Hôm nay,  
Việt Báo Online

Góc nhạc cổ điển (05/05/2007)

05/05/200700:00:00(Xem: 11922)
Góc nhạc cổ điển (05/05/2007)

Chúng tôi mong nhận được mọi ý kiến đóng góp và bài vở của bạn đọc về mọi vấn đề liên quan đến nhạc cổ điển như ca kịch opéra, ballet, kỹ thuật (recording), album mới, concert bạn mới đi nghe...Thư từ bài vở xin gởi về classical@vietbao.com.

Rostropovich Không Còn Nữa

- Jo Ký - Tháng 5, 2007

Tay trung hồ cầm (cello), nhạc trưởng, và nhà dân chủ Mstislav Rostropovich đã vĩnh viễn từ bỏ chúng ta thứ Sáu tuần trước, ngày 27 tháng 5, 2007.

Rostropovich--thường được bạn bè gọi đùa là Slava, tiếng Nga nghĩa là "vinh quang" (glory)--sinh ngày 27 tháng 3 năm 1927 tại Baku, Azerbaijan trong một gia đình Nga.  Arjebaijan (có nơi viết là Azerbaijan) trước kia thuộc Liên-Bang-Sô-Viết, nhưng sau khi chế độ cộng sản tại Nga sụp đổ năm 1989, đã trở thành một quốc gia độc lập từ năm 1991.  Lúc mới lên 4 Rostropovich học piano với mẹ, là một tay piano tài ba.  Khi lên 10, ông bắt đầu học cello với cha, cũng là một tay cello có tiếng và là môn đệ của Pablo Casals (1876-1973).  Năm 1943, lúc mới 16 tuổi, ông vào học tại nhạc viện Moscow, không những với hai môn piano và cello, mà còn thêm hai môn khác là nhạc trưởng và sáng tác.  Hai người thầy nổi tiếng mà ông đã từng thọ giáo là Dmitri Shostakovich (1906-1975) và Sergei Prokofiev (1891-1953).  Rostropovich thông thạo cả hai nhạc cụ piano và cello.  Bài thi ra trường của ông là Rachmaninov piano concerto số 2.  Ông còn nổi tiếng là tay đệm dương cầm.

Rostropovich thắng nhiều giải thưởng về cello, đáng chú ý nhất là giải Internatinal Music Awards tại Prague và Budapest những năm 1947, 1949, và 1950.  Cũng năm 1950 Rostropovich được ban giải Stalin, lúc đó được xem là giải thưởng cao quý nhất của Lien-Bang-Sô-Viết.  Tiếng tăm Rostropovich lúc đó đã lừng lẫy khắp thế giới.  Ông được mời dạy ở nhạc viện Leningrad (sau này là St. Petersburg) và Moscow.  Trong số các học trò của ông có Jacqueline Du Pré (1945-1987) và Natalia Gutman.  Năm 1955 ông thành hôn với cô Galina Vishnevskaya, một giọng soprano nổi tiếng tại hí viện Bolshoi.

Bắt đầu từ năm 1964, Rostropovich đi lưu diễn ở Tây-Đức và nhiều nơi khác ở Âu châu.  Ông được dịp gặp gỡ nhiều nhạc sĩ đương thời, trong số đó có Benjamin Britten.  Khoảng đầu thập niên 1970, Rostropovich bắt đầu công khai lên tiếng đấu tranh cho tự do dân chủ.  Sự hậu thuẫn của ông đối với nhà văn đối lập Alexander Solzhenitsyn, người đã viết Quần Đảo Gulag, khiến ông bị cấm trình diễn.  Năm 1978, ông và gia đình đào tẩu khỏi Liên-Bang-Sô-Viết và ông đã bị nhà cầm quyền Nga tước quyền công dân.  Từ đó trở đi gia đình ông sống nhiều nơi rồi cuối cùng định cư tại Hoa-Kỳ.

Tháng 11 năm 1989, khi dân chúng Đức đang phá sập bức tường Berlin, Rostropovich đã đến nơi và tấu một suite cho cello của Bach.  Cuối năm đó ông được Mikhail Gorbachev hoàn trả quyền công dân Nga và được quyền trở về nước Nga.  Tháng 8 năm 1991 ông cùng Boris Yeltsin (1931-2007) cố thủ bên trong nhà quốc hội.  Phiến quân tàn dư của chế độ cộng sản vây chặt bên ngoài sẵn sàng xông vào.  Nhưng sau khi hay được là Slava hiện đang có mặt bên trong, họ đã giải tán.

