Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Chiếc Áo Nghị Trường

20/06/200900:00:00(Xem: 3672)
Chiếc áo nghị trường 
Gs Nguyễn Huệ Chi, Nv. Phạm Toàn, GsTs Nguyễn Thế Hùng
Hội trường kỳ họp mới nhất Quốc hội khóa 12 tạm lắng sau ba ngày “điều trần” trong đó “nóng” hơn cả là chuyện làm bauxite ở Tây Nguyên, thế rồi như một ông giáo làng, những lời lẽ dẽ dàng khề khà thân mật của vị Chủ tịch lên tiếng nhận xét từng đại biểu đăng đàn trả lời chất vấn (trừ với đại biểu nào xét ra không thể cư xử kiểu học trò), một không khí đã được nhiều tờ báo mô tả bằng một từ “chấm điểm” với cả “khen chê” “động viên”, và sau đó nhanh chóng đi tới kết luận rằng vấn đề bauxite đang đi tới đồng thuận, khiến cho dư luận đang theo dõi chuyện bauxite có cảm giác mình đang đứng trước một cuộc đùa vui có giá hàng chục hàng trăm ngàn tỷ đồng và một nền độc lập ngàn cân treo sợi tóc.
Bauxite Việt Nam muốn được bổ sung nhận xét của thầy giáo Trọng, xin tình nguyện làm lại công việc nhận xét và chấm điểm cho riêng một vụ việc liên quan đến chủ đề của mình bằng vài ý kiến như sau liên quan đến một số nội dung và cách trả lời chất vấn của ông Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng.
Nếu chỉ lướt qua các câu hỏi và câu trả lời, mọi người rất dễ tin tưởng rằng mọi việc đã êm xuôi, đã “đi vào đồng thuận”. Sự thật không phải vậy. Và ta sẽ phân tích xem nếu sự thật không phải vậy, thì đó là cái gì.
“Phát biểu trước phần chất vấn, Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng cho hay, theo các quy định hiện hành, Quốc hội không yêu cầu Chính phủ báo cáo về các quy hoạch. Theo ông, từ 22/5, hai ngày sau khai mạc kỳ họp QH, Chính phủ đã gửi báo cáo tới QH về các dự án bô-xít. Tại QH, các bộ trưởng Tài nguyên-Môi trường, Công thương cũng đã làm rõ thêm những vấn đề liên quan đến hiệu quả kinh tế-xã hội, bảo vệ môi trường, an ninh quốc phòng... của các dự án” (Vietnamnet 13-6-09).
Và chỉ với vài ba điều sơ sài đó, Phó Thủ tướng khẳng định:
“VN có tiềm năng bô-xít lớn, có thể khai thác trong khoảng 100 năm. Còn nếu chỉ để đáp ứng các nhu cầu trong nước, không xuất khẩu thì có thể khai thác vài trăm năm” (dẫn như trên).
Nếu chỉ nhìn bề ngoài, và chỉ qua “biên bản” quá ư sơ lược trên, quả tình ông Nguyễn Sinh Hùng trả lời khá lưu loát, trôi chảy. Nói đến Quốc hội yêu cầu Chính phủ báo cáo về vấn đề bauxite ở Tây Nguyên, thì ông Hùng nói “Chính phủ đã có báo cáo”. Ừ thì đúng là đã có báo cáo. Nhưng nếu thật sự nghiêm túc, lẽ ra ông Nguyễn Sinh Hùng nên phân tích xem cái báo cáo đó ra sao sau khi đã nhận được phản hồi từ công luận, chứ không thể chỉ nói gọn “đã có báo cáo”. Bởi vậy, trả lời như ông chỉ mới là một kiểu trả lời theo định đề La Palice ("Mười lăm phút trước khi chết anh ấy còn sống").
