Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Quan Hệ Việt Nam Và Vatican Chưa Thể Mở Ra

13/10/200800:00:00(Xem: 7081)

<"xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

 

Hình trên: Hai nghìn người đã đổ về khu Lion Plaza ở San Jose để hiệp thông và cầu nguyện cho cuộc tranh đấu của những tín đồ công giáo ở thủ đô Hà Nội. Hình dưới:  Chiếu ảnh biến cố Toà Khâm sứ và Giáo xứ Thái Hà trong đêm đốt nến cho công lí và hoà bình tại Việt Nam ở San Jose. (ảnh Bùi Văn Phú)

 

Bùi Văn Phú

 

Đầu năm 2007 Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đến Vatican và có cuộc tiếp kiến cùng Giáo hoàng Bênêdictô XVI. Đây là lần đầu tiên một lãnh đạo cao cấp Việt Nam đến thủ đô của 800 triệu tín đồ ở khắp nơi trên thế giới và gặp người đứng đầu Giáo hội Công giáo. Sự việc mang tính lịch sử vì ít khi có những buổi tiếp kiến giữa Giáo hoàng và lãnh đạo cộng sản. Đây cũng là tín hiệu hai bên muốn có những quan hệ tốt hơn.

 

1. Những dấu chỉ trái ngược nhau

 

Sau chuyến đi Vatican của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, trong năm 2007 tại Việt Nam đã có những lễ phong chức cho cả trăm linh mục ở các giáo phận trên toàn quốc, trong đó có chủng sinh tu chui - tức là đi tu không có phép của nhà nước. Tháng Mười năm vừa qua có ngày đại hội giới trẻ công giáo miền Bắc tổ chức ở Hải Phòng với hơn chục nghìn thanh niên nam nữ tham dự, tuy sinh hoạt này ít được truyền thông trong nước nhắc đến. Trước những sự kiện trên, dư luận giáo hội trong ngoài nước đã có những hi vọng về quan hệ giữa Vatican và Việt Nam sẽ được mở ra trong một tương lai không xa.

 

Tuy nhiên bên trong nội bộ Đảng Cộng sản Việt Nam cũng còn khuynh hướng không muốn tiến tới quan hệ tốt hơn với Vatican và đã tìm cách ngăn cản buổi gặp gỡ giữa Thủ tướng Dũng và Giáo hoàng Bênêdictô XVI vào giờ chót.

 

Đến cuối năm 2007 hi vọng bang giao giữa Việt Nam và Vatican đã lùi lại nhiều bước khi Giáo hội Công giáo Việt Nam lên tiếng đòi lại đất Toà Khâm sứ cũ, với việc hàng nghìn giáo dân tụ họp cầu nguyện nhiều ngày cho đến khi có hứa hẹn giải quyết từ chính quyền. Nhưng qua năm 2008 đất Toà Khâm sứ vẫn chưa được trả lại cho giáo hội và việc cầu nguyện giữ đất lan ra đến Giáo xứ Thái Hà. Cảnh sát cơ động đã dùng hơi cay để giải tán đám đông, bắt giam một số giáo dân. Tháng trước nhà nước đã cấp tốc biến những nơi tranh chấp thành vườn hoa và Toà Khâm sứ cũ được dùng làm thư viện.

 

Toà Khâm sứ được coi như sứ quán của Vatican, vì thế trong tiến trình bang giao việc trao trả lại tài sản của hai quốc gia, như giữa Hoa Kỳ và Việt Nam đã thực hiện trong năm 1995, là điều thường có trong giai đoạn tiền bang giao.

 

Trong hai thập niên qua giữa Vatican và Việt Nam đã có nhiều thảo luận song phương hầu tìm đến một sự thân thiện hơn. Lãnh đạo Giáo hội Công giáo Việt Nam đã được phép đi Rôma dự đại hội đồng giám mục thế giới, trong khi nhà nước Trung Quốc chưa bao giờ cho các giám mục đi họp. Giám mục Việt Nam cũng thường xuyên được ra nước ngoài, đến những nơi có đông người Việt sinh sống, đặc biệt là Hoa Kỳ, để sinh hoạt mục vụ và cũng là cách để Hà Nội chứng tỏ với thế giới ở Việt Nam có tự do tôn giáo.

