Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Phóng Sự Đặc Biệt - Bài 2: Phái Đoàn Việt Nam Quốc Dân Đảng Đi Dựng Bia Tưởng Niệm Những Nhà Yêu Nước Tại Guyane, Nam Mỹ

27/02/201000:00:00(Xem: 5094)

Phóng sự đặc biệt - Bài 2: Phái đoàn Việt Nam Quốc Dân Đảng đi dựng bia tưởng niệm những nhà yêu nước tại Guyane, Nam Mỹ

Lê Hoành Sơn

Lời mở đầu: một loạt bài phóng sự của anh Lê Hoành Sơn, người cùng phái đoàn “dựng bia tưởng niệm 525 nhà yêu nước Việt Nam” tại Guyane, Nam Mỹ, Những anh hùng dân tộc này đã bị lưu đày biệt xứ đến vùng rừng thiêng nước độc của rừng thuộc rặng Amazone tháng 5/193, đã bỏ mình nơi xứ lạ quê người...79 năm qua họ bị bỏ quên, không một mộ bia, không một nén hương, không một lời cầu nguyện v.v...Ngày 30-01-2010 phái đoàn VNQDĐ đã đến dựng bia tưởng niệm cho các anh hùng Việt Nam đã bỏ mình cho nền độc lập của dân tộc đặc biệt các liệt sĩ VNQDĐ sau cuộc Tổng Khởi Nghiã Yên Bái 10/02/1930 do VNQDĐ lãnh đạo- Bài 2:
Tìm tung tích chiến sĩ yêu nước bị lưu đày biệt xứ đến Guyane, Nam Mỹ cách đây 79 năm.
Ngày thứ Tư (27/01) đến Thư Khố Cayenne (Archives Departementtales) để tìm lại hồ sơ của những nhà yêu nước bị lãng quên, cám ơn chị Quý An đã một lần tiên phong đến đây phải mất hai ngày với sự giúp đỡ của người bạn trong thứ khố mới biết được số hồ sơ của cuốn “gia phả” Nhà Lao An Nam, nhờ sự quen biết trước nên việc tìm tài liệu các người tù Nhà Lao An Nam được thuận lợi. Trời đất! khi 6 cuốn “gia phả” nhà tù An Nam mang ra, tôi ngạc nhiên làm sao mỗi cuốn với bề dày hơn nữa gang tay, lớn gần nữa mặt bàn, những trang giấy đã nhàu nát, nhân viên thư khố cẩn thận o bế như một báu vật, lại còn dặn dò chúng tôi rằng “đây là tư liệu quý giá còn sót lại và chỉ có lưu trữ nơi đây xin quý vị hãy rất cẩn thận”. Giá gì mà ngày xưa chế độ thực dân chỉ dành một phần ngàn sự quý giá đối với tù nhân như ông nhân viên thư khố quý giá cuốn “gia phả” này thì các cụ đỡ khổ biết mấy!
Chúng tôi trình bày với họ đây là hồ sơ của đảng viên VNQDĐ, những người yêu nước đã chiến đấu cho nền độc lập của Việt Nam, chúng tôi đến từ khắp nơi trên thế giới để tìm lại tung tích đồng chí (camrade) của mình để cung cấp tin tức cho gia đình họ và để tưởng nhớ những người yêu nước mà 79 năm qua đã bị bỏ quên, việc làm của chúng tôi là việc làm nhân đạo không khác gì đi tìm kiếm những người mất tích MIA (Missing in Action) ở bên Mỹ...những lời trao đổi đầy cảm thông nên họ đã bằng lòng cho chụp lại tất cả những tư liệu để đem về nghiên cứu với điều kiện chụp không có flash vì sợ ánh sáng làm hư những trang hồ sơ đã mục nát...cho nên một người chụp thì phải có một người cầm tấm bìa dày để che ánh sáng flash của máy chụp hình phóng ra.


