Hôm nay,  

Yếu Tố Kinh Tế Trong Bầu Cử Hoa Kỳ

04/11/201000:00:00(Xem: 8642)

Yếu Tố Kinh Tế Trong Bầu Cử Hoa Kỳ

Việt Long RFA & Nguyễn Xuân Nghĩa

...khủng hoảng khác có thể bùng nổ vào năm tranh cử 2012...

Thứ Ba mùng hai vừa qua, cử tri Hoa Kỳ đã bỏ phiếu trong một cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Tổng thống, để chọn toàn thể 435 Dân biểu Hạ viện, 37 trong 100 Nghị sĩ Thượng viện, 38 Thống đốc Tiểu bang hay đặc khu hành chính. Ngoài các chức vụ trên, dân Mỹ cũng bầu lại nhiều chức vụ địa phương và biểu quyết các đề luật liên quan đến sinh hoạt của từng tiểu bang. Dù chưa có kết quả chính thức thì các dự đoán đều nói đến việc đảng Dân Chủ bị thất cử nặng mới chỉ hai năm sau khi đại thắng. Yếu tố giải thích biến cố lịch sử này chính là vì kinh tế chưa khả quan, thất nghiệp mấp mé 10% trong khi Hoa Kỳ bị bội chi ngân sách lớn và phải vay mượn quá nhiều. Diễn đàn Kinh tế yêu cầu nhà tư vấn kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa trình bày cho các yếu tố kinh tế đã chỉ phối lá phiếu của cử tri. Cuộc trao đổi do Việt Long thực hiện sau đây.
Việt Long: Xin kính chào ông Nghĩa. Chắc là ông đã đi bầu rồi, và bây giờ đợi kết quả mà mọi cuộc thăm dò đều cho là đảng Dân Chủ đang giữ đa số tại cả Lập pháp lẫn Hành pháp sẽ đại bại. Chúng tôi muốn hỏi ông là yếu tố kinh tế đã chi phối lá phiếu cử tri như thế nào"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Tôi xin được nói về bối cảnh chung, trước khi mình tìm hiểu về yếu tố kinh tế trong cuộc bầu cử năm nay.
- Đây là một cuộc bầu cử gọi là "bán kỳ" - là ở giữa nhiệm kỳ bốn năm của Tổng thống. Theo thông lệ thì cứ hai năm cử tri Hoa Kỳ sẽ bầu lại toàn thể 435 ghế Dân biểu tại Hạ viện, một phần ba trong số 100 ghế Nghị sĩ Thượng viện và vài chục chức vụ Thống đốc Tiểu bang. Ngoài ra, các cử tri cũng quyết định về nhiều hồ sơ nhân sự và chính sách của địa phương. Như vậy, việc bầu lại toàn thể dân biểu Hạ viện trong nhiệm kỳ hai năm khiến cho cấp dân cử này phải thường xuyên tìm hiểu và đáp ứng đòi hỏi của cử tri chứ không thể coi thường họ được.
- Cũng theo thông lệ, trong một cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Tổng thống, đảng cầm quyền của Tổng thống thường gặp thất thế vì cử tri phán xét thành tích cầm quyền của họ một cách khắt khe hơn. Đó là quy luật bình thường mà đảng cầm quyền phải chấp nhận và vì vậy, phải cố gắng nhiều hơn. Sau hai cuộc bầu cử 2006 và 2008, đảng Dân Chủ thắng lớn tại Lưỡng viện Quốc hội và kiểm soát luôn Hành pháp từ năm 2009 nên sự phán xét của cử tri càng nghiêm khắc hơn.
Việt Long: Chưa kể là tình hình kinh tế Hoa Kỳ lại không mấy khả quan sau vụ Tổng suy trầm của hai năm 2008-2009. Có phải như vậy không"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thưa đúng vậy, mà lại còn tệ hơn vậy rất nhiều, cho nên đảng Dân Chủ mới bị cử tri trừng phạt rất nặng.
- Trước hết, kinh tế Mỹ bị trôi vào chu kỳ suy trầm từ cuối năm 2007 đến giữa năm 2009 mới đụng đáy và ngoi lên. Nhưng sự phục hồi đó lại bấp bênh yếu ớt, trong khi thất nghiệp tăng vọt và chưa giảm sau khi mấp mé 10% trong suốt 17 tháng qua. Đó là về bối cảnh kinh tế. Khi đảng Dân Chủ chiếm đa số rất cao ngay giữa nạn suy trầm đó, dân Mỹ chờ đợi là ưu tiên của đảng sẽ là giải quyết vấn đề kinh tế, mà đảng cầm quyền lại khiến họ thất vọng vì theo đuổi ưu tiên khác.
