Hôm nay,  

Bầu Cử Tổng Thống Mỹ: Giai Đoạn Mới

10/02/200800:00:00(Xem: 10013)

- Vũ Linh

...Bầu cử sơ bộ ngày Thứ Ba Hồng Thủy (mùng năm Tháng Hai) vừa qua đã tạo thêm một bất ngờ...

Bên Cộng Hòa, thượng nghị sĩ John McCain gần như đắc cử làm đại diện cho đảng này trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vào tháng Mười Một tới, trong khi bên Dân Chủ, tình hình đi đến chỗ bế tắc chưa biết ai sẽ đại diện cho đảng này.

Cách đây không đầy sáu tháng, ai cũng nghĩ bên Dân Chủ đã ổn định và bà thượng nghị sĩ Hillary Clinton sẽ đương nhiên đắc cử làm đại diện cho đảng, trong khi bên Cộng Hòa thì rối beng, chẳng biết ai sẽ trúng tuyển, may lắm là Rudi Giuliani, còn nghị sĩ John McCain thì chìm lỉm. Bây giờ, chưa đầy một tháng sau những bầu cử sơ bộ đầu tiên tại Iowa đầu Tháng Một, tình hình đã đổi ngược hoàn toàn.

Bà Hillary dẫn đầu bên Dân Chủ từ suốt đầu năm, bất ngờ bị ứng viên Barack Obama đuổi kịp. Ông thượng nghị sĩ này đã được sự ủng hộ tích cực của bốn nhóm: 1) giới trí thức cấp tiến trẻ bị thu hút bởi thông điệp “thay đổi và hy vọng” của Obama, 2) nhiều lãnh tụ lớn của đảng không mấy cảm tình với bà Hillary (và ông chồng Bill Clinton), 3) cử tri da đen muốn ủng hộ một ứng viên da đen như họ, và 4) giới truyền thông cấp tiến đang thổi phồng Obama lên mây xanh.

Thật ra, những yếu tố trên không có gì mới lạ trong các cuộc tranh cử tổng thống Mỹ trong quá khứ. Sự thành công năm nay của Obama phải nói là phần lớn do chính tài ăn nói thao thao bất tận của ông và hình ảnh một chính trị gia trẻ, hứa hẹn một tương lai bánh vẽ sáng lạn, khác với hình ảnh mấy chính trị gia cổ điển, già nua chỉ biết cãi cọ sỉ vả nhau như kiểu cựu TT Clinton bôi bác Obama trong mấy ngày trước vòng đầu phiếu ở South Carolina.Cái “thành công” của ông Obama vẫn chỉ là thành công tương đối, tiêu biểu bởi con đường ông đã đi trong thời gian qua. Từ một chính trị gia da đen trẻ, ít người biết, leo lên đến ngang hàng với bà Hillary, một chính trị gia tương đối lão luyện mà cả thế giới đều biết rõ, thậm chí thuộc lòng cả tiểu sử. Bà lại còn được sự hậu thuẫn của cả guồng máy chính trị của đảng Dân Chủ sau tám năm cầm quyền của Bill Clinton.

Với Hillary, việc bà không hạ được Obama là một thất bại. Và thất bại đó phần lớn do chính bà đã gây ra qua những chiến lược vụng về của bà: 1) khơi mào ra chuyện màu da đen trắng tại South Carolina khiến dân da đen ùn ùn chạy về phía Obama trong khi một số lớn dân da trắng cũng vội bỏ phiếu cho Obama để cố chứng minh mình không còn kỳ thị  nữa, 2) để ông chồng cựu tổng thống Clinton chường mặt ra quá nhiều khiến nhiều người nhớ lại những cái tệ hại của ông ta, cũng như sợ ông này lại chui vào Tòa Bạch Ốc gián tiếp làm tổng thống thêm một nhiệm kỳ nữa, 3) không gột bỏ được hình ảnh một người đàn bà quá nhiều tham vọng, thủ đoạn, giả dối, sẵn sàng làm bất cứ gì và nói bất cứ gì để làm tổng thống.

Cho đến bây giờ, không còn ai dám tiên đoán ai sẽ thắng để trở thành ứng viên tổng thống của đảng Dân Chủ.

Ông Obama đã tạo bất ngờ là thắng được tại những tiểu bang “trắng bạch” vùng núi như Alaska, Idaho, Utah, North Dakota, Colorado, Minnesota, ngoài các tiểu bang “đen” như Georgia, Alabama, South Carolina và các tiểu bang trí thức cấp tiến như Connecticut, Delaware.