Vậy thì, thử xem cái bản báo cáo của Chính phủ đã nhận được những phản hồi gì sau khi nó được công bố" Trên Bauxitevietnam.info, bạn đọc có thể thấy gần đủ hồ sơ phản biện báo cáo đó, mà đây là những nét chính:
1) Người đứng ra báo cáo không đúng tư cách, ít ra là vì đó là ông Bộ trưởng đã để cho phía Trung Quốc trong ba năm liền thao túng trang mạng có tên miền gov.vn, thậm chí phổ biên trên trang mạng đó “chủ quyền” của họ trên các đảo Việt Nam (thử tưởng tượng một trang mạng công dân nào cho phép làm việc đó thì ông chủ trang mạng có đi tù mọt gông hay không"), sau nữa là vì đó là ông Bộ trưởng đã dung túng cho một viên Thứ trưởng nói những lời xúc phạm hàng trăm chữ ký vào bản Kiến nghị 12-4-2009. Lý ra ngay cả hai chuyện đó cũng nên được giải đáp, dù là giải đáp gián tiếp hoặc vòng vo! Bởi đó là cách hành xử lịch sự tối thiểu trước sự phẫn nộ kìm nén lại của nhân dân. Một Nhà nước của dân do dân vì dân mà tảng lờ chuyện người dân đang lo lắng và phải gửi kiến nghị sẽ là sai lầm lớn!
2) Các luận chứng trong bản báo cáo của Chính phủ không đứng vững trước vô số câu hỏi của các chuyên gia khoa học kỹ thuật mà ngay từ điều đầu tiên, chuyện trữ lượng bauxite Tây Nguyên, đã có cả loạt câu hỏi: căn cứ vào đâu để công bố trữ lượng bauxite Việt Nam" đã có bao nhiêu mũi khoan" những kết quả khoan thăm dò đánh giá hiện lưu giữ ở đâu"… Cho tới những câu hỏi khác về đánh giá môi trường, về kỹ thuật tuyển khoáng, về xử lý bùn đỏ, về nguồn nước, về môi trường văn hóa-sinh thái Tây Nguyên… Lý ra, ông Nguyễn Sinh Hùng nên có câu trả lời mang tính chiến lược gia vào những chi tiết chiến lược đó thì sẽ thuyết phục hơn. Tiếc rằng ông đã hùng hồn không đúng chỗ. Mọi băn khoăn lo lắng như lò lửa nóng vẫn còn nguyên đấy nếu không nói là còn nóng hơn trước.
3) Một việc rất có tầm quan trọng là phương diện pháp chế của quy hoạch Bauxite Tây Nguyên. Trên các trang báo in phải theo “lề bên phải” thì chẳng nói làm gì, nhưng trên các trang báo mạng thực sự tự do ngôn luận, đã có biết bao câu hỏi liên quan tới việc ký kết với Trung Quốc (tại sao lại ký với Trung Quốc và Giang Trạch Dân kia chứ") và lại ký ngay từ 2001 tức là từ nhiều năm trước khi có “đường lối chủ trương đúng đắn” vào năm 2006, và thậm chí cũng nên giải đáp cả việc Luật sư Cù Huy Hà Vũ kiện Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, vì đây không phải chuyện hai cá nhân, mà là chuyện trình tự pháp luật làm việc và tất nhiên cũng là uy tín của một Chính phủ do ông Nguyễn Tấn Dũng đứng đầu.

4) Những câu hỏi về việc xé nhỏ quy hoạch Bauxite Tây Nguyên mà có đại biểu đã dũng cảm gọi đích danh bằng từ "lách luật" lẽ ra cũng nên có lời giải đáp thích đáng. Xin không nhắc lại nữa những lời hỏi dồn dập của đại biểu Dương Trung Quốc. Ở đây chỉ muốn nói cho rõ rằng ông Nguyễn Sinh Hùng lý ra không nên giải đáp quấy quá: “Tôi không nghĩ là đã tách ra mà là phải làm từng dự án thì mới tốt được ("!) Chúng ta chỉ có thể lập quy hoạch chung, trên cơ sở đó, làm từng dự án thì mới đúng quy trình và bảo đảm được chất lượng, bảo đảm tất cả vấn đề liên quan đến môi trường, quốc phòng an ninh” ("!). Đây cũng là tư duy của Chính phủ: quy hoạch nào chưa hoàn chỉnh thì hoàn chỉnh, dự án nào chưa thật chu đáo thì phải làm cho chu đáo - “Chính phủ nhận thấy trách nhiệm phải làm tốt hơn, vì nước, vì dân”, ông Hùng nói. Nhưng tách ra từng dự án để làm cho tốt đâu có liên quan gì tới việc phải trình Quốc hội cả một tổng thể dự án vốn liên quan khăng khít với nhau như móc xích về nhiều mặt, không có cái này thì cái khác làm sao có được" Trừ phi thiếu một sự học về lôgic thì không nói, chứ ai mà không thấy ông Nguyễn Sinh Hùng đã ngụy biện khi “vượt mặt” Quốc hội trong cách trả lời ông chẳng bà chuộc này. Có cần nhắc nhở rằng “tư duy của Chính phủ” thực sự theo phong cách một nhà nước pháp quyền là không dựa trên lời hứa, mà dựa trên việc làm đúng luật" Nếu chỉ dựa trên lời hứa thì Sở Khanh hứa hay nhất và cô Kiều với tấm lòng trong sáng như Sao Băng là cử tri ngon lành nhất trong lịch sử nước ta!
