Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

20.1.2009: Ghi Dấu Đổi Thay Và Hy Vọng

24/01/200900:00:00(Xem: 4832)
20.1.2009: ghi dấu đổi thay và hy vọng

Báo Mỹ ghi nhận về dấu mốc lịch sử.
Bùi Văn Phú
Ngày 20.1.2009 lịch sử Hoa Kỳ sang một trang mới.
Hai triệu người đổ về Thủ Đô Washington để chứng kiến giờ phút lịch sử là cuộc tụ họp đông nhất trong ngày nhậm chức của một tân tổng thống Mỹ. Trên toàn quốc, nhiều người theo dõi lễ chuyển giao quyền hành qua màn hình và đã khóc vì vui mừng, vì một giai đoạn lịch sử kéo dài từ nô lệ sang cuộc tranh đấu cho được bình quyền nay đã đạt đến những ước mơ cao đẹp nhất, một sự giải phóng tâm lí đối với nhiều người Mỹ gốc châu Phi.
Sự kiện một người gốc châu Phi lên làm tổng thống không phải chỉ là niềm vui của người da đen mà là của nhiều người thuộc mọi chủng tộc, mầu da. Mầu da ngày nay trong xã hội Mỹ ít còn là yếu tố đưa đến những phán xét, lựa chọn, mà nhân phẩm và tài năng là yếu tố chính.
Kết quả có được là từ cuộc tranh đấu cho dân quyền, bình đẳng đã được khởi xướng và lãnh đạo bởi Mục Sư Martin Luther King Jr. mà Hoa Kỳ vừa kỉ niệm sinh nhật lần thứ 80, một ngày trước khi ông Barack Obama nhận chức tổng thống. Lịch sử đấu tranh của người da đen thì đầy máu và nước mắt. Cuộc đời của Mục Sư King đã bị một người da trắng nặng óc kì thị kết liễu bằng một viên đạn, khi nhà lãnh đạo dân quyền này mới 39 tuổi.
Năm năm trước ngày bị ám sát, tháng 8-1963, Mục Sư King đã đọc một bài diễn văn nổi tiếng: "I have a dream" trước ba trăm nghìn người tụ họp tại đài tưởng niệm Tổng Thống Albraham Lincoln ở Thủ Đô Washington. Ngày nay tiếng nói của Mục sư King trong bài diễn văn còn vang vọng: con người chỉ có một mơ ước đơn giản là không thể bị phán xét bởi mầu da mà bằng cá tính, tư cách hành động. Bài diễn văn được coi như hiến chương cho cuộc tranh đấu bất bạo động đòi bình quyền trong xã hội Hoa Kỳ và đã đem đến cho Mục sư King Giải Nobel Hoà Bình năm 1965.
Năm nay có sự nối tiếp lịch sử khá hi hữu. Sau lễ kỉ niệm sinh nhật Mục sư King là ngày nhận chức tổng thống của một người Mỹ da đen đầu tiên trong lịch sử, một biến cố mà rất nhiều người từ trưởng thành đến thanh thiếu niên không tin là họ có thể được chứng kiến trong đời. Nhưng lịch sử đã sang trang khi cử tri bầu chọn ông Barack H. Obama làm tổng thống thứ 44 của nước Mỹ vào tháng 11 năm ngoái.
Lịch sử Hoa Kỳ từ thời buôn bán nô lệ cho đến cuộc tranh đấu đòi bình quyền kéo dài hơn một thế kỉ. Sau khi được Tổng thống Albraham Lincoln giải phóng khỏi ách nộ lệ vào thập niên 1860, nhưng người Mỹ da đen vẫn tiếp tục bị phân biệt đối xử, chỉ vì mầu da của họ, cả trăm năm nữa. Phong trào tranh đấu cho dân quyền bừng lên vào thập niên 1960, sau đó nước Mỹ mới có những đạo luật bảo vệ sự bình đẳng, chống kì thị chủng tộc được ban hành.

