Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Wal-mart Công Và Tội: Cách Mạnh Kinh Doanh Mới

25/04/200400:00:00(Xem: 4093)
WASHINGTON (KL) – Cả thế giới đều biết Wal-Mart là một hệ thống cửa tiệm bán lẻ của Hoa kỳ lớn nhất thế giới. Nếu tính theo vai vế quốc gia, Wal-Mart có thể nói là quốc gia lớn nhất đứng hàng thứ năm có liên hệ mậu dịch với Trung quốc.
Tập đoàn Wal-Mart đã mua chuỗi siêu thị Seiyu của Nhật Bản để thuần hóa tính bảo thủ của dân tộc Nhật Bản, khiến cho các giám đốc quản trị của Nhật phải đổ xô tới Hoa kỳ để nghiên cứu cung cách làm ăn của tập đoàn này.

Wal-Mart được các đại gia Âu châu ví dụ như là một con đười ươi nặng 500 kg, có sức dáng mạnh để phá tan bất kỳ loại cửa hàng bán lẻ nào trên thế giới. Wal-Mart đã khiến cho hai công ty bán lẻ Carrefour và Promodes, lớn nhất nước Pháp, phải ngồi lại với nhau để tính kế đánh duổi con đười ươi này, sau khi Wal-Mart đã chiếm đoạt được hai chuỗi cửa hàng bán lẻ tại Đức và gần đây đã mua đứt tập đoàn bán lẻ Asda của Anh quốc.

Tại Hoa kỳ cũng như Canada, mọi người đều biết Wal-Mart là cửa hàng say máu hạ giá (Một số kinh tế gia cho rằng tập đoàn này đã đơn phương cắt giảm lạm phát một phần trăm, làm lợi cả hàng tỷ Mỹ kim cho giới tiêu thụ tại Hoa kỳ).

Nhưng chính tập đoàn Wal-Mart lại khét tiếng về các hành vi bóc lột nhân công, cắt bớt phúc lợi y tế của công nhân và đã bị tố giác như:
Wal-mart đang làm thế giới thay đổi, chơi ép đối với chính dân của các thành phố Hoa kỳ và Canada cho tới cả người lao động của những xưởng chế xuất tại Trung quốc.
Cửa hàng bán lẻ của Wal-Mart có những sản phẩm mua theo kiểu ép giá. Wal-Mart có tội móc nối với chính quyền độc tài quân phiệt tại Miến Điện.
Những áo sơ-mi trong cửa hàng Wal-Mart là những chiếc áo chứa chất sự khốn khổ của dân nghèo trên thế giới.
Wal-Mart đang bị kiện tại đảo Saipan vì tiếp tay cho những chủ nhân cuỡng ép công nhân lao động thấp hơn các tiêu chuẩn quốc tế. Wal-Mart đã cho thành lập tại Honduras nhiều xưởng bóc lột lao động.

Tại Hoa kỳ, có trên 250 trí thức như các nhà xã hội học, các nhân chủng học, các sử gia và các nhà học giả khác tụ lại, họ đã mở hội nghị ngay tại trường đại học University of California hôm thứ hai để tìm hiểu Wal-Mart theo những con số thống kê quan trọng nhiều hơn là những lời chỉ trích hay tố giác.
Các nhà khảo cổ nhặt nhạnh các vật cổ tạo tác để tìm hiểu các xã hội thuở xưa, còn các nhà trí thức Hoa kỳ lại xem xét nội tình Wal-Mart dựa theo bản chất văn hóa của tư bản Hoa kỳ. “Wal-Mart đang trưng ra cái gì còn lớn hơn cả nền văn hóa Hoa kỳ,” theo lời của nữ sử gia Susan Strasser, giáo sư tại đại học University of Delaware.
Với con số thương vụ 256 tỷ Mỹ kim hàng năm và con số 20 triệu người đi sắm đồ trong các cửa hàng của Wal-Mart mỗi ngày, Wal-Mart quả thực là một tập đoàn bán lẻ lớn nhất và có ảnh huởng nhiều nhất chưa từng thấy trong lịch sử .

“Tính theo từng thời kỳ lịch sử, mỗi thời kỳ đều có một tổ chức kinh doanh nào đó xem như biểu hiện cho một nét mới để canh tân các cơ cấu kinh tế và các quan hệ xã hội trong thời kỳ đó. Cái mẫu hình kinh doanh của tập đoàn Wal-Mart là phải đua và chen lấn; bởi vì chen lấn đã nằm ngay trong vấn đề của kinh doanh để thể thiện hoàn toàn cho cái thời đại kinh doanh này, Wal-Mart đang áp dụng những cái gì có hiệu quả nhất và những tương quan có thể lợi dụng được giữa kỹ thuật sản xuất với công cuộc tổ chức việc làm để lập ra một thị trường mới,” theo ý kiến của giáo sư sử học Nelson Lichtenstein tại đại học đường University of California.

