Hôm nay,  
Việt Báo Online

Tự Giành Và Giữ Sức Khỏe Cho Mình

21/02/200900:00:00(Xem: 7307)
Tự Giành Và Giữ Sức Khỏe Cho Mình
Tự giành và giữ sức khỏe cho mình
Bác sĩ Nguyễn Nguyên
(Y Dược Ngày Nay Tháng 2)
Nhân dịp đầu Xuân Kỷ Sửu, chúng tôi xin chúc Quý Độc giả một Năm mới dồi dào Hạnh Phúc và Sức khỏe. Sau đây xin cùng ôn lại với quý vị một số bước căn bản để giành và giữ sức khỏe cho chính mình.
Theo định nghĩa của Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO), sức khỏe là "sự thoải mái về thể chất, tâm lý, và xã hội". Kể từ khi định nghĩa này được đa số thừa nhận năm 1948, tất cả 3 yếu tố - thể chất, tâm lý, và xã hội - đã là mục tiêu hành động của các cơ quan hữu trách quốc tế, quốc gia, và địa phương.
Các cơ quan này đã không ngừng nỗ lực tạo điều kiện thuận lợi để bảo vệ và duy trì sức khỏe của cá nhân cũng như của cộng đồng. Thành quả của các nỗ lực trên tuy đáng kể, nhưng nhân loại vẫn còn chưa chế ngự được một số yếu tố bất lợi cho sức khỏe về di truyền, lão hóa, thoái hóa, ô nhiễm môi sinh, hâm nóng toàn cầu, khủng hoảng kinh tế thế giới, và chiến tranh. Do đó, giành sức khỏe đã khó, giữ sức khỏe lại càng khó hơn.
Trong điều kiện hiện nay, việc giành và giữ sức khoẻ cần thêm sự cố gắng của từng cá nhân qua một số bước căn bản. Những bước này gồm việc áp dụng kịp thời các tiềm năng của mọi người như uyển chuyển thích nghi, duy trì thăng bằng, và khắc phục khó khăn.
Sống trên đời, ít ai không đương đầu với thay đổi thường xuyên của nội thân lẫn ngoại vật. Các thay đổi này đôi khi đem lại thuận lợi, lắm khi gây khó khăn cho cơ thể. Nỗ lực ban đầu là sự cố gắng thích nghi của cơ thể mình với môi trường sinh học bên trong, và với sinh thái bên ngoài. Người thợ săn ở miền tuyết giá cũng như bác nông phu dãi dầu mưa nắng trên đồng ruộng đều phải qua giai đọan thích nghi chứ không thể nào sống còn nếu mãi mãi "nắng không ưa mưa không chịu, nhát gió kỵ mùi sương". Trong bước kế đến, cơ thể mỗi người cần tái lập và duy trì thăng bằng, rồi từ đó chế ngự khó khăn và đạt thoải mái về thể chất. Các Tổ chức cộng đồng qua việc cung cấp thông tin và dịch vụ có thể giúp một phần trong các bước này, nhưng chính cố gắng của từng cá nhân là quyết định.
Cá nhân cần giữ thăng bằng về dinh dưỡng, giữ vệ sinh, cần có một nếp sống chừng mực, như cữ ăn mặn, cữ ăn mỡ, kiêng hút thuốc, kiêng uống rượu, điều độ trong vận động và nghỉ ngơi, ngủ nghê đầy đủ. Vai trò then chốt của nếp sống mẫu mực đối với sức khoẻ và truờng thọ đã được các nhà nghiên cứu Hoa Kỳ chú ý nhiều thêm sau khi bà Maria de Jesus người Portugal vừa qua đời ngày mồng 2 tháng Giêng năm 2009 ở tuổi thọ 115. Điều được chú ý là: sinh năm 1893, bà Maria bắt đầu làm việc ở nông trại từ tuổi 12, chưa từng học đọc, học viết, chưa từng đến trường, chưa một lần phải dùng thuốc, và bà đã qua đời trên đường đến bệnh viện.
