khác biệt to lớn trong hệ thống chính trị của Trung Quốc và Việt Nam. Nhưng hai tác giả không nêu lên một khía cạnh thời sự đang tác động cho tình thế là dịch bịnh COVID-19. Cả hai ĐCSTQ và ĐCSVN đều luôn tự hào về các thành tích kinh tế toả sáng mà không cần cải cách tự do chính trị và tự tuyên dương là “cường quốc chống dịch bịnh” hữu hiệu hơn các nước dân chủ phương Tây. Hiện nay, biến chuyển thảm khốc về dịch bịnh tại Việt Nam cho thấy một sự thật khác hẳn và giúp cho người dân có một cơ hội để nhận định đúng đắn hơn về sự lãnh đạo của ĐCSVN.
Ở độ cao hơn 46,000 feet tức là cao hơn 14 kilomets trên vùng sa mạc khô cằn của tiểu bang New Mexico, chiếc phi thuyền không gian màu trắng và bạc đã được hỏa tiễn phóng lên hướng về bầu khí quyển của Trái Đất, cỡi lên một chòm khói khí đốt và nhiên liệu cao su cứng đang cháy rực, theo ký giả Michael Greshko của báo National Geographic. Một vài phút sau, 2 phi công và 4 hành khách của phi thuyền, gồm tỉ phú Richard Branson, đã trôi trên bề mặt của hành tinh chúng ta hơn 53 dặm, tức hơn 85 cây số là độ cao đủ để nhìn thấy độ cong của Trái Đất và trượt qua mối ràng buộc của hấp lực, trong vòng ít nhất vài phút. Chiếc phi thuyền lấp lánh đó -- Virgin Galactic’s V.S.S. Unity – được phóng vào không trung từ một chiếc máy bay lớn hơn để đạt tới độ cao hơn 53 dặm trên bầu trời. Khi nó hoàn tất đường phóng lên, nó xoay cặp đuôi của nó lại, sắp xếp lại hình dạng chiếc phi thuyền để cho phép nó rơi trở lại thượng tầng khí quyển như một trái banh vũ cầu. 15 phút sau khi tách khỏi phi thuyền mẹ,
Câu chuyện của Giannis Antetokounmpo cũng là câu chuyện của những người di dân Mỹ. Bất kể đến từ đâu, bất kể màu da, bất kể chủng tộc, giá trị của người di dân chỉ có thể được đánh giá trên sự phấn đấu và những đóng góp của họ cho quê hương mới.
Như vậy, thì “mạng xã hội” đã lũng đoạn thành công và làm tha hóa đảng Cộng sản chưa, hay là, nói như lời để lại ngày 15/09/2017 của Cố Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, nguyên Đại sứ của CSVN tại Bắc Kinh (Trung Cộng) rằng: ”ĐCSVN nay đã hoàn toàn biến chất, trở nên quá hư hỏng, khó có thể sửa chữa được! Đảng đã đánh mất mình, không còn xứng đáng là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội nữa.”
Sóng radio, sóng ánh sáng lan tỏa trong không gian như thế nào ta đã biết. Chỉ còn một thắc mắc: Nguyên do nào khiến một vi phân tử, thí dụ như photon, “bay” nhanh đến thế – có thể nhanh nhất trong Vũ Trụ. Theo truyền thống, trước hết, thỉnh ý tiền nhân. Lên Gúc, tra cứu sách báo khoa học, không thấy các ngài – như Einstein, Newton – dạy bảo gì rõ ràng, dứt khoát về vụ này. Đành trông chờ ở các bậc cao minh của thời đại chúng ta.
Trong bóng hậu trường đàm phán có các sự thật khác mà hồi ký của Khrushchev hé lộ một phần trong chi tiết. Khrushchev kể lại nội dung trao đổi giữa Chu Ân Lai với Hồ Chí Minh. Về diễn tiến trận Điện Biên Phủ, Hồ Chí Minh cho biết tình hình chiến sự là tuyệt vọng, nếu không ngừng bắn sớm, Việt Minh không thể chống Pháp trong lâu dài. Trước nguy cơ này, Viêt Minh, khi cùng đường, có thể tháo chạy qua biên giới tìm nơi trú ẩn và xin Trung Quốc tiến quân sang Việt Nam, như đã làm ở Triều Tiên.
Với riêng những người dân Việt Nam, còn có thêm câu trả lời rằng, chính phủ Mỹ của tổng thống Joe Biden hiện nay cũng là một ân nhân khi đã viện trợ và chấp thuận các hãng chế tạo thuốc ngừa Covid của Mỹ được phép bán thuốc cho Việt Nam vì nội các tiền nhiệm của Trump đã từ chối tham gia chương trình viện trợ nhân đạo COVAX cho thế giới. Chích mũi thuốc Pfizer hay Moderna, hy vọng người dân Việt Nam sẽ nhớ đến điều này.
Đạo đức của thị trường không phải kinh doanh lương thiện mà chính ở chổ đầu tư khôn ngoan và chính chắn sẽ được thị trường tưởng thưởng, bằng ngược lại liều lỉnh hay lảng phí sẽ bị đào thải. Bàn tay vô hình thường xuyên tẩy sạch các sai lầm thì thị trường mới sinh hoạt tự do và lành mạnh. Sách báo kinh tế Hoa Kỳ lại nhắc đến “moral hazard” hay là rủi ro đạo đức. Giống như cháu hư tại bà tức có can thiệp từ bên ngoài - thường là do bàn tay hữu hình của nhà nước – dung dưỡng bao che khiến thị trường trở nên ỷ lại không cải sửa thói hư tật xấu. Thị trường không tự sửa sai sẽ có ngày vấp ngã giết chết nền kinh tế.
“Các ‘đại gia’ đó đã trở về Việt Nam từ thập niên 1990 khi đất nước bắt đầu mở cửa để đổi mới. Họ đầu tư chủ yếu vào bất động sản và xây dựng quan hệ là hai thứ tài sản có lợi nhất trong thời quá độ. Với túi tiền và kinh nghiệm tham nhũng ở Liên Xô và Đông Âu cũ, họ là những người cơ hội (như ‘carpetbaggers’) đặc trưng của thời kỳ tích tụ tư bản hoang dã.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.