5) Những vấn đề về tính sinh lợi của dự án cũng được đem ra mổ xẻ sau khi cả cộng đồng được đọc bản báo cáo của Chính phủ. Tiếc rằng trong lời giải đáp của ông Nguyễn Sinh Hùng vẫn chưa thấy vấn đề này được nêu lại. Song giả sử là có tính sinh lợi cao, cứ giả thiết một điều không có trong thực tế như vậy đi, thì liệu có bù lại những nỗi lo an ninh luôn cánh cánh đối với toàn xã hội hay không" Ông Nguyễn Sinh Hùng dùng một con số có vẻ như rất “thực chứng” trả lời rằng đến ngày 1/6/2009, có 667 người lao động nước ngoài (gồm 4 công dân Úc và 663 công dân Trung Quốc) làm việc tại đây được quản lý theo pháp luật. Lý ra sẽ là tốt hơn nhiều nếu ông giải đáp thêm những thắc mắc về hàng vạn lao động “không kiểm soát được” đã được chính bà Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Ngân nói rõ tại diễn đàn Quốc hội. Rất tiếc, ông Hùng không làm điều đó, mặc dù con số ông đưa ra có thể làm cho những người nhẹ dạ tin tưởng liền.
6) Cuối cùng, làm sao nói tới quy hoạch Bauxite Tây Nguyên mà lại không nói tới những hiểm nguy rình rập đất nước ta" Đâu có phải chuyện tình cờ mà Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên, Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh (cựu Đại sứ Việt Nam tại Bắc Kinh) đều nói tới an ninh ở “nóc nhà Đông Dương” trong dự án bauxite này. Tiếc rằng, ông Nguyễn Sinh Hùng không có một câu nào nói tới những lá thư của ba vị tướng lĩnh đó. Chưa kể rằng, ít ra ông cũng cần thay mặt thủ trưởng của mình giải thích chuyện giữ lời hứa tới đâu khi ông Nguyễn Tấn Dũng tới thăm Đại tướng và hứa hẹn Chính phủ sẽ tiếp thu các ý kiến của Đại tướng.
Bauxite Việt Nam thực ra không kỳ vọng nhiều vào chỉ riêng một kỳ họp Quốc hội này mà theo chúng tôi, vẫn tiến hành trong khuôn khổ của cái Quốc hội còn rất nhiều điều đáng bàn. Ta hãy nghe các báo tường thuật:
Trong 2 ngày rưỡi chất vấn, đã có 255 câu chất vấn bằng văn bản của 125 đại biểu và 106 lượt ý kiến chất vấn tại Hội trường. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng đề nghị các thành viên Chính phủ tiếp thu các ý kiến của đại biểu Quốc hội, sớm triển khai thực hiện các giải pháp, các lời hứa.