Để có được sự thoải mái về tâm lý, người ta còn phải đương đầu với thay đổi thường xuyên của nội tâm lẫn ngoại cảnh. Thay đổi nào cũng có thể gây va chạm và khó khăn về mặt tâm tình. "Tous les changements, même les plus souhaités, ont leur mélancolie", như văn hào Pháp Anatole France đã nói.
Ban đầu ai cũng phải cố gắng thích nghi với hoàn cảnh; kế đến là cố tái lập thăng bằng cho tâm tư tình cảm; rồi từ đó chế ngự khó khăn và đạt thoải mái về tâm thần. Thăng bằng giữa 'thất tình', giữa Hỉ, Nộ, Ai, Lạc, Ái, Ố, Dục (vui mừng, căm giận, buồn phiền, sung sướng, thương yêu, ghét bỏ, ham muốn) là một điều không thể thiếu nếu muốn làm chủ nội tâm và ngoại cảnh.
Kẻ không thích nghi với ngoại cảnh, mất thăng bằng tâm tư, sẽ chao đảo, và than van:
"Cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu,
Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ" - Nguyễn Du
Trái lại, người có sức khỏe về tâm lý sẽ nghĩ, nói và làm như diễn viên điện ảnh Patrick Swayze khi phải đương đầu với thử thách về sức khỏe của mình:
"Tôi mơ rằng từ ngữ "trị dứt" sẽ không bao giờ theo sau bởi từ ngữ "không thể được". ("I dream that the word "cure" will no longer be followed by the words "it's impossible.")
và "Tôi chưa hề là kẻ trốn chạy thử thách," ("I've never been one to run from a challenge,").
Cuộc sống của người phong phú hơn khi có tiếp xúc với người chung quanh trong những phạm vi lớn nhỏ khác nhau như gia đình, học đường, công xưởng, và xã hội. Tuy nhiên, việc tiếp xúc với người chung quanh cũng có thể tác động bất lợi lên sức khỏe của cá nhân. Các mâu thuẫn gây nên bởi thay đổi thường xuyên của hoàn cảnh kinh tế, văn hoá, xã hội cũng cần được nhanh chóng thích nghi. Và đương nhiên thăng bằng giữa cá nhân, gia đình và xã hội là điều không thể thiếu được nếu muốn có thêm sự thoải mái thật sự về mặt xã hội.
Từ thời xưa, người quân tử Tầu đã có châm ngôn xử thế "hoà nhi bất đồng". Xã hội Tây Phương cũng dạy bí quyết giữ thăng bằng trong các tương quan xã hội qua sự "thỏa thuận bất đồng ý" ("agree to disagree"), và các cố gắng đạt được thế "đôi bên cùng thắng" ("win win") giữa cá nhân và cá nhân hoặc cá nhân với tập thể. Bà Jeanne Calment cũng đã cho một tấm gương sáng về khả năng thích nghi, duy trì thăng bằng, và khắc phục khó khăn trong chính mình và ngoài xã hội. Ở tuổi 114, bà vẫn còn xuất hiện trong phim 'Vincent et moi', và đã là diễn viên cao niên nhất thế giới. Trước khi qua đời ở tuổi 122, bà đã để lại một bí quyết của sức khỏe - trường thọ là lạc quan: "Biết cười" ("Savoir rire!").
Dù lạc quan đến đâu, cũng ít ai quên được: từ thuở sơ sinh, người ta đã phải đương đầu với đổi thay. Không cứ thay đổi nào cũng thuận lợi; ai cũng cần sẵn sàng qua các bước: thích nghi, duy trì thăng bằng, khắc phục khó khăn để sống còn, có sức khỏe và "ngạo với nhân gian một nụ cười".
