Mắm Tôm Và Dịch Tiêu Chảy Cấp Tính: Trách Nhiệm Cá Nhân Hay Tập Thể?

06/11/200700:00:00(Xem: 7278)

Vibrio cholerae.

Từ tháng 10/2007 vừa qua, dịch bệnh tiêu chảy cấp tính đã xuất hiện đầu tiên tại vùng Hà nội, nay thì đã lan nhanh đến 10 tỉnh miền Bắc Việt Nam (Vietnam Net 3/11/2007).

Giới chức y tế bên nhà đã xác định được nguyên nhân, đó là do ngộ độc thực phẩm từ mắm tôm.

Đây là một bệnh nhiễm trùng đường ruột do một loại vi khuẩn hình phẩy (virgule) có tên là Vibrio cholerae. Khoa học gọi đây là bệnh tả hay Cholera.

Một bệnh cấp tính xuất hiện rất nhanh

Người trưởng thành cũng như trẻ em đều có thể bị tả sau khi ăn hoặc uống nước có chứa phẩy khuẩn tả Vibrio cholerae.

Bệnh xuất hiện thật nhanh (sudden onset). Bệnh cũng có thể do nhiễm trực tiếp từ phân vào miệng.

Cơ quan Y tế thế giới cho biết có thể có lối 75% người bị nhiễm khuẩn Vibrio cholerae nhưng không biểu hiện ra thành bệnh.

Các người nầy là mối đe dọa về sức khỏe cho những người khác vì tuy không có triệu chứng bệnh nhưng họ vẫn có thể thải vi khuẩn V. cholerae ra ngoài môi sinh trong một hai tuần lễ.

Triệu chứng bệnh ra sao"

Sau khi ăn phải thực phẩm nhiễm trùng, bệnh nhân sẽ bị đau bụng quặn thắt, ói mửa tiêu chảy dữ dội, còn gọi là…bi. tào tháo rượt chạy không kịp suốt đêm, phân lỏng re re như nước robinet và trắng đục như nước vo gạo.

Cơ thể bị suy nhược thật nhanh vì bị mất nước. Nếu không được chữa trị kịp thời bệnh nhân sẽ chết vì cơ thể bị mất nước gây xáo trộn chất điện giải và bại thận.

Tại bệnh viện, việc chữa trị khẩn cấp là tiêm dịch truyền (fluidotherapy) và kháng sinh.

 Bệnh rất nguy hiểm cho các cụ lớn tuổi, trẻ em, cũng như những người nào có sức miễn dịch đang bị suy yếu sẵn vì một bệnh tật nào đó như Sida chẳng hạn.

 Y tế dự phòng là sát trùng nguồn nước và tẩy uế cầu tiêu.

Vibrio cholerae ở đâu"

Vibrio cholerae được thấy trong đồ biển, cá, tôm, tép, nghêu sò ốc hến, v.v… Nước bẩn, nước cống rãnh có thể chứa loại vi khuẩn nầy.

Trường hợp lũ lụt dễ tạo điều kiện cho sự bộc phát dịch bệnh Cholera.

Cholera là một bệnh có mối liên hệ với môi sinh.

Vi khuẩn hiện diện rất nhiều trong chất nôn mửa và trong phân của bệnh nhân. Nếu đem đổ các phế thải nầy xuống ao hồ cũng chẳng khác nào đem thả cọp về rừng, vì đây là một trong nhiều nguyên nhân làm lây lan bệnh.

Cá, tôm, tép nấu không thật chín, rau cải, chén đũa rửa bằng nước bẩn bị nhiễm trùng đều là những ví dụ về sự lây nhiễm của V. cholerae.

Có bao nhiêu chủng"

V. cholerae có nhiều chủng huyết thanh (serotype) nhưng chỉ có 2 chủng rất dữ, gây tiêu chảy cấp tính thành dịch bệnh (epidemic).

Đó là serotype 01 và serotype 0139.

Các serotypes khác được gọi là Non-01 và Non-0139: Hai serotypes nầy gây tiêu chảy nhẹ hơn.

Các nhà y tế Việt Nam cho biết họ đã tìm được V. cholerae serotype 01 Ogawa trong một số lớn mẫu xét nghiệm lấy từ những bệnh nhân bị tiêu chảy cấp tính vì ăn mắm tôm.

Nước sông rạch ao hồ, tình trạng lũ lụt có thể là những nguyên nhân làm bệnh Cholera bộc phát rất nhanh và đi lây nhiễm rất xa nơi xuất phát ổ dịch tiên khởi.

Theo tin tức từ báo chí Việt nam cho biết đã có nhiều bệnh nhân bị tiêu chảy cấp tính nhưng họ không có đụng tới món mắm tôm trước đó.

Trách nhiệm cá nhân và tập thể

Điều kiện kém hiểu biết về vệ sinh phòng bệnh, không ý thức về vệ sinh an toàn thực phẩm cũng như thiếu tình thần trách nhiệm là những lý do tại sao vấn đề ngộ độc thức ăn thường hay xảy ra tại Việt Nam.