Những cuốn hồ sơ được cất kỷ trong thư khố, đựng trong một cái hộp màu đen chắc chắn và có dây buộc chặt, bên ngoài có số ghi L'ININI E.S.P (les Etablissements Penitentiaires Speciaux du Territoire de L'Inini – Nhà tù đặc biệt vùng đất L’Inini) nhưng không có phụ đề gì cả, trong đó toàn bộ hồ sơ của Nhà Lao An Nam chứa toàn họ Việt Nam: Lê, Lý, Nguyễn, Trần, Phan v.v... mỗi hồ sơ mang một số riêng chứa 8 trang giấy, như vậy là phái đoàn phải chụp gần 525x8 = 4200 tấm hình. Trong hồ sơ có ghi họ và tên, ngày tháng năm sinh, quê quán, bí danh (nếu có), tên cha mẹ, vợ con (nếu có), ngày bị bắt, nơi bị bắt, lý do bị bắt, ngày bị đày ải, ngày phóng thích, và ở trang số 2 là cả một chuỗi dài gian khổ với những chứng tích lưu đày...tất cả hồ sơ đều viết bằng tay với đủ màu mực đen, xanh, đỏ, tím...tuyệt đối không có đánh máy, có chăng chỉ là phần bổ túc về những năm sau này trên những trang giấy rời.Tất cả phái đoàn làm việc cực lực và lật từng trang giấy rất cẩn trọng, mỗi cuốn hồ sơ này khi đưa lên bàn có nhân viên thư khố đứng canh giữ. Bụng nghĩ thầm mà buồn cười, ngày các chiến sĩ cách mạng còn sống thì bị cai quản trong tù ngục, khi chết hồ sơ của họ cũng bị nhân viên thư khố canh gác. Trong phòng chụp mọi người phải tôn trọng luật lệ thư khố là phải giữ im lặng tối đa...nhưng chúng tôi cầm lòng không đậu, quên mất luật lệ cất lên tiếng “oh!” với hai dòng lệ tuôn trào khi thấy hồ sơ mang số 219, số tù 5737, của Nguyễn Đức Trạch bí danh Sư Trạch, sinh năm 1889 tại làng Quang Phương, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định, 42 tuổi....Sư trạch là một nhà sư xuất gia giỏi võ, thấy cảnh đất nước bị ngoại bang xâm lược, người tạm rời chốn tu hành tình nguyện làm hộ vệ cho đảng trưởng Nguyễn Thái Học bị bắt ở ấp Cổ Vịt ngày 22/02/1930 từ đó mất tích không biết đi về đâu"! Thì ra, hôm nay NGƯỜI (viết hoa) đã bị lưu đày và bỏ mình trong Ngục Thất An Nam tại rừng Ínini, Guyane của rặng Amazone. Cảm tưởng mọi người lúc đó rất xúc động không thể nào tả được...
 Trong lúc chụp hình nhìn lướt qua thì thấy có hồ sơ bị Pháp bắt từ năm 1916, chắc đây là người của Cuộc Khởi Nghĩa Yên Thế của cụ Đề Thám, hoặc của Việt Nam Quang Phục Hội của cụ Phan Bội Châu, thỉnh thoảng thấy hồ sơ bị bắt ở trong Nam từ 1910 chắc trong lực lượng kháng chiến của cụ Thủ Khoa Huân. Còn lại phần đông nếu không muốn nói là hầu hết là các chiến sĩ VNQDĐ bị bắt trong vụ ám sát tên mộ phu Bazin và trong cuộc Tổng Khởi Nghĩa Yên Bái 10-02-1930...chúng tôi sẽ lần lượt đưa từng hồ sơ một lên website http://www.vietquoc.orgvà các cơ quan truyền thông công cộng trong và ngoài nước để thông báo thân nhân có thể tìm đến nơi an nghĩ  lấy đất về thờ hoặc thăm viếng cầu nguyện. Sáu cái máy ảnh làm việc liên tục trong 4 tiếng đồng hồ, đã đến giờ đóng cửa nhưng thấy thiện tâm của phái đoàn nên nhân viên thư khố thông cảm cho thêm giờ để chụp hết toàn bộ hồ sơ.
Rời thư khố lúc 2:30 chiều, ghé vào nhà hàng người Tàu để ăn cho đỡ đói, mọi người mệt lã vì đói, qua các dãy phố đều thấy người Tàu bán hàng mới biết là bước chân con cháu Đại Hán ở đâu cũng bon chen xâm lược đầy dẫy!
Theo chương trình thì trên đường trở về phải vào tiệm bán đồ xây dựng mua xi-măng để đổ cột bia tưởng niệm, đến đây mới biết xứ “khỉ ho cò gáy” này lại vật giá quá đắt đỏ, một bao xi-măng 5kg bên Mỹ bán chừng $2 USD tại Home Depot mà ở đây bán đến gần 7 Euro ($11.42 USD), không những vật liệu xây cất mà mọi thứ đều rất đắt, sau này tìm hiểu mới biết xứ Guyane này cái gì cũng nhập từ nước Pháp vào cho nên giá còn cao hơn ở Paris rất nhiều.
(Còn tiếp bài 3: Nơi đặt chân đầu tiên của các nhà yêu nước đến Guyane, Nam Mỹ )
Lê Hoành Sơn

PHOTO - 2 hình:

Hồ sơ những nhà yêu nước tại nhà lao An Nam đựng trong hộp và cột chặt (Photo QA)


 

 

 

 