Bác sĩ Nguyễn Nguyên
Tiếp theo là những bài đã đăng trong tháng giêng 2009. 1) Hình Ảnh Y Học Mỗi Tháng của Bác sĩ Nguyễn Nguyên, 2) Phát Thanh Y Học: Sống Khỏe Sống Lâu của Bác sĩ Nguyễn Văn Đích. Trong mục Tin Mới Y học, Bs Hùynh đỗ Phi cho biết nạn thuốc giả gia tăng ở VN.  Ds Lê văn Nhân cho biết rượu trà và sô cô la cải thiện sự họat động của não bộ. Bs Vũ văn Dzi cho biết những khám phá mới về tim mạch. Bs thú y Nguyễn thượng Chánh đưa tin về nhiễm Salmonella.Bs Nguyễn văn Thịnh cho nhiều thông tin như chẩn đoán nhanh bệnh liệt kháng, chứng béo phì bụng, một phụ nữ đã sinh con từ buồng trứng được ghép, ung thư vú, đìêu trị di căn não bằng kỹ thuật vi xâm nhập...
Trong mục Y học thường thức, Bs Nguyễn văn Đức viết về hậu quả của thời tiết lạnh và về sưng phổi trong khi Bs Nguyễn ý Đức viết về giữ gìn sức khỏe mùa đông, về sống lành mạnh, về hậu quả của thiếu ngủ, và về bệnh zona thần kinh. Bs Vũ quý Đài và Bs Trần mạnh Ngô viết về sạn thận. Trong mục Y Dược khoa thực hành, Bs Thái minh Trung viết về bệnh mất ngủ và về biến chứng tâm lý của thất nghiệp; Bs Trần mạnh Ngô sơ lược về kích thích tố giáp trạng. Ds Lê văn Nhân và Ts Lâm kim Cương viết về dùng bacteriophage để thử nhanh tụ cầu vàng kháng methicillin; Bs Phạm anh Dũng lưu ý về tác dụng phụ của một số thuốc trên mắt. Bs Nguyễn văn Thịnh hướng dẫn về cấp cứu hen phế quản, trẻ khóc và cáu kỉnh, về phỏng và hít khói ở trẻ em. Trong mục Y Dược khoa lâm sàng, Bs Nguyễn tài Mai viết về một trường hợp ung thư tuyến tiền liệt di căn, về những thủ tục pháp lý khi săn sóc các bệnh nhân nguy kịch ở tiểu bang Massachusetts, bàn luận về 2 trường hợp bệnh lý đăng trong báo New England Journal of Medicine tháng 10 năm 2007 và tháng 11 năm 2008. Bs Nguyễn văn Đích viết về điều trị chống đông và về chứng đau ngực không do bệnh tim. Trong mục Dược phẩm, Ds Lê văn Nhân đưa tin về thử gene HLA-B 1502 trước khi điều trị carbamazepine, về nhiễm trùng huyết Pseudomonas Fluorescens do bơm tiêm hepatin, và về thuốc trị trầm cảm 3 vòng ở bệnh nhân Parkinson bi trầm cảm. Bs Trần mạnh Ngô cho biết về một số tác dụng phụ của thuốc được báo cáo cho FDA. Trong mục Khảo cứu Y Dược khoa, Gs Đinh xuân Anh Tuấn và CSV báo cáo về đo oxit nitric trong hơi thở để chẩn đóan tổn thương mô kẽ phổi do bệnh xơ cứng bì. Trong mục Thảo luận báo Y khoa, Ds Lê văn Nhân điểm các bài báo liên quan sinh tố B1 và protein GPR 91 với thận của người tiểu đường, giữa ferritin và tiểu đường và hội chứng chyển hóa, về lao kháng thuốc diện rộng. Bs Trần mạnh Ngô đọc về viêm gan ở phụ nữ có thai. Bs Nguyễn tài Mai điểm các bài báo trong NEJM ra ngày 11/12/08 và các bài liên hệ đến bệnh máu và ung thư trong các báo chuyên môn. Trong mục Sinh Y học, Bs Trần mạnh Ngô viết về về độc tố Panton Valentine Leucocidin và tụ cầu vàng kháng methicilinn. Trong mục Hỏi Đáp Y học, Bs Nguyễn thị Nhuận trả lời về tai biến mạch não, về giấc ngủ; Bs Trần mạnh Ngô trả lời về dùng chung thuốc tây và thuốc bắc. Trong mục Tham khảo, Ts Mai thanh Truyết viết về một chính sách mới cho cơ quan bảo vệ môi trường ở Hoa kỳ. Bs thú y Nguyễn thượng Chánh viết về gỏi cá và giun đầu gai Gnathostoma, về shushi và sashimi và giun Aniskakis. DS Trần việt Hưng viết về cây hoa Elderberry và về cây Môn Bạc hà.