Mối nguy chính là nằm trong cái thị hiếu thích số lượng lớn ấy. Lẽ ra, thay vì có những 255 câu chất vấn, thì chỉ nên có MỘT và DUY NHẤT MỘT câu chất vấn về CHỈ MỘT VẤN ĐỀ, và nền pháp trị sẽ hưởng lợi rất nhiều. Tấm áo nghị trường Quốc hội Việt Nam đương thời dường như vẫn trùng nhau về màu giữa cầu thủ và trọng tài. Ông Chủ tịch Quốc hội đâu có được phép đứng lên như ông giáo để nhận xét, “chấm điểm” các đại biểu của hàng chục triệu cử tri" Nghị trường Quốc hội đâu có là nơi để có những kết luận dễ dãi kiểu “chúng ta ngày càng đồng thuận”" Lấy cái gì đảm bảo rằng các thành viên Chính phủ tiếp thu các ý kiến của đại biểu Quốc hội, sớm triển khai thực hiện các giải pháp, các lời hứa"
Tục ngữ phương Tây nói “không phải cứ mặc áo thầy tu thì thành thầy tu” (L'habit ne fait pas le moine). Tấm áo Quốc hội Việt Nam còn cần sửa chữa để thể hiện là một nơi cho những quyền lợi khác nhau tìm ra tiếng nói khả dĩ chấp nhận chung về luật pháp, thay vì một nơi không có thông tin về những quyền lợi và những công cụ luật pháp. Và đó cũng là nơi cần được thay đổi ngay cả những người mặc tấm áo nghị trường: người lớn tuổi cảm thấy phiền lòng khi nhìn tấm ảnh một ông Bộ trưởng hí hửng với Ban thư ký sau khi “trả bài” trót lọt, bỗng thấy thèm khát có những cuộc tranh biện lành mạnh đủ sức phanh phui những sự thật. Sự thật, và chỉ cần sự thật! Luật pháp và chỉ cần luật pháp! Nên nhớ câu chuyện mới xảy ra vài bữa thôi: bà Bộ trưởng nước Anh chỉ “khai nhầm” tiền thuê mấy cuốn băng giải trí mà phải rời nội các ra đi và nội các chao đảo. Vì sao" Vì họ không có lối nói xuế xóa dối trá “con sâu bỏ rầu nồi canh”, mà họ tư duy cách khác, thấy con sâu nào vứt con sâu đó.
Ngày 15-6-2009
GS Nguyễn Huệ Chi, Nhà văn Phạm Toàn, GSTS Nguyễn Thế Hùng

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Nhiều người nghĩ ngay đến con số 18 tỷ kiều hối USD chuyển về Việt Nam năm 2021. Đó thật ra không phải là điều nên mất thời gian bàn tính vì đó là một thực thể không thay đổi được. Những người gởi có những lý do riêng không ai lay chuyển được và người Việt trong nước đều muốn nhận những đồng tiền gởi về. Nhưng còn những món tiền khổng lồ khác từ những chương trình viện trợ đủ mọi kiểu cho dân VN từ những chính phủ Âu-Mỹ mà người dân không hay biết, những nguồn tài trợ đã từ lâu bị thất thoát, hoặc cả biến mất mà không ai đặt câu hỏi. Đây là một địa hạt cần soi giọi.
* Cựu Tổng Thống Trump tuyên bố tái tranh cử để tránh bị truy tố nhưng vô hiệu quả. * Trump sẽ bị truy tố trước hoặc sau mùa lễ 2022. * Việc đề cử ông Jack Smith làm cố vấn đặc biệt để giám sát cuộc điều tra hình sự cựu Tổng Thống Trump chỉ làm chậm trễ một vài tuần là cùng. Trường hợp này khác với việc đề cử Robert Muller. * Trump sẽ bị truy tố về vụ lưu trữ bất hợp pháp tài liệu mật quốc gia và vụ bạo loạn 6/1. * Truy tố ăn cắp tài liệu mật dễ dàng như truy tố buôn bán ma túy. Trường hợp bạo loạn 6/1 phức tạp hơn. * Phiên tòa sẽ kéo dài 12 – 24 tháng và kết thúc trước nhiệm kỳ của Tổng Thống Biden chấm dứt. * Việc truy tố Trump của cố vấn đặc biệt không ảnh hưởng đến việc tái tranh cử của cựu tổng thống ngoại trừ Tu Chánh Án 14 được mang ra xét xử.
✱ The Guardian, Uk: Donald Trump tuyên bố ứng cử chắc chắn sẽ không làm cho việc truy tố ông ta trở nên bất khả thi - chẳng qua chỉ là một nỗ lực nhằm đánh lừa mọi người, và nó không làm thay đổi mức độ tội ác của ông ta đã phạm - nhiều khả năng khiến Trump trở thành cựu tổng thống Mỹ đầu tiên phải vào tù. ✱ NY Post: Cựu Bộ Trưởng Tư pháp Bill Barr cho rằng chính phủ liên bang có đủ bằng chứng để buộc tội cựu Tổng thống Donald Trump - ông ta đã thất bại với tư cách tổng thống trước đây, thời không nên tìm kiếm một nhiệm kỳ khác ✱ Yahoo News/Ms Evans: Donald Trump không thể cứu nước Mỹ - Ông ta thậm chí không thể tự cứu được mình - Ông ấy đã lợi dụng chúng tôi để giành được Tòa Bạch Ốc. ✱ Brookings Edu: Cựu tổng thống phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của ông ta đã phạm ở Georgia. Chúng tôi kết luận rằng Trump có nguy cơ cao sẽ bị truy tố hình sự ở Fulton County.