- Chúng ta cũng nên nhắc đến bối cảnh chính trị của sự việc mà trong một kỳ phát thanh vào năm 2008 chúng tôi đã nói tới. Đó là một vụ khủng hoảng chính trị xảy ra giữa cơn khủng hoảng tài chính và suy trầm kinh tế, khi người dân bị hốt hoảng vì các chính trị gia cứ nói đến Tổng khủng hoảng như thời 1929-1933. Chính là sự hốt hoảng đó khiến cử tri bỏ phiếu với quá nhiều kỳ vọng và bây giờ mới thất vọng về đảng cầm quyền. Ngay tháng trước, khi vận động cho đảng Dân Chủ, Tổng thống Barack Obama còn nói đến hiện trạng như một vụ Tổng khủng hoảng - Great Depression - cũng xấp xỉ như vụ Tổng khủng hoảng 80 trước. Cách nhìn đó có gây ra vấn đề.
Việt Long: Nghĩa là ông có chú ý đến yếu tố chính trị lồng trong vấn đề kinh tế nên mới dẫn tới kết quả ngày nay"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thưa đúng như vậy và đây là một tai họa cho nước Mỹ! Trước hết, người ta thấy ra bốn nhóm yếu tố đã chi phối kết quả bầu cử năm nay.
- Thứ nhất là tình hình kinh tế chưa sáng sủa, môi trường kinh doanh còn đầy bất trắc, với thất nghiệp cao, bội chi ngân sách nặng và gánh nặng công trái là khoản vay mượn của nhà nước lên tới kỷ lục trong có hai năm trời. Một ngẫu nhiên éo le là ngày cử tri Mỹ đi bầu thì cũng là lúc Ngân hàng Trung ương Hoa Kỳ cân nhắc việc in bạc để bơm tiền vào kinh tế, gọi là "tăng mức lưu hoạt có định lượng", có thể lên tới mấy trăm tỷ đô la kể từ Thứ Ba cho tới những tháng sau.
- Ta thấy là chính quyền bị tê liệt, không dám biểu quyết dự luật ngân sách năm tới, chẳng dám nói đến việc tăng hay giảm thuế, và giờ đây chỉ còn định chế độc lập là Ngân hàng Trung ương phải cứu nguy kinh tế bằng một biện pháp bất thường, lần thứ hai trong hai năm.
- Yếu tố thứ nhì, đáng kể không kém, là cách hành xử của Quốc hội trong tay đảng Dân Chủ, khi thông qua nhiều đạo luật cực kỳ quan trọng và tốn kém. Các kế hoạch lớn lao này đã đẩy mức công chi lên kỷ lục mà lại không công hiệu trong mục tiêu kích thích kinh tế. Cử tri thất vọng về cung cách hành xử đó, nên kết luận rằng ưu tiên của Quốc hội không phải là kinh tế mà là cải tạo xã hội để lui về chế độ bao cấp và bành trướng bộ máy công quyền.
- Yếu tố thứ ba là thành tích của Tổng thống Obama. Dù ông chưa tranh cử kỳ này, cử tri Mỹ vẫn coi đây là một cuộc trưng cầu dân ý về Tổng thống. Họ thất vọng vì đặt quá nhiều kỳ vọng vào ông Obama rồi thấy là ông không theo sát nguyện vọng người dân, phó thác cho Quốc hội các kế hoạch tốn kém mà vô hiệu và có vẻ tách rời khỏi đời sống thật vì theo đuổi những ưu tiên khác.


- Yếu tố thứ tư, rất đặc biệt trong năm nay, là sự bất mãn của một số thành phần bình dân với các chính trị gia tại chức, những người đang có trách nhiệm trong hệ thống dân cử. Từ vòng sơ bộ, thành phần bất mãn này đã muốn loại bỏ các chính khách chuyên nghiệp, kể cả trong đảng Cộng Hoà lẫn đảng Dân Chủ. Họ muốn tìm các khuôn mặt mới, để phục hồi một chính quyền gọn nhẹ, không tăng chi bừa phứa và tôn trọng một số giá trị truyền thống của xã hội Mỹ.