Rất nhiều nhạc sĩ đương thời đã viết nhạc cho Rostropovich: Shostakovich, Khachaturian, Prokofiev, Britten, Dutilleux, Schnittke, Bernstein, Messiaen, Auric, Walton, Penderecki, và nhiều nhiều nhạc sĩ khác nữa.  Shostakovich viết chỉ có 2 cello concertos riêng tặng Rostropovich, và chính Rostropovich đã ra mắt cả hai.  Prokofiev tặng tác phẩm Sinfonia Concertante cho Rostropovich.  Dmitri Kabalevsky và Rostropovich đã hoàn tất cello concerto của Prokofiev và chính ông đã ra mắt lần đầu tiên tác phẩm này.  Ông giới thiệu cello concerto thứ 1 của Shostakovich với  London và từ đó kết bạn với Britten.  Britten viết tặng Rostropovich cello sonata, 3 cello suites, và cello symphony; và Rostropovich ra mắt lần đầu tất cả.  Schnitke tặng symphony thứ 6 cho ông.  Tổng cộng Rostropovich đã có hơn 200 tác phẩm tặng hoặc do ông đề nghị.  Trong lịch sử cello, và kể cả lịch sử âm nhạc, chưa ai được tặng nhiều tác phẩm như vậy.  Trong một cuộc phỏng vấn, Rostropovich đã bộc lộ vẻ đay nghiến:  "Sao không tay cello nào yêu cầu Mozart viết một cello concerto vậy""

Ông thâu dĩa gần hết các tác phẩm cello, nhất là những concerto.  Tác phẩm ông thâu dĩa được nhiều người ca tụng nhất là cello concerto của Antonin Dvorak.  Ông thâu hơn một lần tác phẩm này; thậm chí còn có thâu video.  Hai CD để đời là với Berlin Philharmonic dưới sự điêu khiển của Herbert Von Karajan, và với London Philharmonic với Carl Maria Giulini.  Có người có dịp mục kích ông chơi Dvorak concerto kể lại rẵng có nhiều đoạn họ ngỡ chiếc cello sẽ bị nứt dưới kỹ thuật tạo âm của ông.

Chiếc cello của ông là một cổ vật âm nhạc.  Nó được làm năm 1711 bởi nhà làm nhạc cụ dây nổi tiếng người Ý tên Antonio Stradivari (1644-1737) ở Cremona.  Chiếc đàn này có tên là Duport Stradivarius, vì nó được nhạc sĩ Jean-Pierre Duport (1741-1818) dùng vào khoảng 1800.  Năm 1812, Duport cho phép đại đế Napoleon cầm nó.  Napoleon, lúc đó đang mang giầy boot, sơ ý đá vào nó và đã để lại một dấu khuyết.  Năm 1843 Auguste-Joseph Franchomme (1808-1884), nhạc sĩ cello người pháp,  đã mua nó lại từ con trai Duport với giá kỷ lục là 22,000 franc.  Nhà làm đàn dây nổi tiếng người Pháp tên Jean Baptiste Vuillaume (1798-1875) đã dùng chiếc đàn này làm kiểu mẫu cho những chiếc đàn cello do ông làm ra.  Duport Stradivarius được xem là một trong những chiếc đàn cello quý giá nhất, tương đương hoặc hơn kém chút ít với chiếc đàn cello Davydov Stradivarius làm năm 1712 của Jaqueline Du Pré.  Rostropovich dùng Duport Stradivarius từ năm 1974.  Với sự qua đời của Rostropovich tuần qua, giá trị của Duport Stradivarius có thể tăng lên, ít nhất cũng gấp rưỡi.

Rostropovich cũng là một nhạc trưởng lừng lẫy.  Ông là giám đốc (music director) cho National Symphony Orchestra ở Washington D.C. từ năm 1977 đến 1994.  Ngoài ra ông còn làm việc với nhiều dàn nhạc quốc tế khác, điển hình là London Philharmonic.  Ông thâu dĩa toàn bộ 15 giao hưởng của Shostakovich.