Theo tiếng nói của giáo sư sử học này tại hội nghị, trong thế kỷ thứ 19, công ty có nét điển hình là hãng xe lửa Pensylvania Railroad; vào giữa thế kỷ thứ 20 là hãng General Motors và vào cuối thế kỷ thứ 20 có công ty Microsoft của Bill Gate.
Ngày nay công ty điển hình là tập đoàn Wal-Mart, tập đoàn này khiến cho các thành phố tại Hoa kỳ phải chia lại các khu vực, khiến cho các thang lương công nhân phải xét lại. Tập đoàn Wal-Mart còn phát sinh ra thuật ngoại giao riêng với các quốc gia khác trên thế giới, nhất là với các quốc gia đang bị Hoa kỳ cô lập.

“Nói vắn tắt, việc quản trị của tập đoàn này tạo ra phép nước của chúng ta, những phần then chốt nằm của chính sách xã hội và đường hướng công nghiệp của Hoa kỳ,” theo lời của sử gia Lichtenstein.
Sử gia này cho biết tiếp, Wal-Mart đã phát sinh ra một mẫu kinh doanh khác hẳn với mẫu của hãng GM (General Motors), xin nhấn mạnh hãng GM đã giúp để tạo ra tầng lớp trung lưu tại Hoa kỳ với số tiền lương trên mức trung bình; ngoài ra hãng GM còn đưa ra các chương trình hưởng lợi về y tế và hồi hưu cho các công nhân Hoa kỳ vẫn còn tồn tại cho tới ngày hôm nay.
Sử gia Lichtenstein cho biết, mẫu thang lương của GM đã khiến cho các công ty khác phải tăng mức phúc lợi cho công nhân, trong khi đó tập đoàn Wal-Mart lại làm thang lương và lợi hưởng thấp đi – Bình quân lương công nhân của Wal-Mart chưa được 18 ngàn Mỹ kim một năm, tập đoàn Wal-Mart đã làm một việc ngược đời.

Tập đoàn Wal-Mart cố tình hạ thấp thang lương và dòm chừng từng công nhân một, theo như lời của ông Simon Head, một đồng viện của tổ chức Century Foundation và tác giả của cuốn “The New Ruthless Economy; Work and Power in Digital Age” (Nền kinh tế tàn nhẫn mới; việc làm và sức mạnh trong thời đại kỹ thuật số). Ông Head muốn nói “Wal-Mart chắc chắn là khuôn dập cho chủ nghĩa tư bản của thế kỷ thứ 21. Loại chủ nghĩa tư bản này đang đi lên giống như chủ nghĩa tư bản cách đây hàng thế kỷ”, bản chất của loại tư bản này là bản chất của Mr. Scrooge, một nhân vật keo kiệt, vắt cổ chầy ra nước trong chuyện Christmas Carol mà những người từng học văn chương Anh đều biết.
Ông ngỏ lới thêm, “Loại chủ nghĩa tư bản này kết hợp với việc linh động sử dụng các kỹ thuật hiện hữu theo thói quản trị tàn nhẫn và chuyên dùng quyền lực.”
Tập đoàn Wal-Mart đã không gửi đại diện để dự hội nghị này; vì tập đoàn biết rõ hội nghị này toàn là đả kích Wal-Mart.

Nếu như Wal-Mart phải cải thiện quan hệ lao động, Wal-Mart còn phải làm thay đổi thái độ của giới tiêu thụ. Theo bà Strasser, Wal-Mart đi theo hướng quảng cáo hàng hóa sô bồ, biến bất cứ khách hàng nào tới cửa hàng phải trở thành dân tiêu thụ (đều mua hàng trước khi rời cửa hàng). Người ta phải gọi cửa hàng của Wal-Mart là One-Stop-Shop (Tiệm Có Đủ Thứ, khỏi cần đi chỗ thứ nhì).
Phần lớn dân Hoa kỳ ngày nay không còn giao tiếp hàng ngày với các tay nhà nghề và những người đứng bán hàng giới thiệu hàng hóa, quảng cáo là nguồn thông tin chính cho những người đi sắm đồ.
Còn lý do khác nữa là tập đoàn Wal-Mart đã làm cho giới đứng bán hàng trong các cửa hàng trở thành lỗi thời, theo lờùi của sử gia James Hoopes của trường cao đẳng Babson College, tại Wellsley, Massachusetts.
Wal-Mart đã dùng kỹ thuật điện toán, thu nhặt từng chi tiết của hàng triệu cuộc mua bán giữa khách hàng với Wal-Mart mỗi năm để phân tích. Căn cứ theo sự phân tích, Wal-Mart đặt mua hàng với giá thấp và tạo ra uy tín với các thân chủ về mặt hàng cũng như giá cả, Wal-Mart loại bỏ hẳn người đứng bán hàng thường giới thiệu hàng hóa với các khách.