Phong trao tranh đấu chống kì thị đã được nung nóng nhờ lòng can đảm của những thanh niên, thiếu nữ da đen. Rosa Parks cương quyết từ chối nhường chỗ trên xe buýt cho một người da trắng vào năm 1955 khi bà còn là một thiếu nữ. Mục Sư King xả thân tranh đấu cho dân quyền khi ông mới hơn hai mươi tuổi.
Tuy đã có nhiều luật lệ bảo đảm cho sự bình quyền, chống lại nạn kì thị chủng tộc mầu da, nhưng trong nếp suy nghĩ của nhiều người da đen, họ vẫn tin rằng sự kì thị còn tiềm ẩn. Thỉnh thoảng ý thức về kì thị lại vụt lên khi có người da đen bị hành hạ như trường hợp Rodney King bị cảnh sát đánh đập ở nam California hay một người da đen bị buộc vào xe kéo lê trên đường ở Texas. Những sự việc như thế gợi lại cho người da đen ám ảnh của quá khứ khi người đồng chủng bị treo cổ, bị ám hại hay có khi bị ám sát chết như Mục Sư King, như Malcom X.
Với những sự việc như thế nên ít người da đen nghĩ đến ngày sẽ có một người Mỹ gốc châu Phi lên làm tổng thống.
Vì thế ngày 20-1 vừa qua là một ngày ghi dấu lịch sử của nước Mỹ. Không chỉ những người da đen vui mừng được chứng kiến mà đa số người Mỹ coi đây là một biến cố làm thay đổi và đem hi vọng đến cho đất nước Hoa Kỳ.
Dân chúng đặt nhiều hi vọng vào vị tân tổng thống vì tám năm qua nước Mỹ đã trải qua nhiều cuộc khủng khoảng từ an ninh cho đến kinh tế, xã hội, giáo dục. Phải công bình nhận rằng, sau biến cố 11 tháng 9, 2001 dưới sự lãnh đạo của Tổng Thống George W. Bush nước Mỹ được bảo đảm an ninh hơn. Nhưng cuộc phiêu lưu quân sự ở Iraq và nền kinh tế suy xụp đã để lại dấu ấn không đẹp về hai nhiệm kì Tổng thống Bush.
Đối với tân tổng thống, công việc trước mặt là một hành trình cam go, nhiều thử thách. Trong bài diễn văn nhận chức, Tổng thống Obama tuyên bố sẽ có những thay đổi chiều sâu trong chính sách và ông hi vọng những thử thách mới, với phương án giải quyết mới sẽ được sự hỗ trợ của toàn dân bằng vào niềm tin và lòng quyết tâm. Giải quyết những vấn đề quan trọng hiện tại là kinh tế, công việc, hạ tầng cơ sở, bảo hiểm y tế cao, năng lượng và phẩm chất giáo dục là những khó khăn cả nước Mỹ đang gặp phải, chứ không riêng một sắc dân, tầng lớp dân chúng nào.
Với lãnh đạo mới, mở ra một kỉ nguyên mới, chúng ta có quyền hi vọng vào những đổi thay tốt đẹp. Một trong những việc làm đầu tiên sau khi nhận chức là Tổng Thống Barack Obama đã kí sắc lệnh chọn ngày 20.01.2009 là ngày toàn quốc canh tân và hoà giải (National Day of Renewal and Reconciliation).
Chúng ta là những người đến lập nghiệp tại Hoa Kỳ mới hơn 30 năm, được thừa hưởng nhiều quyền lợi do sự tranh đấu của người da đen và những sắc dân khác đến trước. Trước sự việc Hoa Kỳ có một tổng thống da mầu đầu tiên, đây cũng là lúc chúng ta chia xẻ niềm vui với đất nước qua biến cố lịch sử của ngày 20.01.2009 vì đó là một ngày ghi dấu đổi thay và hi vọng.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Rât ngỡ ngàng và xót xa khi tôi nghe tin Kiêm Thêm đã ra đi giữa mùa đại dịch. Mấy tuần trước, Thêm còn rủ tôi về nhà Thêm ở Monterey Hills uống bia và ngắm khu vườn nhỏ Thêm đã chí thú vun trồng trong những ngày sống cách ly ở nhà. Tuy từ nơi tôi ở, xuống nhà Kiêm Thêm chỉ cách khoảng 6 giờ lái xe trên đường cao tốc; nhưng con đường xa lộ bây giờ thành dài vô tận trong mùa dịch bệnh đang phải cách ly.