Căn nhà cuối cùng của gia đình ông là ở Paris; nhưng ông vẫn còn nhà ở Moscow, St. Petersburg, London, và Lausanne.  Theo tin tức từ New York times thì ông được đưa vào bệnh viện Paris vào cuối tháng giêng, 2007 nhưng lại đổi ý bay về Moscow, nơi mà ông thường dưỡng bệnh.  Ngày 6 tháng 2, 2007, Rostropovich được đưa vào bệnh việng Moscow.  Thư ký của ông ở Moscow, cô Natalya Dolezhale, chỉ nói rằng ông chỉ không được khỏe nhưng không có gì nguy cập cả, và không cho biết ông bị bệnh gì.  Trong lúc ông đang trong bệnh viện thì tổng thống nước Nga, Vladimir Putin, có thân chinh đến thăm.  Điều này lại càng làm cho dư luận, đang hoang mang, lại càng nẩy sinh nhiều suy đoán. Nhưng Dolezhale lại nói rằng Putin vào gặp Rostropovich là để bàn về dự định làm một buổi lễ mừng thọ 80 của Rostropovich.  Ngày 6 tháng 3, 2007, ông được cho xuất viện vì tình trạng sức khỏe ông cũng khá khả quan.  Nhưng ngày 7 tháng 4, 2007 ông lại được đưa vào viện ung thư Blokhim ở Moscow và mất ngày 27 tháng 4, 2007 về bệnh ung thư ruột.

Thứ Bảy 28 tháng 4, 2007 thi hài Rostropovich đã được quàng trong một quan tài mở nắp tại nhạc viện Moscow, nơi mà ông đã theo học nhạc từ thuở niên thiếu.  Một quốc táng long trọng đã được chính thức cử hành vào ngày chủ nhật 29 tháng 4, 2007 tại Church of Christ Saviour, Moscow, nơi mà tuần trước đã cử hành tang lễ của Boris Yeltsin.  Tại thánh đường, thi hài Rostropovich đã được phủ một tấm vải trắng có thêu thập tự giá.  Bà quả phụ Rostropovich, soprano lừng danh Galina Vishnevskaya, đã được nhiều quan khách chia buồn, trong số đó có bà quả phụ Narina Yelsin, bà Solzhenitsyn, nữ hoàng Sofia từ Tây-Ban-Nha, đệ nhất phu nhân Pháp Bernadette Chirac, tổng thống Ilham Aliev từ Azerbaijan, và tổng thống Vladimir Putin.  Sau buổi lễ, thi hài Rostropovich đã được yên nghỉ tại nghĩa trang Novodevichye, nơi chỉ dành cho những vĩ nhân Nga.  Trong số những người đã được an táng ở đó có Dmitri Shostakovich, Sergei Prokofiev, và mới đây Boris Yeltsin.

Căn nhà nơi Rostropovich sinh trưởng, số 9 đường Kolodezni ở Azerbaijan, nay đã trở thành viện bảo tàng.  Con đường Kolodezni nay đã đổi tên thành đường Rostropovich.

Tổng thống Vladimir Putin nói rằng sự ra đi của Rostropovich là "một mất mát to lớn cho văn hóa Nga" ( a terrible loss for Russian culture).