Đây là trách nhiệm chung của mọi người, từ nhà nước, từ cơ quan y tế và cơ quan chuyên ngành, từ giới kỹ nghệ thực phẩm, từ giới sản xuất buôn bán thức ăn và cũng từ mỗi cá nhân trong gia đình.

 Tại các quốc gia Âu Mỹ, giới y tế thường nhắc nhở người dân muốn sống khỏe sống mạnh thì phải: Boil it, Cook it, Peel it, or Forget it -  Đun cho sôi, nấu cho thật chín, hoặc lột bỏ vỏ hay quên quách đi có nghĩa là đem…quăng vô thùng rác. Vậy là chắc ăn!

Kết luận

Bệnh  tật vào từ ngõ miệng hay văn chương hơn là bệnh tòng khẩu nhập, hoạ tòng khẩu xuất.

Rất chí lý mà thôi, vì 60% bệnh tật của chúng ta đều bắt nguồn từ việc ăn uống mà ra.

Tuy biết vậy, nhưng đôi khi chúng ta cũng chểnh mảng, quên phức đi những điều căn bản về vệ sinh an toàn thực phẩm lúc làm bếp cũng như lúc ăn uống.

Rửa tay bằng savon tối thiểu 20 giây và nên rửa thường xuyên là điều rất cần thiết để ngừa bệnh. Nhưng có mấy ai tôn trọng nghiêm chỉnh được điều nầy không" Đây là một thí dụ nhỏ nhen nhưng điển hình trong việc vệ sinh phòng bệnh.

Tránh dùng thức ăn đã bị biến chất, đổi màu, mốc meo, có mùi vị lạ, khác thường, hôi ê, có mùi chua, thiu, nhớt rờ vô dính tay. Không nên vì tiếc uổng, vì bỏ sợ lổ vốn, sợ tội mà ăn, mà bán hoặc…bắt ép người khác ăn.

Bảo vệ sức khỏe và vệ sinh an toàn thực phẩm là bổn phận và trách nhiệm của tất mọi người chớ không phải chỉ riêng của một ai.

Nếu không sớm khống chế dập tắt được dịch bệnh tiêu chảy Cholera đang hoành hành khá mạnh khắp nơi tại miền Bắc, người ta e ngại ngành du lịch Việt Nam sẽ phải gánh chịu hậu quả ít nhiều trong những ngày tháng sắp tới./.

Tham khảo:

- CDC. Vibrio cholerae, http://www.bt.cdc.gov/disasters/hurricanes/katrina/vibrocholera.asp, http://www.cdc.gov/ncidod/dbmd/diseaseinfo/cholera_g.htm

- WHO. Cholera, http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs107/en/index.html