Người Việt ở nước ngoài đi biểu tình thì may mắn là không ai bị trọng thương hoặc tử thương gì sất. Tuy thế, những lời lẽ nẩy lửa – hay cay độc – mà họ dùng để mạt sát nhau (trong lúc tranh cãi để bênh vực quan điểm chính trị của mình) thì có thể làm cho tha nhân bị tổn thương cho đến khi nhắm mắt!
Ngày 6 tháng 1 năm 2021 một cuộc nổi dậy đã xảy ra tại Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn khi hàng trăm người bạo loạn tràn vào Tòa Nhà Quốc Hội Hoa Kỳ khiến cho 5 người chết. Trong khi nhiều người tại Thủ Đô Washington, bề ngoài đi biểu tình chống lại điều mà họ thấy sai lầm rằng cuộc bầu cử bị đánh cắp, sự có mặt của họ -- và các hành động của họ -- phản ảnh một loạt mục tiêu lớn hơn mà các dân quân người Mỹ đang hy vọng đạt được để có thêm hành động cực đoan hơn. Nhiều bài viết bởi các học giả chuyên về phong trào cực đoan bạo động, thượng đẳng da trắng và dân quân giải thích con đường đi xuống mà những người bạo loạn và nổi dậy này tìm cách chiếm lấy nước Mỹ. Báo The Conversation U.S. đã biên soạn các trích đoạn của 5 trong số những bài viết đó, tìm cách giải thích sự rạn nứt đã lan rộng trong xã hội Mỹ. “Những người theo QAnon, Proud Boys và các nhóm cực hữu và cực hữu và dân tộc da trắng kết nối lỏng lẻo khác tập họp tại Washington tưởng rằng họ đang sống trong ý tưởng rất ư kỳ quặc
Với bối cảnh này, Tổng thống Biden thừa nhận ông sẽ phải đối phó với một nước Mỹ phân hóa trầm trọng hơn bao giờ hết, cộng thêm với nạn dịch Thế kỷ và một nền Kinh tế suy thoái với 6.7% người Mỹ thất nghiệp. Con số này tương đương với khoảng 40 triệu người cần được trợ giúp khẩn cấp. Tổng thống Biden nói với nhân dân Mỹ rằng ông biết rất rõ phải làm gì trong cương vị Tổng thống để hàn gắn vết thương chia rẽ do các khuynh hướng bạo lực và cường quyền gây ra, nhanh chóng ngăn chặn dịch Covid 19 và phục hồi kinh tế.
Một nền dân chủ lâu đời, bén rễ hơn ba trăm năm qua của một cường quốc hàng đầu thế giới bỗng dưng trở thành nền “cộng hòa chuối” (banana republic)[1] qua cuộc bầu cử tổng thống 2020, với tố cáo gian lận, kiện tụng rồi trở thành bạo loạn sau đó, tưởng như chỉ có thể xảy ra ở một nước độc tài kém phát triển nào đó ở Nam Mỹ hay mãi tận châu Phi xa xôi. Tại sao lại có thể xảy ra những chuyện kỳ lạ như thế với một nền dân chủ được xem như mẫu mực để thế giới noi theo?