24/05/2019(Xem: 589)
Mỹ đang chiến tranh thương mại với TC. Mỹ tố giác Bắc Kinh phản ứng thái quá việc tuần tra Biển Đông. Có vẻ CSVN trở cờ nghiêng về, xích lại gần Mỹ hơn trong trong ý đồ “ngao duật tương tranh ngư ông đắc lợi’.
24/05/2019(Xem: 165)
BAGHDAD - Tổng giám mục giáo phận Irbil (thủ phủ của Kurdistan tại Iraq) lên án tập thể lãnh đạo Thiên chúa giáo Anh Quốc hành động không nỗ lực để bảo vệ cộng đồng Thiên chúa giáo ngày càng thu hẹp tại Iraq.
24/05/2019(Xem: 142)
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đã truy tố nhà sáng lập trang mạng WiliLeads Julian Assange tội nhận và phổ biến các thông tin mật.
24/05/2019(Xem: 138)
LONDON - Đề nghị Brexit thứ 4 của Thủ Tướng Theresa May không được biểu quyết và không được công bố trước Tháng 7, theo nguồn tin chính phủ.
24/05/2019(Xem: 107)
NEW DEHLI - Thủ Tướng Narendra Modi thắng tổng tuyển cử với đa số áp đảo – đảng cầm quyền BJP được trông đợi chiếm 300 trong số 543 ghế dân biểu, theo kết quả kiểm phiếu cập nhật.
24/05/2019(Xem: 162)
TOKYO - Công ty điện tử Panasonic đang xem lại các giao hoán với Huawei và 68 vệ tinh của Huawei có vi phạm các hạn chế của Hoa Kỳ hay không.
24/05/2019(Xem: 523)
Amazon đã đi thêm một bước nữa trong lãnh vực kinh doanh mạng qua việc xây nguyên căn nhà và đem tới ráp cho người mua ở với giá chưa tới $20,000, theo bản tin của trang mạng marketwatch.com cho biết hôm Thứ Năm.
24/05/2019(Xem: 170)
Tổng Thống Donald Trump đã đồng ý với dự luật tài trợ thiên tai 19.1 tỉ đô la mà không có tài trợ cho xây tường biên giới của ông, theo các bản tin cho biết.
24/05/2019(Xem: 283)
WASHINGTON - 1 ngày sau hành vi “thịnh nộ cực độ” của TT Trump khi ngưng đối thoại với lãnh tụ DC 2 Viện lập pháp chỉ sau 5 phút, như mô tả của chủ tịch Hạ Viện Nancy Pelosi, bà Pelosi hô hào gia đình Trump và ban tham mưu can ngăn vì phúc lợi của đất nước.
24/05/2019(Xem: 201)
MOBILE - Sau 1 năm điều tra, di vật của con tàu chở nô lệ châu Phi đã được tìm thấy tại đáy sông Mobile tại địa phận tiểu bang Alabama.
24/05/2019(Xem: 190)
JEFFERSON CITY - Cư dân của thủ phủ tiểu bang Missouri cảm thấy cường độ của bão hôm Thứ Tư 22/05 là dữ dội như động đất.
24/05/2019(Xem: 162)
WASHINGTON - Cơ quan hàng không dân sự (FAA) cho hay: ngày giải tỏa lệnh cấm bay Boeing 737 MAX chưa được định đoạt.
24/05/2019(Xem: 159)
TERRE HAUTE, Indiana - Cư dân California bị bắt hơn 17 năm trước trên chiến trường Afghanistan sắp được trả tự do.
24/05/2019(Xem: 123)
TALLAHASSEE - Chính giới thuộc đảng DC tại Florida vừa bắt đầu quảng cáo truyền thanh hàng tuần bằng tiếng Tây Ban Nha để vận động hậu thuẫn của cử tri gốc Nam Mỹ.
24/05/2019(Xem: 166)
WASHINGTON - Hổ sơ tòa án xác nhận: luật sư Cohen trao đổi hàng trăm e-mail và tin nhắn text bằng điện thoại với hãng tài chính liên quan với tỉ phú Viktor Vekselberg.
Tin công nghệ
Khoảng cuối tháng 05/2019, sau nhiều lần trì hoãn, cuối cùng dự án Starlink, dự án bao phủ Internet băng thông rộng trên toàn thế giới qua vệ tinh, của Elon Musk sẽ bắt đầu bằng việc phóng tàu SpaceX chở 60 vệ tinh lên vũ trụ vào ngày 23/05/2019.
Khoảng cuối tháng 05/2019, mẫu xe thử nghiệm các nghệ an toàn mới nhất của Mercedes-Benz đã chính thức được giới thiệu với tên gọi khá dài - Experimental Safety Vehicle (ESF) và được xây dựng dựa trên phiên bản hybrid cắm sạc (plug-in hybrid) của Mercedes-Benz GLE-Class thế hệ thứ 4. Bên cạnh vai trò dùng thử các công nghệ an toàn tiên tiến nhất của Mercedes, ESF còn có khả năng tự lái ở một số điều kiện lưu thông nhất định. Đặc biệt, ESF có thể giao tiếp với các phương tiện khác khi tham gia giao thông dưới chế độ tự lái.