 

Sinh hoạt tôn giáo tại Việt Nam ngày nay sinh động hơn so với những thập niên trước. Chuà chiền, thánh thất và nhà thờ luôn có đông tín đồ dự lễ, cúng viếng, cầu xin. Tuy nhiên những khó khăn trong việc tổ chức giáo hội, đặc biệt là Giáo hội Công giáo thì vẫn còn, từ việc giới hạn số chủng sinh đến việc phong chức cho các linh mục, giám mục vẫn có sự can thiệp của nhà nước. Một giám mục trong lần ghé vùng Vịnh San Francisco có nói rằng nhà nước chỉ cho mỗi huyện được phép đề cử một số chủng sinh nhất định vào nhà dòng tu tập. Nhà nước cũng không cho giáo hội đóng góp vào công tác giáo dục, cải thiện xã hội.

 

2. Việt Nam muốn phát triển quan hệ với thế giới: trường hợp Vatican và những nước cộng sản

 

Chính sách ngoại giao của Việt Nam là làm bạn với tất cả các nước trên quan điểm bình đẳng, tôn trọng chủ quyền, độc lập của nhau và đã phát triển quan hệ với nhiều nước trong hai thập niên qua, kể cả những kẻ thù cũ là Hoa Kỳ và Trung Quốc. Khó khăn nhất giữa Việt Nam và Toà Thánh là vấn đề Vatican muốn được độc lập trong việc phong chức và bổ nhiệm giám mục trông coi giáo phận và các giám mục được quyền chọn phong chức linh mục cho chủng sinh mà không phải xin phép hay có sự can thiệp của nhà nước vì đó là truyền thống sinh hoạt của Giáo hội Công giáo.

 

Vatican được xem như thánh điạ của người công giáo về mặt tâm linh, nhưng cũng là một quốc gia theo công pháp quốc tế. Tuy là một quốc gia nhỏ bé về mọi phương diện - diện tích vỏn vẹn 13 mẫu và dân số khoảng một nghìn, đa số là tu sĩ - nhưng Vatican có nhiều ảnh hưởng tinh thần đối với 800 triệu tín đồ ở khắp mọi châu lục. Vatican có Toà Khâm sứ, cơ sở ngoại giao tương đương với đại sứ quán, tại nhiều quốc gia để chăm sóc và bảo vệ quyền lợi đời sống tinh thần cho tín đồ ở nước sở tại. Qua Vatican, nhiều quỹ giáo dục và từ thiện do đóng góp của những quốc gia phát triển được dùng để giúp những nước nghèo theo tinh thần bác ái.

 

Vì là một tôn giáo có quan điểm thần học nghịch với chủ trương vô thần trong chủ nghĩa cộng sản, nên giữa Giáo hội Công giáo và các chính quyền cộng sản thường có nhiều xung đột. Trong quá khứ Vatican ít có quan hệ ngoại giao với những quốc gia cộng sản. Hiện nay Vatican không có bang giao với Trung Quốc, Cuba, Bắc Hàn và Việt Nam là những nước cộng sản còn lại.

 

Tuy nhiên trong nhiều trường hợp dù không chính thức có quan hệ với một quốc gia, Giáo hoàng đã có những chuyến tông du như chuyến đi Hoa Kỳ và Mexico của cố Giáo hoàng Gioan-Phaolô II vào năm 1979 và đặc biệt là chuyến đi Cuba của Ngài cách đây một thập niên. Hoa Kỳ chính thức có quan hệ ngoại giao với Vatican vào năm 1984. Trước đó các tổng thống Mỹ chỉ gửi sứ thần là người đại diện riêng của tổng thống đến Vatican. Mexico dù có đông người công giáo, nhưng bang giao với Vatican mới được chính thức nối lại năm 1992 sau nhiều thập niên gián đoạn. Cố Giáo hoàng Gioan-Phaolô II nổi tiếng là người tìm đến con chiên ở mọi châu lục nên sau chuyến đi Cuba Ngài cũng đã ngỏ ý muốn đến Việt Nam vào năm 1998, nhân dịp kỉ niệm 200 năm Đức Mẹ hiện ra ở La Vang. Hội đồng Giám mục Việt Nam có gửi thư mời Ngài đến dâng thánh lễ để tôn kính Mẹ Maria cùng với hàng giáo phẩm Việt Nam, nhưng phiá nhà nước cho biết vì chưa có quan hệ giữa hai quốc gia nên về phương diện ngoại giao chưa thể đón Ngài.