Khi Facebook và Twitter quyết định đóng cửa vĩnh viễn tài khoản của Tổng thống Trump, sau nhiều lần cảnh cáo, dư luận bùng lên tranh luận về quyền tự do phát biểu và Tu chính án Số 1 trong Hiến pháp Hoa Kỳ. Từ ngày lên làm lãnh đạo, ông Trump đã dùng tài khoản twitter để nói chuyện thẳng với những ai có kết nối với tài khoản của ông. Twitter của tổng thống có 80 triệu người theo dõi và ông đã dùng nó như là phương tiện phát ngôn chính, vào bất cứ khi nào ông thấy cần, kể cả lúc đêm khuya hay khi trời còn tờ mờ sáng. Ông viết vài hàng về những gì ông suy nghĩ mà chẳng cần tham khảo ý kiến với cố vấn hay những người làm chính sách trong nội các. Ông bốp chát, khinh miệt những người không đồng ý hay chê bai ông. Nhiều lần Twitter và Facebook đã dán lời cảnh báo trước những phát tán của ông, khi cho rằng tổng thống không nói đúng sự thật. Cho tới khi biến cố 6/1 xảy ra, là sự việc nhiều người ủng hộ Tổng thống Trump tràn vào trụ sở Quốc Hội làm loạn,
Chiến tranh ở Việt Nam sôi động nhất là vào thập niên 70. Nam ký giả nhà binh thì nhiều, nhưng nữ ký giả chỉ có Phan Trần Mai, thuộc binh chủng Nhảy Dù, sau khi giải ngũ về làm cho nhật báo Trắng Đen. Chúng tôi gặp nhau vào mùa hè đỏ lửa, lúc ở địa đầu giới tuyến, tỉnh Quảng Trị.
Hôm nay công sở và trường học cùng một số hãng xưởng đã được nghỉ lễ ngày Martin Luther King Jr. Day để đón mừng sinh nhật và tưởng niệm ông. MLK sinh ngày 15 tháng Một năm 1929 nhưng ngày MLK Day được chọn là ngày thứ Hai thứ ba trong tháng Một hàng năm, tức hôm nay. Ngoại trừ sinh nhật tổng thống George Washington và Abraham Lincoln được kết hợp và đón chào như một ngày lễ liên bang qua Ngày Tổng Thống - President Day, ông là công dân Hoa Kỳ duy nhất có ngày sinh đã được Quốc Hội chuẩn thuận và tổng thống Ronald Reagan thông qua vào năm 1983, trở thành ngày lễ liên bang chính thức, nhằm tưởng niệm và vinh danh một nhân vật lịch sử vĩ đại của nước Mỹ. Người mà cái tên hầu như hiện diện khắp nước Mỹ qua những bảng tên đường, các trung tâm, tổ chức, phong trào xã hội dân sự.
Bạn tôi, tất cả, phần lớn đều là lính ráo. Chúng tôi không chỉ có chung những năm cầm súng, và một quãng đời tù, mà còn chia chung rất nhiều … cố tật! Hễ gặp nhau là uống, và câu chuyện trên bàn rượu trước sau gì rồi cũng xoay quanh kỷ niệm về đám chiến hữu hồi còn chinh chiến: những thằng đã chết, những đứa đang vất vưởng ở quê nhà, hay lưu lạc (đâu đó) nơi đất lạ xứ người.
Đọc các bản tin về ngày lễ nhậm chức của Tổng Thống tân cử Joe Biden cùng Phó TT Kamala Harris với chủ đề Nước Mỹ Đoàn Kết (America United), bên cạnh những thông tin áp đảo về vấn đề an ninh, có thể nhiều người còn thấy con số 191,500 lá cờ đủ kích cỡ tượng trưng cho người dân không thể đến tham dự cùng 56 bệ đèn được cắm và dựng quanh khu vực tổ chức.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Một đám cháy đã bùng phát tại Viện Huyết thanh ở bang Maharashtra, Ấn Độ, nơi đang sản xuất hàng triệu liều vaccine Covid-19.
Tiến sĩ Anthony Fauci, cố vấn y tế của Tổng thống Mỹ Joe Biden, đã lên tiếng cảm ơn WHO vì dẫn dắt nỗ lực ứng phó Covid-19, trái ngược với chỉ trích thời ông Trump.
Loạt sắc lệnh được ký nhanh chóng ngay trong ngày làm việc đầu tiên của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng nhằm thực hiện những lời hứa tranh cử của ông.
Ông Joe Biden chính thức trở thành tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ và cũng là tổng thống lớn tuổi nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.
Giá dầu thế giới tăng cùng với thị trường chứng khoán Mỹ trong phiên giao dịch hôm thứ Ba (19/01/2021), một ngày trước lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Joe Biden,