Khoảng cuối tháng 05/2019, Cơ quan giám sát bảo mật dữ liệu của Ireland thông báo mở cuộc điều tra nhắm vào hoạt động thu thập dữ liệu quảng cáo trực tuyến của Google.
Hàng triệu năm trước, một tai nạn di truyền ngẫu nhiên có thể đã kích hoạt cho sự ra đời và phát triển của tất cả cuộc sống đa bào như hiện nay. Chỉ một thay đổi duy nhất đã tạo nên bước chuyển đổi từ sự sống đơn bào (như vi khuẩn) sang sự sống đa bào, trong đó bao gồm cả con người.
Khoảng cuối tháng 05/2019, theo trang Bloomberg, nhiều khả năng sẽ có thêm 5 công ty công nghệ Trung Quốc bị Mỹ đưa vào danh sách đen và áp dụng lệnh cấm giống Huawei, mà đa số là các công ty sản xuất thiết bị và camera giám sát.
Khoảng cuối tháng 05/2019, Panasonic, hãng công nghệ Nhật Bản, đã đưa ra thông báo chính thức về việc ngừng cung cấp linh kiện cho Huawei sau khi hãng phải chịu những cấm vận từ Mỹ.
Khoảng cuối tháng 05/2019, trong một bài viết được đăng tải trên blog của công ty, Google cho biết đã phát hiện ra một lỗ hổng bảo mật có thể khiến mật mã tài khoản của một lượng lớn người dùng dịch vụ G Suite bị lưu dưới dạng văn bản thuần túy.
Ngày 20 tháng 5, Trăng tròn và Sao Mộc, hành tinh lớn nhất của Hệ Mặt trời, gần như đã chia sẻ cùng khung nhìn trong ảnh.
Khoảng cuối tháng 05/2019, theo trang TechCrunch, dữ liệu tài khoản chứa thông tin cá nhân của 49 triệu người dùng Instagram đã vô tình bị rò rỉ trên mạng Internet. Những tài khoản bị ảnh hưởng bao gồm cả người nổi tiếng, tài khoản thương hiệu và một lượng người dùng có tầm ảnh hưởng lớn trên Instagram.
Hồi tháng 03/2019, Apple chính thức thừa nhận bàn phím cánh bướm của hãng gặp lỗi và ra mắt chương trình sửa miễn phí. Tuy nhiên, chương trình vẫn bị nhiều người dùng phàn nàn vì không hỗ trợ các mẫu MacBook vừa ra mắt như MacBook Air 2018 và MacBook Pro 2018. Hai mẫu laptop đã được cập nhật bàn phím nhưng cuối cùng vẫn gặp lỗi.
Khoảng cuối tháng 05/2019, Ngân hàng Trung ương Nepal tuyên bố cấm cửa ví điện tử Alipay và WeChat Pay tại Nepal
Tháng 05/2019, chính quyền ông Donald Trump đã ra lệnh cấm các công ty Mỹ hợp tác với Huawei. Tuân thủ chính sách mới, Google đã chính thức rút giấy phép sử dụng Android của Huawei và một loạt công ty Mỹ khác như Qualcomm, Intel cũng yêu cầu nhân viên tạm ngừng hợp tác với Huawei.
Khoảng cuối tháng 05/2019, Facebook chia sẻ rằng hãng đang giúp đỡ các tổ chức y tế cộng đồng chống lại các dạng dịch bệnh bằng cách chia sẻ cho họ 3 dạng bản đồ số có chứa các thông tin liên quan đến nhân khẩu học, cách thức di chuyển và khả năng truy cập Internet của người dùng mạng xã hội.
Xung đột thương mại Mỹ - Trung leo thang lên một bước mới khi vào ngày 10/05/2019, tổng thống Trump chính thức nâng thuế đối với hàng hóa Trung Quốc, từ 10% lên 25%. Điều này đang làm các nhà đầu tư vào Apple và chuỗi cung cấp của họ lo lắng hơn bao giờ hết. Ngay cả người luôn lạc quan vào Trung Quốc như nhà đầu tư lớn Thornburg Investment Management cũng đang rút vốn ra khỏi Apple và các công ty thuộc chuỗi cung ứng của họ, khi lo ngại rằng việc Mỹ áp đặt thuế quan có thể gây ra các tác động nghiêm trọng đến hệ sinh thái công nghệ.
Tại thời điểm tế bào khỏe mạnh bị căng thẳng, nó có thể chọn một trong hai con đường: hoặc là kích hoạt một quá trình tự hủy rồi chết, hoặc trở thành tế bào zombie