 

Việt Nam và Vatican đã gián đoạn bang giao trong nhiều thập niên. Sau năm 1954 chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hoà đã yêu cầu Khâm sứ Toà Thánh rời khỏi miền Bắc. Năm 1975, sau khi Việt Nam Cộng hoà sụp đổ, đất nước thống nhất thì đại diện ngoại giao Toà Thánh ở miền Nam cũng bị trục xuất. Từ đó Việt Nam và Vatican không còn quan hệ ngoại giao.

 

Việt Nam là quốc gia có người công giáo đông thứ nhì ở Đông Á, sau Philippin. Trong số 85 triệu dân, khoảng 8 triệu người Việt theo đạo công giáo.

 

Chính sách của Hà Nội đối với các tôn giáo là hạn chế và tìm cách kiểm soát chặt chẽ. Sinh hoạt của các giáo hội bị buộc đặt dưới trướng của Mặt trận Tổ quốc là một cơ quan chỉ đạo các sinh hoạt văn hoá, xã hội cho cả nước.

 

3. Phản ứng của người Việt hải ngoại

 

Trước sự việc giáo hội bị đàn áp, công lí bị chà đạp trong vụ đòi đất Toà Khâm sứ và tại Giáo xứ Thái Hà, người Việt hải ngoại đã hướng lòng hiệp thông với giáo hội quê nhà qua các thánh lễ, qua những buổi thắp nến cầu nguyện.

 

Thành phố San Jose là trung tâm của cộng đồng người Việt miền Bắc California với nhiều sinh hoạt chính trị, văn hoá, tôn giáo. Yểm trợ cho tranh đấu vì nhân quyền, San Jose đã tuyên dương những chức sắc lên tiếng đòi tự do tôn giáo như các Hoà thượng Thích Huyền Quang và Thích Quảng Độ, như Linh mục Nguyễn Văn Lý, cụ Lê Quang Liêm.

 

Sáng Chủ nhật ngày 28.9 tại Giáo xứ Việt Nam St. Patrick có thánh lễ cầu nguyện cho giáo hội quê nhà.

 

Cũng cần nhắc lại, trong tháng Bảy vừa qua Hồng y Phạm Minh Mẫn có chương trình thăm viếng mục vụ tại đây, nhưng sau khi Ngài lên tiếng không muốn thấy cờ vàng ba sọc đỏ được tung bay tại Đại hội Giới trẻ ở Úc nên đã có ý kiến phản đối, vì thế Hồng y Mẫn đã huỷ bỏ chương trình dâng lễ ở San Jose. Trong những chuyến công tác mục vụ, các giám mục lãnh đạo Giáo hội Công giáo Việt Nam thường đến San Jose sinh hoạt với giáo dân Việt.

 

Thánh lễ lúc 8 giờ 45 sáng do linh mục Vinh Sơn Nguyễn Đình Truyền chủ tế. Ngài còn trẻ, mới làm linh mục được đôi ba năm, hiện là phụ tá cho cha chính xứ Gioan T. Nguyễn Minh Hiền. Bắt đầu thánh lễ ngài nói: “Hôm nay chúng ta đặc biệt cầu nguyện cho Giáo hội Mẹ đang bị bách hại dưới nhiều hình thức. Đặc biệt là cho Tổng Giáo phận Hà Nội”.

 

Nếu phải nhắc đến nét thuần tuý Việt Nam từ quê hương được mang trọn vẹn qua Hoa Kỳ thì phải kể đến chương trình phụng vụ thánh lễ của người công giáo vì từ câu kinh đến những bản thánh ca đều giống với quê nhà. Những chỗ sửa đổi mới nhất trong Kinh Tin kính cũng đã được chiếu lên cho giáo dân đọc theo, như kinh sách đang được dùng ở Việt Nam. Trong thánh lễ có bài thánh ca mang điệu quan họ Bắc Ninh, với tiếng đàn tranh trầm bổng giúp người dự lễ dễ hướng lòng lên cầu nguyện: “Dâng dâng tháng ngày / Thế gian luôn biến đổi / Hoa xuân, mưa hạ, gió thu / Một năm buồn vui mấy muà…” Khung cảnh, giáo dân, lời kinh, ca vịnh đều mang nét Việt không khác gì sinh hoạt trong một nhà thờ ở Hà Nội, Nha Trang hay Sài Gòn.