Còn bà Hillary thì vẫn chứng minh được thanh thế sau khi thắng tại những tiểu bang lớn như New York, New Jersey, và California. Tại Massachusetts, bà còn đạt được kỳ công là thắng dễ dàng dù hai ông thượng nghị sĩ cấp tiến của tiểu bang là John Kerry và Ted Kennedy đều vận động hết mình cho Obama. Dân Massachusetts có vẻ không chấp nhận sự phản phé của hai ông thượng nghị sĩ chạy theo chiều gió. Trước đây bà Hillary và chồng đã từng tích cực vận động cho hai ông (khi Kennedy tái tranh cử thượng nghị sĩ và ông Kerry tranh cử tổng thống), bây giờ thì được cám ơn bằng cách bị đá giò lái. Chính trị thường có màn phản phúc, nhưng không nhất thiết phải trắng trợn như vậy.

Hai ông bà Obama-Hillary này có lẽ sẽ chạy đua tới cùng, cho tới đại hội đảng Dân Chủ vào cuối Tháng Tám. Có khi sẽ tiếp tục choảng nhau ngay tại đại hội, để rồi cả hai sẽ bị thương tích trầm trọng, không còn tiền bạc, ý chí, và sức lực để chống liên danh của Cộng Hòa nữa.

Đó chính là ước mơ của phe Cộng Hòa.

Bên Cộng Hòa thì hầu hết đều hoặc rớt đài, hoặc rút lui có trật tự, kể cả ứng viên đứng nhất và đứng nhì suốt năm ngoái là cựu thị trưởng Rudy Giuliani, và cựu thống đốc Mitt Romney, để chỉ còn lại John McCain, là người tưởng đã bị thiêu rụi từ mùa hè năm ngoái. Ông Giuliani bị thua vì tính toán chiến lược sai lầm. Ông Romney thua vì lập trường bất nhất, không tạo được sự tin tưởng nơi cử tri. Còn ông mục sư Mike Huckabee, dù èo uột chẳng đi đến đâu, nhưng chưa chịu bỏ cuộc vì còn bám vào hy vọng ra phó tổng thống cho McCain vì được lòng phe bảo thủ cực hữu và đạo dòng đang chống McCain.

Chiến thắng của ông McCain thật ra chưa trọn vẹn.

Ông này đang bị phe cực hữu, cực bảo thủ của Cộng Hòa đánh túi bụi vì lập trường bảo thủ rất khả nghi. Ông McCain đã từng hợp tác với những thượng nghị sĩ Dân Chủ cấp tiến nhất để tung ra vài bộ luật mà cánh bảo thủ trong đảng Cộng Hòa cho là bất lợi. Nhưng những chống đối này là loại dao hai lưỡi, có thể giúp McCain thu hút được phiếu của cử tri ôn hòa và độc lập, không là đảng viên đảng nào hết.

Từ nhiều cuộc tranh cử tổng thống trong quá khứ, người ta đã thấy đảng Cộng Hòa thường chọn ứng viên một cách mau lẹ để đoàn kết lại chống phe Dân Chủ một cách hữu hiệu. Trong khi đó, phe Dân Chủ thường lủng củng, xâu xé nội bộ khá lâu, để rồi bị thua nặng (Mondale, Dukakis, Gore và Kerry). Năm nay, tình hình cho đến bây giờ có vẻ như lại tái diễn lịch sử.

Dù chưa biết ai sẽ đại diện cho Dân Chủ, nhưng phe Cộng Hòa đã lạc quan cho rằng ông McCain sẽ thắng được cả bà Hillary lẫn ông Obama.

Bà Hillary so sánh với McCain thì sẽ thua rất nhiều điểm: McCain bị ít người ghét hơn, đáng tin hơn, có uy tín hơn, lập trường cứng rắn và chắc nịch hơn, và nhất là có kinh nghiệm hơn. Đây là điểm lý luận then chốt của Hillary trong cuộc chiến với Obama. Bà luôn luôn đặt nặng vấn đề kinh nghiệm của mình so với Obama, và tự khoe là sẽ “sẵn sàng ngay ngày đầu” (ready from day one). Phe Cộng Hòa chắc chắn sẽ mang lá bài kinh nghiệm ra quật lại bà vì tám năm làm vợ tổng thống và bảy năm làm thượng nghị sĩ của bà không thể so sánh được với 10 năm sĩ quan phi công, năm năm tù Hỏa Lò, và 25 năm trong thượng viện của McCain. Nhưng bà cũng có lợi điểm rõ ràng: trẻ hơn, chống Bush kịch liệt, chống chiến tranh Iraq, và TT Clinton vẫn còn được nhiều cảm tình.