Hồ sơ số 219 là của nhà sư  Nguyễn Đức Trạch tự  Sư Trạch , hộ vệ cố đảng trưởng VNQDĐ Nguyễn Thái Học bị lưu đày và  đã vĩnh viễn nằm xuống tại nhà lao An Nam (photo QA, 26-01-2010)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Từ năm 75 đến thập niên 80 có hằng trăm ngàn người Việt Nam liều chết vượt biển để tìm tự do và cuối cùng một số người may mắn đã đến được bến bờ tự do. Theo ước đoán, hiện nay có khoảng trên 25.000 người Việt Nam đang sinh sống tại thành phố Montréal. Họ được gọi là Les Vietnamiens de Montréal hay Les Viéto-Montréalais.
Đại dịch Covid-19 không chỉ gây ra cuộc khủng hoảng y tế cộng đồng mà còn gây ra cả khủng hoảng kinh tế. Nhiệm vụ của tân Phó Tổng thống Kamala Harris và tôi là sẽ đối đầu trực tiếp với cuộc khủng hoảng kinh tế này và trợ giúp người dân ngay khi nhậm chức.
Chỉ còn 30 ngày nữa đến kỳ Đại hội XIII của đảng Cộng sản Việt Nam, diễn ra trong tháng 01 năm 2021, nhưng từ Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng xuống tới Lãnh đạo cấp Ủy cơ sở lại đang hô hào phải bảo vệ Tư tưởng Đảng bằng mọi giá.
Ngày thứ ba 17 tháng 3 năm 2020 nghe tin cô Thái Thanh ra đi, dẫu biết cô đã 86 tuổi, cái tuổi của Sinh, Lão, Bệnh và bây giờ là Tử. Giữa lúc bệnh dịch Covid_19 lây lan hoành hành khắp nơi, mọi người đều bị cách ly ở nhà, chẳng ai gặp ai, tôi thật ngậm ngùi thương cảm Cô mất trong hoàn cảnh éo le, không có bạn bè thăm viếng, đưa tiễn...
Năm 2012, 8 quốc gia trong khu vực châu Á Thái Bình Dương đang cùng Hoa Kỳ thương lượng Hiệp Định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) thì cũng bắt đầu thương thuyết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) với Trung cộng.
Bà chị đi lấy chồng vào đúng lúc tôi chia tay với cá, chim, dế, diều, bông vụ, nút phéng, giây thung, ná cao su, bong bóng … Giã từ tuổi thơ (adieu, những đứa bạn của thưở ấu thời) cùng những buổi chiều sôi nổi: tạt lon, dích hình, bắn bi, rượt bắt cứu tù, rồng rắn lên mây, và những đêm chơi năm mười bịt mắt mãi trốn tìm.
Trung Quốc tuy theo mô hình Tư Bản Nhà Nước nhưng ngân sách chính thức của nhà cầm quyền tính theo GDP lại thấp hơn nhiều so với các nước Âu-Mỹ [1] Bài viết này nhằm tìm hiểu nguyên nhân của mâu thuẩn đó.
Trong những trang sổ tay trước, chúng tôi đã có dịp đề cập đến vài mảnh đời lưu lạc của đồng bào H’mong đến từ Mường Nhé. Những dòng chữ còn lại của S.T.T.D hôm nay xin được dành riêng cho những đồng bào Thượng đi từ Tây Nguyên mà chúng tôi đã có dịp tiếp chuyện – nhiều lần – ở ven đô Bangkok.
Hôm nay 24/11/20, theo tin AFP, ông TT.Trump bật đèn xanh cho ông Joe Biden đắc cử Tổng thống trong cuộc bầu cử hôm 3/11 tiếp cận chương trình chuyển giao quyền lực tuy ông Trump vẫn chưa thừa nhận sự thắng cử của ông Biden.
Trước hết chúng ta hãy biết ơn chính nền dân chủ. Trong mùa bầu cử này, chúng ta đã thấy những con số kỷ lục về số người Mỹ thực hiện quyền thiêng liêng nhất của họ, đó là quyền bỏ phiếu để bày tỏ ý nguyện của họ qua lá phiếu. Hơn 150 triệu người đã đi bỏ phiếu. Đó là điều phi thường. Nếu quý vị muốn biết điều gì đang đập tận trong trái tim nước Mỹ thì đó là nền dân chủ.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
"Nước Mỹ trở lại", Joe Biden nói tại buổi họp báo ở Delaware hôm 24/11/2020 khi giới thiệu đội ngũ quan chức ngoại giao trong chính quyền tương lai: "Sẵn sàng lãnh đạo thế giới và không rút lui".
Các chuyên gia bảo mật tại IBM cho biết, một chiến dịch tấn công lừa đảo của các hacker đã nhắm vào các tổ chức liên quan đến việc phân phối vaccine Covid-19 kể từ tháng 09/2020
Hôm thứ Năm (03/12/2020), Apple thông báo với các nhà cung cấp dịch vụ được ủy quyền của hãng rằng một thiết bị phần cứng mới sẽ ra mắt vào ngày 08/12/2020.
Tòa án Tối cao Wisconsin từ chối thụ lý vụ kiện "gian lận bầu cử" của Donald Trump trong nỗ lực lật ngược thế cờ trước ôg Biden, và yêu cầu đơn kiện phải được giải quyết đúng trình tự
Tổng thống đắc cử Joe Biden cho haysẽ yêu cầu dân Mỹ đeo khẩu trang trong 100 ngày đầu ông nhậm chức tổng thống.