 

Trong bài giảng, Linh mục Truyền mở đầu bằng câu chuyện mà có lẽ nhiều người đã được nghe từ một chương trình ca nhạc giải trí sản xuất ở Hoa Kỳ. Đó là chuyện bốn thương gia người Việt, Mỹ, Nhật và Hoa ăn nhậu chung vui, một hồi sau say xỉn các đại gia lớn tiếng khen nhau. Tay buôn người Việt nói với con buôn Hoa Kỳ là ông rất phục người Mỹ vì người Mỹ nói là làm. Thương gia Mỹ thì khâm phục ông bạn Nhật vì người Nhật làm xong mới nói. Còn thương gia Nhật phục ông Tàu Trung Quốc là không nói mà làm. Đến lượt ông Tàu thì ông ta khen đại gia Việt Cộng là nói một đàng và làm một nẻo. Giáo dân vỗ tay tán đồng.

 

Câu chuyện dẫn vào bài giảng của Linh mục Truyền để ngài nói đến sự việc nhà cầm quyền Hà Nội đã hứa trả đất Toà Khâm sứ cho giáo hội nhưng sau đó lại biến nơi này thành vườn hoa và thư viện, mang đi những tượng ảnh và ra tay đàn áp giáo dân đến cầu nguyện. Như ý xin của linh mục chủ tế khi nhập lễ, gần một nghìn giáo dân đã dâng những lời cầu nguyện cho giáo hội quê nhà vượt qua được những khó khăn trước mặt.

 

Không chỉ người công giáo Việt hướng về Giáo hội Mẹ, mấy tuần qua trong nhiều thánh lễ tiếng Anh người Mỹ cũng cất lên những lời cầu nguyện cho người Việt đang bị đàn áp vì tôn giáo.

 

Cùng với các cộng đoàn công giáo, cộng đồng người Việt nhiều nơi cũng đã bày tỏ lòng hiệp thông với các tu sĩ và giáo dân đang đòi công lí, công bằng xã hội trên quê hương Việt Nam.

 

Ngày 30.9 cả trăm người biểu tình trước Tổng Lãnh sự quán Việt Nam ở San Francisco.

 

Chiều thứ Bảy 4.10 cộng đồng người Việt ở San Jose đã có đêm thắp nến với sự tham dự của hai nghìn người cùng đại diện các tôn giáo và chính quyền.

 

Sức mạnh của niềm tin và sự hiệp thông trong tinh thần tôn giáo là điều làm lãnh đạo Hà Nội và các chính quyền cộng sản lo sợ. Dưới chế độ cộng sản không có sinh hoạt tôn giáo độc lập bởi vì nhà nước sợ tín lí và các hoạt động tôn giáo, mà lãnh đạo cộng sản coi đó như thuốc phiện, sẽ làm lu mờ chủ thuyết cộng sản.

 

Sau khi nhà nước chiếm Toà Khâm sứ và đất Giáo xứ Thái Hà, Thượng tướng Công an Nguyễn Văn Hưởng lên tiếng đổ tội cho Tổng Giám mục Ngô Quang Kiệt có những hành động làm tổn hại đến quan hệ giữa giáo hội và nhà nước và làm cản trở bang giao giữa Vatican và Việt Nam. Tướng Hưởng quên rằng ở Việt Nam đã một thời có chính sách không kết nạp người công giáo vào ngành công an và nếu đã là công an thì không được kết hôn với người theo đạo công giáo.

 