Nếu phải đối phó với Obama, nhiều người cho rằng McCain sẽ gặp khó khăn hơn.

Sự thành công của hai ông Obama và McCain có hai mẫu số chung, được những người ôn hòa và độc lập rất thích: Thứ nhất, cả hai ông đều là chính trị gia “khác người”, có cách xử thế không giống các chính khách bình thường. Thứ hai, cả hai đều cổ võ cũng như đã có thành tích hợp tác, làm việc chung với đối lập. Hiển nhiên dân Mỹ quá chán ngán cảnh Dân Chủ và Cộng Hòa tận tình đấu đá suốt 15 năm qua, từ thời Clinton đến giờ.

Ngoài những mẫu số chung đó ra thì hai ông là hai hình ảnh tương phản, chẳng có gì giống nhau.

Ông Obama là chính trị gia trẻ da đen, không có quá khứ vì mới làm thượng nghị sĩ liên bang được ba năm, có lập trường cấp tiến (được xếp hạng cấp tiến nhất thượng viện Mỹ -the most liberal senator- hơn cả các đàn anh, đàn chị John Kerry, Ted Kennedy, hay Hillary Clinton), với chủ trương rút quân khỏi Iraq ngay, chấp nhận hôn nhân đồng tính, cho phá thai tự do, tăng thuế tối đa để tăng các trợ cấp xã hội, miễn xá cho tất cả các cư dân ở lậu, nói chuyện “hòa giải” với Iran, Bắc Hàn, Cuba để cắt giảm ngân sách quốc phòng, đóng cửa trại giam khủng bố Hồi Giáo tại Guantanamo, sửa đổi bộ luật Patriot Act chống khủng bố để bảo đảm việc tôn trọng dân quyền của dân Mỹ.

Ngược lại, McCain là một chính khách già, với 25 năm kinh nghiệm tại thượng viện, tuy thỉnh thoảng hợp tác với phe Dân Chủ cấp tiến, nhưng căn bản thì vẫn bảo thủ trên các vấn đề xã hội và cứng rắn về các vấn đề an ninh và quốc phòng.

Cuộc chiến Obama-McCain sẽ là cuộc chiến có giới tuyến rõ rệt giữa cấp tiến và bảo thủ, giữa da màu và da trắng, giữa hứa hẹn và kinh nghiệm, giữa trẻ và già, giữa tương lai và quá khứ.

Đảng Dân Chủ tố cáo thời đại Bush là một đại nạn cho nước Mỹ, do sự thiếu khả năng của Bush với sự đồng lõa của đảng Cộng Hòa. Do đó cần phải đưa Dân Chủ lên nắm quyền để thực hiện những thay đổi cần thiết. Bà Hillary là người có nhiều kinh nghiệm để lấy những quyết định trọng yếu như bảo hiểm sức khỏe, công ăn việc làm, cư dân nhậpp lậu... Giới trẻ và trí thức cấp tiến thì cho rằng trong một thời đại nhiễu nhương trước nguy cơ chiến tranh kéo dài ở Iraq và suy trầm kinh tế, một Obama trẻ trung với viễn kiến là liều thuốc tiên có thể cứu nguy nước Mỹ, với những tư tưởng mới, mô thức mới, và nhân sự mới, qua sự tham gia vào chính trị của giới trẻ Mỹ.

Chẳng biết họ suy tư như vậy có đúng không, nhưng có điều chắc là nếu từ giờ đến ngày bầu cử Tháng Mười Một, quân khủng bố Al Qaeda mà thực hiện được một cú đánh bất ngờ vào Mỹ, bảo đảm McCain sẽ thắng lớn, dù phe Dân Chủ đưa Hillary hay Obama ra cũng vậy. Vấn đề an ninh luôn luôn là then chốt. Chỉ khi nào an ninh ổn định thì người ta mới có thể nghĩ đến an sinh và những hứa hẹn của Dân Chủ.