Người naò trong hội nghị cũng đều khâm phục cái kỹ thuật buôn bán tân kỳ của Wal-Mart. Tại trên 3500 cửa hàng tại Hoa kỳ, người nào của hội nghị cũng nhận thấy rõ việc kiểm soát và khống chế của đầu não Wal-Mart nằm tại Bentonville, Arkansas. Các tay tổ về tiếp liệu và vận chuyển (logistics) của Wal-Mart, họ là những người khá thông thạo về vận trù học. Họ theo dõi hàng trăm ngàn chuyến tầu để gửi hàng, nhận hàng và phân phối hàng qua các điểm chiến lược nằm trong nước cũng như tại các nước ngoài. Hệ thống điện toán của Wal-Mart theo rõi sát và cập nhật hóa từng cái thẻ bấm giờ làm của mỗi công nhân.
“Một quản đốc tại một cửa hàng của Wal-Mart đã cho tôi biết, anh ta có thể cho tôi biết được năm ngoái, ngày 12/7, cửa hàng này đã bán được bao nhiêu, người đứng thu tiền như Sally Jo đã gọi điện thoại bao nhiêu lần và đặc biệt nói chuyện điện thoại vào những giờ nào,” theo lời của Ellen Rosen, giáo sư chuyên nghiên cứu về phái nữ tại đại học Brandels University tại Waltham, Massachusetts.
Wal-Mart biết rất rõ giới tiêu thụ hay người đi sắm đồ muốn gì, nhờ vào công ty cỡ đồ sộ, tập đoàn Wal-Mart có thể làm mưa, làm gió với các nhà cung cấp hàng. Wal-Mart còn có thể xoay chiều quan hệ của nhà sản xuất hay cung cấp hàng với các công ty bán lẻ khác. Tập đoàn còn biết rõ hơn nhà sản xuất là giới đi sắm đồ mua gì trong tuần này và sẽ mua gì trong năm tới.
Một số nhà cung cấp hàng đã than phiền tập đoàn Wal-Mart đã úm họ, tập đoàn này đã làm cho các nhà máy tại miền Nam Texas cho tới các nhà máy tại Thượng Hải phải tăng năng xuất và giảm giá thành để bán cho tập đoàn Wal-Mart.

“Wal-Mart đã làm thay đổi cán cân chế xuất trên thế giới,” theo lời của ông Gary Hamilton, chuyên gia về Trung quốc kiêm giáo sư xã hội học tại đại học University of Washington.
Không phải chỉ ảnh hưởng tới việc chế xuất.
“Hàng làm ra với giá thành thấp phát sinh ngay các vấn đề nào cho môi sinh toàn cầu, cho nhân quyền và cho giới lao động "” theo câu hỏi của bà Strasser đã đặt ra . “Còn dân Hoa kỳ nghĩ như thế nào về cái giá hàng chỉ vì sự ích kỷ riêng của mình "”
Giá hàng thấp thì giá thành phải thấp, bà Strasser và những diễn giả khác nhấn mạnh với lý lẽ có thiệt là tập đoàn Wal-Mart đang khuyến khích việc tiêu thụ và phát triển quá đáng, làm cho các nguồn tài nguyên thiên nhiên cũng như môi sinh bị căng thẳng.
“Mọi việc đều do giới tiêu thụ sinh ra cả,” theo lời của Edna Bonacich, giáo sư xã hội học tại đại học đường University of California-Riverside, “Có phải đây là kiểu chúng ta đang muốn sống.”