Montreal, Nov 05, 2007

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Năm Quý Mão đã đến! Để đảm bảo trái cây họ cam quýt mà quý vị tặng người thân trong dịp Tết Nguyên đán này là hiện thân của phúc lộc, may mắn và thịnh vượng, Chương Trình Phòng Chống Sâu Bệnh & Dịch Bệnh Gây Hại Giống Cây Cam Quýt (CPDPP) đề xuất các biện pháp thực hành tốt nhất sau đây để bảo vệ giống cây cam quýt quý hóa của California trong nhiều năm tới.
Blue Shield of California Promise Health Plan (Chương Trình Bảo Hiểm Y Tế Hứa Hẹn của Blue Shield of California) đang giới thiệu Wellvolution, là chương trình bảo hiểm y tế và sức khỏe tâm thần kỹ thuật số theo lối sống có thể được lập riêng để giải quyết các nhu cầu và ưu tiên sức khỏe cá nhân.
Sau 13 năm, cuối cùng thì Bác sĩ David Sinclair và các đồng nghiệp đã tìm được câu trả lời cho câu hỏi: Điều gì thúc đẩy quá trình lão hóa? Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Cell vào ngày 12 tháng 1 năm 2023, Sinclair, giáo sư di truyền học và đồng giám đốc của Paul F. Glenn Center for Biology of Aging Research tại Trường Y Harvard (Harvard Medical School), đã phác họa ra một chiếc đồng hồ lão hóa, khi ta vặn chiều kim là có thể đẩy nhanh hoặc đảo ngược quá trình lão hóa của các tế bào.
Gần đây, một số bạn bè gởi cho tôi qua e-mail một bài viết bằng tiếng Việt không rõ xuất xứ cảnh báo về một loại biến chủng của virus COVID mới rất nguy hiểm, rất lây lan mà lại không có triệu chứng thông thường báo trước, không phát hiện được bằng các test hiện có và không có thuốc chữa. Những “tin tức” này có vẻ không có cơ sở thực tế và có thể gây hoảng hốt không cần thiết. Hôm nay tôi xin phỏng dịch và chú thích thêm cho dễ hiểu một bài báo của CNN (1) trả lời một số câu hỏi về biến thể phụ mới nhất đang lan tràn ở Mỹ và đã có mặt tại Việt Nam.
Chúng ta đã cảm thấy hân hoan khi đón chào năm mới Quý Mão 2023 sắp đến. Mọi người chắc hẳn sẽ cùng bên nhau ăn uống. Hút thuốc và uống rượu là những điều thường được làm khi đoàn tụ với người thân và bằng hữu để đón Tết. Thế nhưng việc hút thuốc cùng nhau hay mời nhau điếu thuốc có thật sự cần thiết để đón mừng năm mới không? Tiến sĩ Shu-Hong Zhu, Giáo sư Y Học Gia Đình và Sức Khoẻ Cộng Đồng tại Đại học California, San Diego (UCSD) cho biết: “Khói thuốc lá có hơn 7.000 loại hóa chất và khoảng 70 chất trong số đó được biết là gây ung thư. Hít phải khói thuốc lá do người khác hút có thể tác hại như là tự hút và cũng có thể gây hại cho thú cưng. Cách tốt nhất để ăn mừng là tránh những nơi hút thuốc, không mời mọc thuốc lá và bỏ hút thuốc."
Người dân California gần đây đã phản đối ngành công nghiệp thuốc lá và bầu chấm dứt việc bán hầu hết các sản phẩm thuốc lá có hương vị, bao gồm thuốc lá bạc hà và thuốc lá điện tử. Các cử tri đã ủng hộ Dự luật Thượng viện (SB) 793 bằng cách bỏ phiếu “Có” cho Dự luật (Prop) 31, điều này ngăn cản những tiệm lẻ bán các sản phẩm này và khiến Big Tobacco (Nhóm Thuốc Lá Lớn) khó săn mồi và kiếm lợi từ trẻ em và nhắm vô nhiều cộng đồng khác.
Năm mèo, theo thông lệ chúng ta hãy bàn về con mèo trong y khoa. Một phần ba gia đình ở Mỹ có nuôi mèo. Trước hết là hai bệnh có thể tránh được mà mèo có thể truyền qua người, bệnh “mèo quào” do vi khuẩn và bệnh do ký sinh mà qua phân mèo có thể truyền qua người, nhất là người có thai và gây những triệu chứng nguy hiểm ở trẻ sơ sinh; và sau cùng là một bệnh di truyền làm đứa trẻ sơ sinh có tiếng khóc giống tiếng mèo kêu với nhiều dị tật quan trọng.
Hầu hết phụ nữ trải qua thời kỳ mãn kinh đều đã quá quen thuộc với các cơn bốc hỏa mặt (hay những cơn nóng bừng khó chịu – hot flashes). Những cơn nóng bừng khó chịu đột ngột kéo đến và nhiệt độ tăng nhanh, thường kèm theo đổ mồ hôi, tim đập nhanh, chóng mặt, mệt mỏi và/hoặc lo lắng. Chúng khiến cho các bà, các mẹ bị mệt mỏi, suy nhược hơn nhiều chứ không ‘chớp nhoáng’ như tên gọi của chúng (flashes).
Tôi là bác sĩ Niall Campbell, một bác sĩ tâm lý có hơn 40 năm kinh nghiệm. Tôi từng làm việc với tư cách là cố vấn cho Sở Y Tế Quốc Gia Anh (National Health Service) cho đến năm 2002. Sau đó, tôi là trưởng ban cố vấn về chứng nghiện ngập và là bác sĩ tâm thần tại The Priory Roehampton, một bệnh viện tâm thần tư nhân ở phía tây nam London trong hai thập niên qua. Bệnh nhân của tôi phần lớn là những người trên 18 tuổi và thường thuộc nhóm khá giả; khoảng một nửa trong số họ có mua bảo hiểm y tế tư nhân, một số khác thì tự thanh toán bằng tiền túi. Về vấn đề nghiện ngập, khoảng 85% công việc tôi làm có liên quan đến rượu, bia. Nhiều bệnh nhân bị trầm cảm của tôi thường có vấn đề về bia rượu, ban đầu họ không tiết lộ, nhưng dần dà sẽ lộ ra.
Đêm dài ngày ngắn và nhiệt độ lạnh giá trong mùa đông có thể khiến nhiều người cảm thấy mệt mỏi, uể oải, không muốn hoạt động chỉ muốn ngủ vùi. Nhưng tại sao mùa màng lại ảnh hưởng đến mức năng lượng của chúng ta? Guy Meadows, một nhà nghiên cứu về giấc ngủ và đồng sáng lập của The Sleep School cho biết: "Mùa đông đến kéo theo một số thách thức tiềm ẩn cho giấc ngủ, bao gồm việc giảm tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, nhiệt độ mát hơn, thay đổi đồng hồ và khả năng miễn dịch giảm", theo một trang mạng trực tuyến cung cấp các thông tin hỗ trợ dựa trên cơ sở khoa học về giấc ngủ. "Tất cả những [yếu tố] này làm rối loạn giấc ngủ, khiến bạn khó thức dậy hơn vào buổi sáng."
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.