Việt Long: Nếu đúng như vậy thì có phải là ở giữa nỗi thất vọng về kinh tế, cử tri Mỹ còn có phản ứng chính trị và thậm chí văn hoá nữa"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Tôi nghĩ như vậy và vì thế mà cuộc bầu cử năm nay còn dẫn tới nhiều thay đổi sâu xa hơn ngay trong từng đảng cho thời gian tới. 
Việt Long: Trở lại hồ sơ kinh tế, thì liệu cuộc bầu cử có đưa lên một thành phần lãnh đạo mới để giải quyết việc quốc kế dân sinh hay không"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Người ta chưa thể biết được là giới hữu trách, từ Hành pháp đến Lập pháp, sẽ rút tỉa bài học gì từ kết quả bầu cử vừa qua. Bản thân tôi thì không thấy lạc quan và e rằng chính trường Mỹ sẽ bị ách tắc, không giải quyết được các vấn đề thật, mà còn tích lũy sức ép cho một cuộc khủng hoảng khác có thể bùng nổ vào năm tranh cử 2012. Tôi xin được giải thích nhận định này:
- Thứ nhất, tiêu thụ tại Mỹ chiếm tới 70% Tổng sản lượng Nội địa GDP và mỗi khi kinh tế suy trầm, người ta lại tìm cách kích thích tiêu thụ và gia tăng vay mượn hơn là giải phóng sản xuất. Tức là tác động vào số cầu hơn số cung. Lối kích thích ấy có khi là liều thuốc đổ bệnh sau này.
- Thứ hai, Hoa Kỳ đang vay mượn quá khả năng và tùy thuộc vào một thành phần... bỏ phiếu bằng tiền, là giới đầu tư sẽ mua Công khố phiếu Mỹ để kiếm lời. Mà họ chỉ chịu cho vay khi có phân lời (yield) đủ cao, phân lời ấy chính là lãi suất dài hạn trên thị trường tín dụng, là lãi suất trái phiếu. Vì vậy, giới kinh tế thì cho là kinh tế Mỹ chỉ có tương lai nếu giải quyết được nạn bội chi ngân sách và trấn an được giới đầu tư tài chính. Chỉ khi nào tình hình chi thu ngân sách đã có hướng ổn định, thị trường mới có thể mạnh tay đầu tư và tạo thêm việc làm.
Việt Long: Đấy là cái nhìn lạnh lùng của giới nghiên cứu kinh tế, nhưng những người làm chính sách trong chính quyền thì nghĩ sao"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thưa bài toán kinh tế là phải giảm chi và tăng thu để thu hẹp dần dần mức bội chi ngân sách. Bài toán ấy dẫn tới quyết định chính trị là phải tiết giảm công chi và tăng thêm nguồn thu thuế khoá. Sau cuộc bầu cử, đảng Cộng Hoà sẽ có thế mạnh tại Quốc hội nhưng đảng Dân Chủ vẫn nắm Hành pháp và có đủ túc số để ủng hộ lá phiếu phủ quyết của Tổng thống, nếu ông Obama muốn phủ quyết một đạo luật của Cộng Hoà.
- Trong hoàn cảnh chính trị đó, nhiều phần là người ta sẽ bị ách tắc. Tức là đảng Dân Chủ vẫn có thể cản trở các đề nghị tiết giảm công chi của đảng Cộng Hoà. Ngược lại, đảng Cộng Hoà cũng phản đối việc tăng thu nếu là tăng thuế vì họ chủ trương giảm thuế để kích thích đầu tư. Năm 2012 lại là năm tổng tuyển cử, tức là bầu lại cả Quốc hội lẫn Tổng thống. Vì viễn ảnh tranh cử ấy, giới hữu trách không dám nói thật với dân là phải khắc khổ và cố giải quyết vấn đề thật là bội chi và công trái, nên họ có thể thỏa hiệp để tạm đẩy lui nguy cơ khủng hoảng. Khủng hoảng là khi cả lạm phát lẫn lãi suất đều tăng vọt trong vòng luẩn quẩn và dìm kinh tế vào suy thoái. Chuyện ấy có thể bùng nổ vào năm 2012 và sẽ gây chấn động chính trị còn lớn hơn!
Việt Long: Ông thường có cái nhìn khá bi quan và chúng ta, kể cả các thính giả thì đều mong là kịch bản đen tối đó không xảy ra, nhất là cho một siêu cường kinh tế và một xứ dân chủ nhất thế giới.