Xin mời quý vị cùng xem Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com, một Trang Web Y Khoa của người Việt viết cho người Việt.

12/11/2019(Xem: 656)
Hãy mỉm cười, và cả thế giới mỉm cười với bạn.
11/11/2019(Xem: 624)
Một nghiên cứu mới của Kaiser Permantente đã đưa ra thông tin đáng lo ngại về tỉ lệ tử vong cao do chứng suy tim. Nhưng có một tin vui: theo một bác sĩ tim mạch, một số loại thuốc tiểu đường có thể cứu nhiều mạng sống, do cũng làm giảm nguy cơ mắc chứng bệnh này.
11/11/2019(Xem: 1312)
Những loại thuốc ghi toa là để chữa bệnh, nhưng cũng có thể gây bệnh năng hơn hay tử vong. Hàng năm có khoảng 1.5 triệu người Mỹ chết vì dùng thuốc sai. Nhiều người trong số họ là người cao niên.
11/11/2019(Xem: 436)
Những ai thích ăn nhiều cheese trên pizza nay phải dè chừng: theo Hiệp Hội Xương Hoa Kỳ, ăn quá nhiều cheese và những sản phẩm từ sữa sẽ làm tăng nguy cơ bị ung thư tuyến tiền liệt.
11/11/2019(Xem: 248)
Việc trẻ sơ sinh, trẻ tập bò, trẻ ở tuổi pre-school xem những màn hình (screen) tăng vọt trong thập kỷ qua. Tuy nhiên, giới chuyên gia đang lo ngại việc quan sát màn ảnh tivi, máy tính bảng, điện thoại thông minh đối với trẻ em ở trong độ tuổi quan trọng này có thể làm ảnh hưởng đến sự phát triển não.
11/11/2019(Xem: 418)
Một nghiên cứu mới vừa cho thấy bằng việc chạy bộ- ở bất cứ mức độ nhanh chậm, nhiều ít khác nhau- đều đem lại lợi ích cho sức khỏe, và làm giảm nguy cơ đột tử cá nhân.
11/11/2019(Xem: 279)
Từ Halloween đến Tết Tây là mùa lễ hội, tiệc tùng. Điều này đồng nghĩa với việc ăn nhậu nhiều và… lên cân.
11/11/2019(Xem: 192)
Một chuyên gia khẳng định: rửa tay đúng cách với xà phòng và nước là một trong những cách tốt nhất để phòng ngừa cảm cúm trong mùa cúm hằng năm.
08/11/2019(Xem: 819)
Xưa kia, việc đi ăn ở ngoài phạm vi gia đình là chuyện ít khi xảy ra. Món ăn được nấu nướng ở nhà với bàn tay khéo léo của người đàn bà quán xuyến. Lâu lâu, khi có việc gì đáng ghi nhớ như kỷ niệm ngày cưới, hoặc có chuyện vui muốn ăn mừng, thết đãi khách quý, đi chơi xa... thì gia đình mới rủ nhau đi ăn nhà hàng một lần để cùng chung vui.
04/11/2019(Xem: 465)
60 người đã ký hợp đồng với nghiên cứu thao tác trí nhớ của Tiến sĩ Alain Brunet, đã được hợp nhất bởi một cái gì đó mà họ không muốn nhớ. Chấn thương của sự phản bội.
04/11/2019(Xem: 721)
Giai đoạn ngủ sâu có thể giúp não cơ hội tự rửa sạch các chất độc hại tiềm tàng, theo một nghiên cứu mới cho thấy.
04/11/2019(Xem: 486)
Thông thường thì chúng ta đều mong muốn tránh bệnh cúm và những triệu chứng khó chịu của nó bằng mọi giá.
04/11/2019(Xem: 498)
Một báo cáo mới đưa ra một dự đoán không vui: gần 13 triệu người Mỹ sẽ mắc những chứng bệnh mất trí nhớ (dementia) vào năm 2040, là gấp đôi bây giờ.