Họ sống thêm được bao lâu nữa thì chỉ có Trời mới biết. Và chắc ngay cả đến Trời cũng không thể trả lời câu hỏi (thượng dẫn) của nhà văn Thận Nhiên: Sao sau bao nhiêu xương máu đổ xuống nơi này mà người dân Q.B vẫn phải lặn hụp mò ốc (dưới ao) cứ như thể là họ vẫn còn đang sống trong cảnh tối tăm, giữa Đêm Trường Trung Cổ vậy?
Tại Bangkok, Hội nghị Thượng đỉnh APEC 2022 đã kết thúc và 21 quốc gia thành viên đã đồng thuận đưa ra một Bản Tuyên bố chung với nội dung lên án Nga về cuộc chiến tranh xâm lược tại Ukraine. Tuy nhiên, Bản Tuyên bố có nêu rõ giới hạn dè dặt là nhìn chung vẫn còn có "những quan điểm và đánh giá khác nhau về tình hình và các biện pháp trừng phạt.”
Vào ngày 15-11-2022 tại tư dinh Mar-a-Lago, Florida cựu Tổng thống bị thất sủng Donald Trump tuyên bố rằng ông sẽ tái tranh cử Tổng thống vào năm 2024. Ngay ngày hôm sau Dân Biểu Hoa Kỳ Gerry Connolly (Dân Chủ, Virginia) cho biết rằng các Dân Biểu Dân Chủ sẽ đưa ra một nghị quyết trong tuần này để đảm bảo rằng Trump không bao giờ có thể giữ chức vụ tổng thống nữa bằng cách viện dẫn Tu Chính Án Thứ 14. Hiến Pháp Hoa Kỳ quy định rằng những người tham gia những cuộc phản loạn (insurrection) bị cấm giữ các chức vụ liên bang và ông Connolly cam kết đảm bảo các hành động của Trump vào ngày 6 tháng 1 năm 2021 không bị lãng quên...
Dù vẫn còn một ít kết quả chưa được công bố và cuộc tái bầu cử “runoff” thứ nhì cho chiếc ghế Thượng viện tại tiểu bang Georgia vào đầu tháng12 tới, cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2022 tại Hoa Kỳ xem như đã kết thúc. Nếu làn sóng đỏ của phía Cộng Hòa không có được kết quả như dự đoán hay theo mong đợi từ đảng này thì ngược lại, việc đảng Dân Chủ thắng thêm chiếc ghế Thượng Viện cùng các ghế Thống Đốc tiểu bang trước tình trạng lạm phát gia tăng và tổng thống đương nhiệm bị sụt giảm mức ủng hộ là một cuộc ngược dòng đáng kể...
Sau các cuộc thảo luận, các chính giới tham dự Hội nghị Thượng đỉnh G20 tại Bali, Indonesia đã đồng thuận đưa ra một Bản Tuyên bố chung với các nội dung là lên án mạnh mẽ cuộc chiến của Nga tại Ukraine, quan tâm đến tình trạng nợ và lạm phát đang bùng phát trại các nước, đồng thời kêu gọi bảo vệ một nền thương mại tự do cho thế giới và thực hiện các cam kết về chống biến đổi khí hậu...
Trung Quốc đã lộ rõ tham vọng kiểm soát toàn bộ Biển Đông qua kéo dài thương thuyết thỏa hiệp COC với Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN, the Association of South East Asian Nations). Việc này thể hiện qua lập trường của Bắc Kinh khi bước vào trong vòng thương thuyết thứ hai với ASEAN về Bộ Quy tắc Ứng xử ở Biển Đông / Code of Conduct (COC)...
Với việc ông Tập Cận Bình siết chặt kìm kẹp sắt đá đối với đảng lãnh đạo và nền kinh tế chính trị của Trung Quốc, các cuộc tranh luận dai dẳng về tính bền vững của sự tăng trưởng đáng kinh ngạc của đất nước đã trở lại nổi bật. Mô hình độc đoán của Trung Quốc, sau khi tiến xa, rốt cuộc có thể là không có gì là quá đặc biệt. Bằng chứng về sự trì trệ này cho thấy càng ngày càng tăng...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.