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Tôi cũng mong như vậy nhưng không mấy lạc quan vì hai lý do thật ra vẫn là kinh tế lồng trong chính trị mà mình đã chứng kiến trong cuộc bầu cử vừa qua.
- Thứ nhất, từ gần hai năm qua, chưa thấy giới dân cử nêu câu hỏi khách quan lạnh lùng là vì sao kế hoạch kích thích kinh tế đến hơn 800 tỷ lại không công hiệu. Kế hoạch này tệ đến nỗi đảng cầm quyền hết dám nói đến một kế hoạch kích thích khác và chẳng ai nhắc đến hai chữ "kích thích kinh tế" nữa. Sau này, có lẽ ta sẽ có cả chục cuốn sách giải thích chuyện đó.
- Thứ hai, và vụ này liên hệ đến các nền kinh tế khác, kể cả Việt Nam, là trong cuộc tranh cử, một số dân biểu nghị sĩ đã lập luận sai về kinh tế trong mục tiêu mị dân. Đó là kết án các doanh nghiệp hay ứng viên đối thủ là ủng hộ việc đầu tư ra ngoài, gọi là "outsourcing", khiến dân Mỹ bị mất việc. Lập luận hàm ý bảo hộ mậu dịch này là một lầm lẫn nghiêm trọng về kinh tế mà vẫn được tung ra trong cuộc tranh cử.
- Nó có nội dung bảo hộ mậu dịch vì chống lại việc doanh nghiệp Mỹ đầu tư qua xứ khác và coi rằng đầu tư trong nước mới là yêu nước! Nếu xu hướng này mà không bị đẩy lui thì các xứ khác, kể cả giới xuất khẩu tại Việt Nam, sẽ vất vả với nước Mỹ!
- Lập luận này sai lầm nghiêm trọng vì nhiều lý do ta cần xét tới. Sự thật là doanh nghiệp Mỹ đầu tư ra ngoài để xuất khẩu thêm ra thị trường khác. Tức là kinh tế Mỹ xuất khẩu nhiều hơn số xuất khẩu trên cán cân thương mại, nhiều gấp ba lần. Và chỉ có chừng 10% sản phẩm là bán ngược về Mỹ để cạnh tranh với hàng nội địa của Mỹ. Lý do thứ hai là trong năm năm qua, Mỹ đầu tư ra ngoài bình quân chừng 45 tỷ đô la một năm, vậy mà các nước khác đầu tư vào Mỹ tới gần gấp đôi, bình quân một năm gần 90 tỷ đô la. Và thực tế, Hoa Kỳ là nơi đón nhận đầu tư ngoại quốc nhiều nhất trên thế giới! Nếu giới đầu tư xứ khác mà lập cơ sở làm ăn tại Mỹ và tuyển dụng nhân công Mỹ thì ta bảo là họ xuất khẩu việc làm qua Mỹ và không biết yêu nước hay sao"
- Những lập luận sai trái như vậy đã được lưu truyền và làm nhiều người Mỹ tưởng thật nên mới giải thích vì sao họ hốt hoảng chấp nhận những liều thuốc đổ bệnh. May là họ lại được đi bầu để cải sửa sai lầm cũ và đó cũng là một ưu điểm của nền dân chủ. Là cho phép sửa sai.
Việt Long: Xin cám ơn ông Nghĩa.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Đảng Cộng sản Việt Nam (CSVN) có nhiều chứng bệnh nan y vì chúng là máu thịt của cán bộ, đảng viên. Chúng tồn tại và sinh sôi nẩy nở thường xuyên từ thời ông Hồ Chí Minh còn sống. Đứng đầu trong số này là chứng “chủ nghĩa cá nhân” đã đẻ ra tham nhũng, tiêu cực và “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.
Tôi may mắn được bằng hữu gửi cho cuốn băng ghi âm buổi nói chuyện (“Định Hướng Tương Lai Với Thế Hệ Tăng Sĩ Trẻ Ngày Nay”) của Thích Tuệ Sỹ, tại chùa Từ Hiếu. Khi đề cập đến sự “căng thẳng” giữa quý vị sư tăng bên Viện Hóa Đạo và nhà đương cuộc Hà Nội, về quyết định khai sinh ra Giáo Hội Phật Giáo Quốc Doanh – vào năm 1981 – Hòa Thượng có nhắc lại lời phát ngôn (rất độc đáo và thú vị) của một vị tướng lãnh trong của lực lượng công an
Nỗi buồn tận huyệt của những đầu óc cải cách lớn nhất của dân tộc cũng giống như nỗi lòng của người mẹ khi thấy đàn con ngày càng suy kiệt. Mà những thách thức họ từng đối phó cũng chính là chướng ngại của người mẹ vì sự nhỏ nhen, ghen tuông của những thứ “cha/dượng” nhỏ nhen, thậm chí chỉ đơn thuần là thứ tiểu nhân mơ làm cha, làm dượng.