04/11/2019(Xem: 774)
Giới chuyên môn vẫn tranh cãi quanh chủ đề uống cà phê nhiều có tốt cho sức khỏe hay không. Một nghiên cứu mới cho thấy có sự liên hệ giữa cafeine và một quần thể vi sinh trong ruột có lợi cho sức khỏe- là hàng tỉ vi sinh vật sống trong hệ tiêu hóa có ảnh hưởng tốt đến sức khỏe.
04/11/2019(Xem: 252)
Một báo cáo mới đã chỉ ra sự liên hệ giữa việc phục vụ trong quân đội và nguy cơ mắc phải những chứng bệnh ung thư.
Tin công nghệ
Khoảng đầu tháng 11/2019, căn cứ tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (Intercontinental Ballistic Missile - ICBM) bỏ hoang tại Arizona được công ty bất động sản rao bán với giá 400,000 USD.
Khoảng đầu tháng 11/2019, theo báo cáo vừa được Facebook công bố, chỉ trong vòng 5 tháng, mạng xã hội đã xóa sổ 3.2 tỷ tài khoản giả mạo và hàng triệu bài viết liên quan tới lạm dụng trẻ em, tự sát. Số tài khoản giả mạo bị xóa tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm 2018.
chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) Jerome Powell bác bỏ ý tưởng mà Tổng thống Donald Trump thường đưa ra đòi FED hạ lãi suất về âm.
Trung Quốc đang giữ và điều tra giáo sư Đài Loan Shih Cheng-ping với cáo buộc tham gia vào các hoạt động "nguy hiểm với an ninh quốc gia".
CEO Elon Musk của hãng xe điện Mỹ Tesla chính thức công bố kế hoạch xây một siêu nhà máy (gigafactory) và một trung tâm kỹ thuật-thiết kế tại khu vực gần thủ đô Berlin của Đức.
Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, thành viên gia đình các nhân viên chính phủ Mỹ ở Bolivia đã được lệnh về nước do tình trạng bất ổn.
Dean Foods, nhà sản xuất sữa lớn nhất của Mỹ, đã làm thủ tục nộp đơn xin bảo hộ phá sản lên tòa án.
nhà đồng sáng lập, cựu Tổng giám đốc (CEO) công ty ứng dụng gọi xe Uber, ông Travis Kalanick, đã bán ra lượng cổ phiếu Uber trị giá hơn 500 triệu USD. Vụ bán cổ phiếu diễn ra ngay sau khi kết thúc thời kỳ giới hạn
Con sông gần biên giới Hàn - Triều chuyển màu đỏ sau khi máu từ xác lợn nhiễm dịch tả Châu Phi chảy vào đây theo nước mưa.
Khoảng đầu tháng 11/2019, cảnh sát Đan Mạch tái lập nhiều chốt kiểm soát tại các cửa khẩu với Thụy Điển để ngăn tội phạm xuyên biên giới.
Khoảng đầu tháng 11/2019, Facebook giới thiệu dịch vụ Facebook Pay, có mặt đầu tiên tại Mỹ trên hai nền tảng Facebook và Messenger trước khi cập nhật cho Instagram và WhatsApp. Người dùng Facebook Pay sẽ thấy lịch sử thanh toán của tất cả ứng dụng tại một chỗ.
Hongjin Tan, người Trung Quốc, thừa nhận đánh cắp những bí mật thương mại của công ty dầu khí Phillips 66, bang Oklahoma, Mỹ, khi làm việc tại đây.
Khoảng đầu tháng 11/2019, một cuộc tranh cãi nổ ra bên trong Nhà Trắng về cách để đánh bại cuộc điều tra luận tội Trump do đảng Dân chủ dẫn dắt.
Yongsan là vùng đất ở trung tâm Seoul, nhưng không thuộc quyền kiểm soát của Hàn Quốc suốt gần 70 năm.
Khoảng đầu tháng 11/2019, một nghiên cứu mới được công bố đã đưa ra kết luận rằng nhạc giao hưởng có thể tạo ra các ảnh hưởng tốt đến thai nhi trong bụng mẹ.