Wal-Mart với Canada
Canada có những công ty bán lẻ lớn như Sears, The Bay, Zellers và Canadian Tire. Mấy năm gần đây tập đoàn Wal-Mart đã chen chân để dựïng ra các “flat box” của Wal-Mart ở khắp nơi tại Canada.
Phần đông các khách hàng của Wal-Mart hiện nay tại Canada là những người di dân mới nhập. Còn dân Canada chính gốc có tính bảo thủ như dân Anh quốc, họ toàn sắm đồ chính hiệu con nai vàng, họ tới mua hàng tại các cửa hàng của Sears và The Bay. Dân Canada chính gốc có một quan niệm tiết kiệm là họ phải mua những đồ dùng bền bỉ và không nhanh chóng bị lỗi thời, dù rằng món đồ có giá mắc hơn chút ít.
Dân Canada có tinh thần lá phong thuộc loại ưa hàng rẻ tiền, họ tới sắm đồ tại các cửa hàng của Canadian Tire và Zellers. Theo quan niệm của giới này, đời người có bao nả, tiền nào của nấy, đồ rẻ dùng xong rồi, bỏ thùng rác cho tiện, không choán chỗ trong nhà.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trung Quốc bắt đầu 5 cuộc tập trận cùng lúc dọc theo các vùng khác nhau của bờ biển hôm Thứ Hai, 28 tháng 9 năm 2020, là lần thứ hai trong 2 tháng mà họ có nhiều cuộc tập trận đồng thời như thế chống lại bối cảnh căng thẳng trong khu vực đang gia tăng, theo bản tin của Reuters cho biết hôm Thứ Hai.
Một vụ thảm sát tập thể tại một quán bar Mexico đã làm 11 người chết hôm Chủ Nhật, 27 tháng 9 năm 2020, theo Reuters cho biết.
Tại quê hương Belarus, Svetlana Alexijewitsch phản đối nguyên thủ quốc gia Lukashenko. Nhưng người đoạt giải Nobel văn học vì lo ngại cho sự an toàn của bà ấy do tình hình bất ổn, bà ta quyết định rời khỏi đất nước. Bây giờ, người đàn bà 72 tuổi đang ở Berlin.
Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm Thứ Bảy, 26 tháng 9 năm 2020, đã ca ngợi người sống sót duy nhất của vụ máy bay quân sự rớt làm chết 26 người, sau khi một thiếu sinh quân khác vừa qua đời và 3 thi thể khác được phát hiện.
Nhà hoạt động Hong Kong nổi tiếng Joshua Wong đã bị cảnh sát bắt giữ hôm thứ Năm. Điều đó đến từ một tin nhắn trên tài khoản Twitter của anh ấy.
Dù lâu nay lập trường đối với TQ và Biển Đông thường thay đổi, Tổng Thống Phi Luật Tân Rodrigo Duterte trên diễn đàn Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc hôm 22 tháng 9 năm 2020 đã “bảo vệ phán quyết của Tòa Trọng Tài Quốc Tế về Biển Đông,” theo bản tin của Đài Á Châu Tự Do (RFA) cho biết hôm Thứ Tư.
Donald Trump đã ca ngợi sự đối phó của chính phủ ông đối với đại dịch vi khuẩn corona và đổ lỗi Trung Quốc cho “dịch bệnh” mà quốc gia này “đã tung ra thế giới” trong bài diễn văn đọc trước Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc tại New York mà đã nhanh chóng bị các nhà phê bình chê bai như là “bài diễn văn vận động tranh cử trên mạng,” theo báo The Independent tường thuật hôm 22 tháng 9 năm 2020.
Tay trùm địa ốc Trung Quốc là người đã từng gọi Chủ Tịch Tập Cận Bình là “tên hề” và đã chỉ trích việc giải quyết đại dịch vi khuẩn corona của chính quyền đã bị kết án 18 năm tù về tội tham nhũng, theo một tòa án Bắc Kinh tuyên bố hôm Thứ Ba, 22 tháng 9 năm 2020, theo bản tin của Fox News tường thuật.
Hàng ngàn tài liệu mô tả chi tiết 2 ngàn tỉ đô la của các giao dịch có khả năng tham nhũng đã được rửa qua hệ thống tài chánh Hoa Kỳ đã bị tiết lộ cho một nhóm nhà báo điều tra quốc tế, theo bản tin của báo The Guardian cho biết hôm Chủ Nhật, 20 tháng 9 năm 2020.
Một phụ nữ bị nghi gửi thư có chứa chất đột ricin cho TT Trump đã bị bắt khi bà cố vào Mỹ từ Canada tại một điểm biên giới ở tiểu bang New York, theo một viên chức thực thi pháp luật Hoa Kỳ cho biết qua tường trình của CNN hôm Chủ Nhật, 20 tháng 9 năm 2020.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.