Như thế chủ trương không muốn bang giao hay những người đang làm cản trở tiến trình bang giao giữa Việt Nam và Vatican là công an chứ không phải một giám mục đứng đầu tổng giáo phận của thủ đô một nước.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Ở Việt Nam, một tờ báo được cung cấp 3 thẻ phóng viên quân đội. Cục An Ninh Quân Đội điều tra rất cẩn thận, từ cá nhân ký giả, cha mẹ, ông nội bà nội, có ai vào theo Việt Cộng không? Có ông bà, cha mẹ đi vào rừng với Mặt Trận giải phóng miền Nam hay không?
Hơn hai phần ba thế kỷ qua, chế độ toàn trị và bạo ngược hiện hành ở Việt Nam chưa hề mang lại an bình hay phúc lợi cho bất cứ ai (ngoài đám lãnh đạo) nên cứ “yên tâm đi” và “đừng lo lắng quá” e không phải là thái độ tương thích để có thể sống với cái nhà nước tráo trở này.
Năm nay, 2020, cháy rừng không những tại California mà còn bùng phát tại cả chục tiểu bang ở Miền Tây nước Mỹ làm hàng triệu mẫu tây đất rừng bị thiêu rụi. Tình trạng cháy rừng ngày càng trầm trọng. Trong cuộc họp với Tổng Thống Donald Trump hôm 14 tháng 9 năm 2020, Thống Đốc California Gavin Newsom và nhiều lãnh đạo Miền Tây khác đều nói rằng cháy rừng sở dĩ ngày càng dữ dội là do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Trong khi đó TT Trump cho rằng các tiểu bang Miền Tây đã không dọn sạch bụi cây và gỗ mục để cho cây cỏ dễ cháy chất đống trong rừng. “Khi cây ngã xuống sau một thời gian ngắn, khoảng 18 tháng, chúng sẽ biến thành cây rất khô. Chúng trở thành những que diêm… các bạn biết đó, không có nước đổ xuống và chúng trở nên rất, rất – chúng dễ bị cháy,” theo Trump phát biểu tại California hôm 14 tháng 9. Phụ Tá Giáo Sư dạy về Lịch Sử tại Đại Học Oregon là Steven C. Beda, cũng là sử gia về môi trường đã nghiên cứu về các khu rừng tại Bở Biển Thái Bình Dương cho biết
Trước tình trạng dịch Vũ Hán lây lan mạnh trở lại, riêng ở Pháp trong vài ngày qua, cứ mỗi 24 giờ, có tới trên dưới 10000 trường hợp bị nhiễm, tuy chánh quyền chưa chánh thức thừa nhận đợt 2 dẫng tới, bổng xuất hiện «phong trào chống mang mặt-nạ» phòng bịnh, chống đóng cửa.
Tại Thượng Viện, được xem là tay chiến lược gia lão luyện của phe Cộng Hòa, McConnell được bầu làm lãnh đạo khối thiểu số khi Thượng Viện rơi vào tay Đảng Dân Chủ năm 2006 rồi trở thành lãnh đạo khối đa số tại Thượng Viện trong sáu năm qua, khi đảng Cộng Hòa giành lại phần thắng vào năm 2014.
Là vị vua thứ ba của nhà Trần, thái tử Trần Khâm con trưởng của vua Thánh Tông và thái hậu Nguyên Thánh sinh ngày 11 tháng 11 năm Mậu Ngọ, niên hiệu Nguyên Phong thứ 8, năm 1258. Khi còn trẻ, nhà vua học thông tam giáo và hiểu sâu Phật điển, ngay cả thiên văn, lịch số, binh pháp, y thuật, âm luật, không thứ gì là không mau chóng nắm được sâu sắc.
Cuối tháng 11 năm 1967, Đại đội 17 – Khóa 25 Sinh viên sĩ quan Thủ Đức chúng tôi được vinh dự làm Đại đội dàn chào, khánh thành Đài Tử Sĩ của Nghĩa trang quân đội Biên Hòa vừa được Công binh xây dựng.
Và nói nào ngay, đối với Đảng thì giới người nào cũng vậy – bất kể là nông dân, công nhân, thương nhân, hay trí thức. Tất cả đều chỉ là phương tiện, được sử dụng tùy theo lúc mà thôi. Sau đó đều bị mang chôn sống ráo. Nhà nước đợi cho đến khi họ tắt thở sẽ mang bằng khen hay giải thưởng đến làm lễ truy tặng.
Đảng Cộng sản Việt Nam đã có hàng chục Nghị quyết, Quyết định và Chỉ thị về công tác xây dựng, chỉnh đốn đảng nhưng vẫn không sao chấm dứt được tình trạng suy thoái tư tưởng, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên.
Đúng 51 năm sau của ngày bi thảm Tết Mậu Thân 1968, là đã có Một vành khăn tang khoát trên đầu toàn thể quân nhân Thiết giáp binh Quân Lực Việt nam Cộng hòa năm xưa, thì nay lại có một trang sách mới tươi sáng đã được mỡ ra cho một Hậu duệ của binh chủng Thiết giáp. Đó là sự vinh thăng của tân Phó Đề đốc Nguyễn Từ Huấn.Quả đúng với câu; Hổ phụ sinh hổ tử vậy!
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.