Cuộc tranh cử tổng thống Mỹ lần này đã đưa mọi người đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác. Trong mười tháng tới, thể nào cũng còn nhiều bất ngờ nữa.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trong thời gian gần đây, thế giới đã chứng kiến cuộc khủng hoảng lãnh đạo chưa từng thấy ở Việt Nam kể từ ngày quốc gia Á châu này nằm trong tay thống trị của đảng Cộng Sản gần một nửa thế kỷ. Tính từ tháng Năm, 2022 đã có hai chủ tịch nước, hai phó thủ tướng, một trưởng ban kinh tế trung ương, chủ tịch quốc hội, và một thường trực ban bí thư kiêm trưởng ban tổ chức trung ương bị cách chức vì chiến dịch chống tham nhũng. Bộ Chính Trị Khóa 13 cũng bị mất năm ủy viên hiện chỉ còn 13 người. Nhiều nhà quan sát chính trị tự hỏi đã đến lúc Việt Nam chuyển biến thành một nước dân chủ hay chưa? Kinh nghiệm những nước cộng sản Trung Âu và Đông Âu đã trải nghiệm qua tiến trình này khoảng bốn thập niên về trước có giúp gì cho Việt Nam ngày nay được không? Đây cũng là chủ đề của bài báo này
Dù sống cùng thời nhưng khác nơi nên tôi không gặp Nguyễn Tất Thành lần nào ráo. Giao lưu, tương tác, chit chat … (qua không gian mạng) cũng không luôn. Bởi vậy, tôi chỉ đoán già/đoán non rằng con đường học vấn của ổng không dài và (dường như) cũng không được suôn sẻ gì cho lắm.
Trong lúc đảng chuẩn bị các kỳ họp Trung ương để tìm nhân sự cho khóa đảng XIV thì rộ lên tuyên truyền về “dân chủ Xã hội Chủ nghĩa” ở Việt Nam. Đảng nói văng mạng rằng: “Đặc trưng của dân chủ xã hội chủ nghĩa là quyền dân chủ của công dân không ngừng được mở rộng trong tất cả các lĩnh vực hoạt động của nhà nước, của xã hội mà cơ bản nhất là dân chủ về kinh tế.” Nhưng thực tế không phải như vậy. Tất cả mọi quyết định điều hành việc nước phải “do đảng, vì đảng và của đảng”.
Một cuộc tranh giành quyền lực kéo dài được ngụy trang bằng một chiến dịch chống tham nhũng rộng rãi hơn đã dẫn tới việc bất ngờ sa thải Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng, và chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ. Kết quả của cuộc đấu tranh này sẽ khiến những người vẫn còn hy vọng rằng Việt Nam có thể tham gia một "Liên minh chống Trung Quốc" phải suy nghĩ lại. Mặc dù cuộc tranh giành quyền lực này không liên quan đến chính sách đối ngoại nhưng nó sẽ khiến Việt Nam gần gũi hơn với Trung Quốc và xa rời phương Tây.
Những năm gần đây, chúng ta thường thấy trên mạng xã hội, nhiều trường hợp rơi nước mắt trong giới lao động tại Việt Nam, khi những người dân nghèo vướng phải căn bệnh ung thư hiểm nghèo, không có bảo hiểm y tế hay tiền bạc để chữa trị, chiến đấu chiếu lệ với tử thần, qua đời trong cảnh thương tâm. Hầu như căn bệnh ung thư lan tỏa khắp nơi, nhất là vây hãm giới lao động trong các xóm nghèo...
30.04.2024 lọt ra tin kêu cứu từ trại giam số 6 tỉnh Nghệ An nên thời gian lúc này phải dành cho việc khẩn cấp là viết thư báo động cho các tổ chức bảo vệ Nhân quyền quốc tế và các tòa đại sứ tại Hà Nội, nhờ can thiệp về vấn đề một số tù nhân lương tâm đang bị nhốt tại Việt Nam trong những phòng giam chật hẹp...
Lý do Việt Nam còn chậm tiến và lạc hậu hơn các nước láng giềng vì đảng CSVN chỉ muốn chỉ huy trí thức, thay vì hợp tác chân thành trong dân chủ và tự do...
Với sự miễn nhiệm ba nhân vật ở vị trí lãnh đạo quốc gia như Chủ tịch nước và Chủ tịch Quốc hội của Việt Nam chỉ trong vòng một năm từ năm 2023 đến năm 2024 vì lý do ba nhân vật đó thiếu liêm chính đã dẫn đưa người ta có cái nhìn về viễn ảnh trước mắt là sự khủng hoảng cơ cấu và sự bất ổn kinh tế làm cho giới đầu tư nước ngoài e dè, thận trọng, và chuyển hướng đầu tư sang các quốc gia khác...
Mỗi khi tai qua nạn khỏi hay gặp một điều lành, chúng ta đều nhắc tới chữ Phúc Đức: “Nhờ phúc ông bà nên tôi vừa thoát nạn.” “Nhờ phúc nhà nên cháu vừa thi đỗ.” “Cầu phúc tổ tiên cho được mẹ tròn con vuông.”...
Có 6 loại cán bộ, đảng viên sẽ bị loại khỏi thành phần Ban Chấp hành Trung ương đảng khóa XIV, nhưng tiêu chuẩn người được chọn “vẫn cũ như trái đất”...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.