Nhà báo thạo tin nội bộ đảng CSVN. Huy Đức (Trương Huy San, Osin Huy Đức) và Luật sư Trần Đình Triển, chuyên bênh vực Dân oan bị bắt tạm giam, theo tin chính thức của nhà nước CSVN ngày 07/06/2024...
Quý vị nghĩ sao nếu có người nói với quý vị rằng chính phủ và giới truyền thông Hoa Kỳ đang bị kiểm soát bởi một băng nhóm bí mật, nhóm người này tôn thờ ma quỷ và đứng sau hàng loạt các vụ bắt cóc trẻ em? Theo một cuộc khảo sát gần đây, 17% người dân Hoa Kỳ tin rằng thuyết âm mưu này là có thật.
Ngày 30 tháng 5, một bồi thẩm đoàn ở New York kết luận, cựu Tống thống Donald Trump phạm tất cả 34 tội danh. Đây là một sự kiện chưa từng xảy ra trong lịch sử nước Mỹ, khi lần đầu tiên một cựu tổng thống bị tuyên án nhiều tội đại hình trong một vụ án hình sự. Ông Trump bị kết tội làm làm giả hồ sơ kinh doanh để che giấu các khoản khoản thanh toán tiền bịt miệng cho cựu ngôi sao phim khiêu dâm Stormy Daniels, nhằm mục đích ém nhẹm các thông tin bất lợi trước cuộc bầu cử năm 2016, để cử tri bỏ phiếu cho ông ta.
Hôm rồi, cháu Út hỏi: Người mình hay nói “phải sống đàng hoàng tử tế”. Thế nào là “đàng hoàng”, hả bố ? Tôi lúng túng không biết trả lời sao cho gọn gàng và dễ hiểu nên đành phải kể lại cho con nghe mẩu chuyện ngăn ngắn, của một nhà báo lẫy lừng (Anh Ba Sàm) đọc được qua Thông Tấn Xã Vỉa Hè: “Sau 1975, có những thứ mà Sài Gòn, miền Nam làm cho hắn rất lạ và không thể quên. Một đêm, chạy xe máy về nhà (ông cậu), tới ngã tư đèn đỏ, ngó hai bên đường vắng hoe, hắn rồ ga tính vọt thẳng. Bất ngờ nghe bên tai tiếng thắng xe cái rẹc, liếc qua thấy ông lão với chiếc xích lô trống không. Quê quá, phải dừng theo!”
Nếu cái gì cũng có bước khởi đầu của nó thì -- ngoài công việc thường ngày là quan sát hành động của từng con người để có một phán xét cuối cùng vào thời điểm thích hợp -- đâu là việc làm đầu tiên của Thượng Đế? Câu trả lời, theo một câu chuyện chỉ để cười chơi, rất thích hợp với bộ máy chuyên tạo nên cảnh rối ren hỗn loạn trên đất nước chúng ta. Cái câu chuyện về một cảnh trà dư tửu hậu khi những nhà chức nghiệp cãi nhau rằng nghề của ai có trước, dựa trên những tín lý từ bộ kinh Cựu Uớc, đặc biệt là chương Sáng Thế Ký.
Đảng CSVN có nhiều chứng bệnh lây nhiễm trong thời kỳ “đổi mới” như tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm và chia rẽ, nhưng 3 chứng “nhận vơ”, “lười lao động” và “lười làm việc” của một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên đã khiến Đảng lo sợ.
Bất ngờ sáng 30/05/24, TT Biden tuyên bố bỏ giới hạn sử dụng võ khí của Huê Kỳ cung cấp cho Ukraine đánh Nga. Đồng thời, Âu châu đã thỏa thuận một quyết định mới quan trọng là bỏ giới hạn đỏ, gởi huấn luyện viên quân sự qua Ukraine giúp quân đội Ukraine, cho phép Ukraine sử dụng các loại võ khí mạnh và có tầm hoạt động xa tới lãnh thổ Nga nhằm những mục tiêu quân sự. Riêng Anh đã bước tới trước, một số quân đội Anh đang hoạt động tại Ukraine.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.