Hôm nay,  

Câu Chuyện Thầy Lang: Ăn Mất Ngon

16/08/201300:00:00(Xem: 7935)
Ngon miệng (appetite) là khoái cảm, thèm muốn ăn uống. Ăn mất ngon xảy ra khi không còn thèm muốn này, mặc dù cơ thể vẫn có nhu cầu về năng lượng, thực phẩm.

Dù do nguyên nhân nào, ăn không ngon miệng là một chuyện quan trọng đối với mọi người, đặc biệt là người cao niên và trẻ đang tăng trưởng.

Ăn mất ngon không phải là một bệnh mà là dấu hiệu, triệu chứng của một bệnh nào đó.

Khi ăn không ngon thì sự tiêu thụ thực phẩm giảm. Mà thực phẩm lại mang năng lượng cho mọi sinh hoạt của cơ thể, cung cấp vật liệu để tu bổ tế bào hư hao, tạo ra tế bào mới. Không có đủ chất dinh dưỡng sẽ dẫn tới giảm cân, cơ thể mệt mỏi, bắp thịt teo, tâm thần buồn rầu, giảm khả năng miễn dịch, kém sức chịu đựng. Tử vong có thể xảy ra nếu mỗi năm liên tục sụt đi 10% sức nặng cơ thể.

Các cụ ta có kinh nghiệm là “không ăn thì mẻ cũng chết, nói chi con người”.

Nguyên nhân ăn mất ngon

Có nhiều nguyên nhân gây ra ăn mất ngon

1- Ăn mất ngon vì bệnh như:

a- Trong bệnh tim-phổi, người bệnh mệt mỏi không muốn ăn, lại còn bị sụt cân vì các chức năng tuần hoàn, hô hấp cần nhiều năng lượng hơn để làm việc.

Ngoài ra, các thuốc trị bệnh tim phổi như steroid, theophyllin làm tăng hơi trong bao tử, bệnh nhân cảm thấy no bụng, không muốn ăn.

b- Bệnh ung thư đặc biệt là ung thư phổi và bao tử
c- Nhiễm trùng như trong trường hợp bênh lao, bệnh AIDS.
d- Bệnh nội tiết như tuyến giáp trạng ác tính, bệnh tiểu đường
đ- Trầm cảm, buồn phiền vì sống cô lập hoặc mất bạn đồng hành.
e- Rối loạn vị giác và khứu giác khiến cho không biết được hương vị thực phẩm và không ăn

2- Nghiện rượu

Rất thường xẩy ra ở người cao tuổi. Khi uống rượu say, họ coi thường việc tiêu thụ thực phẩm. Khi hồi phục cơn say, họ ói mửa, tiêu chẩy, không muốn ăn.

Rượu cũng gây hư hao các chức năng và cấu trúc của gan, ảnh hưởng tới sự tiêu hóa, hấp thụ và tồn trữ thực phẩm, sinh tố và kim loại cần thiết.

3- Ăn mất ngon do tác dụng phụ của dược phẩm

- Thuốc amphetamine làm giảm sự ăn, cho nên nhiều người mập phì muốn giảm cân đã dùng.

- Lạm dụng các loại thuốc kích thích thần kinh (thuốc lắc ectasy)

- Thuốc trụ sinh gây tiêu chẩy và làm thay đổi mùi vị thực phẩm; thuốc trị ung thư gây ăn mất ngon đồng thời cũng đưa tới táo bón, ói mửa, tiêu chẩy.

- Các thuốc trị bệnh tim, thuốc an thần, thuốc ngủ giảm khoái cảm ăn uống.

- Vài loại thuốc gây khô miệng (cogentin, artane), khiến cho sự nhai nuốt thức ăn khó khăn.

- Thuốc chống đau nhức, thuốc trị cảm, chống nghẹt mũi

Ngoài ra, người cao tuổi còn kém ăn vì dùng nhiều loại thuốc trong ngày, khiến cho ngang bụng, không muốn ăn.

4- Bệnh răng miệng, răng giả lung lay, nhai nuốt khó khăn; yếu sức hoặc đau nhức không sử dụng tay hữu hiệu để đưa thức ăn vào miệng; ăn chậm làm thức ăn nguội không hấp dẫn, bỏ dở bữa ăn.

5- Không có thực phẩm, nghèo túng, suy yếu không đi mua đồ ăn được, không nấu nướng được.

Điều trị

Vì kém khẩu vị chỉ là dấu hiệu của một bệnh nào đó trong cơ thể, cho nên cần đi bác sĩ để tìm ra nguyên nhân rồi điều trị nguyên nhân đó.

Với bệnh nhân, nên lưu ý tới các điểm sau đây:

- Ăn chung với bạn bè hợp tính sẽ vui hơn và ăn được nhiều hơn.

- Bày biện bàn ăn với chén bát mầu sắc, sạch sẽ, kèm thêm vài bông hoa, điệu nhạc hấp dẫn

- Ăn làm nhiều bữa nhỏ mỗi hai giờ trong ngày thay vì hai hoặc ba bữa ăn chính. Một mâm cơm với nhiều món ăn có thể làm nhiều người thấy ngán, không muốn ăn. Ăn ít một giúp tiêu hóa dễ dàng hơn rồi sau đó tăng dần dần phần ăn.

- Món ăn phải hợp với khẩu vị, ý thích của mỗi cá nhân

- Khi ăn, nên chậm rãi nhai để thưởng thức hương vị món ăn và tạo ra sự muốn ăn món đó trong tương lai

- Bữa ăn nào thấy ngon miệng thì tăng món ăn trong bữa đó.

- Thêm gia vị, mầu sắc khi nấu nướng để món ăn hấp dẫn hơn

- Tránh uống nhiều nước hoặc uống thuốc trước bữa ăn để tránh no bụng.

- Kiêng món ăn có thể làm no hơi như nước có gas, cà phê, rau cải bắp, broccoli.

- Để có đủ năng lượng và chất đạm, uống hai ly sữa ít chất béo hoặc sữa đậu nành mỗi ngày.

- Tránh tiêu thụ quá nhiều rượu và thuốc lá là những chất kích thích niêm mạc dạ dày, ruột khiến cho ăn không thấy ngon. Nhiều người dùng một chút rượu gọi là “khai vị” để giúp ăn ngon, nhưng nên uống trước bữa ăn khoảng nửa giờ.

- Uống nước đầy đủ để miệng khỏi khô, khó nhai nuốt thực phẩm.

- Tránh táo bón và tiêu chẩy.

- Đi bộ hoặc tập luyện nhẹ giúp ăn ngon hơn đồng thời cũng giúp cơ thể tiêu thụ chất dinh dưỡng. Tránh các tập luyện quá sức của mình.

- Giữ gìn vệ sinh răng miệng, điều chỉnh răng giả, khám bác sĩ nha khoa theo định kỳ.

- Giảm thiểu nguyên nhân tinh thần như căng thẳng bằng tâm lý trị liệu, áp dụng phương pháp thư giãn cơ thể, thiền định, tập trung hít thở để giảm bồn chốn, lo âu, nhờ đó có thể cải thiện sự ăn uống.

Kết luận

Ăn uống là cả một nghệ thuật. Để ăn ngon cũng phức tạp hơn. Chẳng thế mà lão thi sĩ Tản Đà đã thốt ra:

«Nghề ăn cũng lắm công phu
Làng ăn ta phải biết cho đủ mùi»

Cụ cũng nêu ra bốn tiêu chuẩn để có bữa ăn ngon miệng:

«Thức ăn ngon
Lúc ăn ngon
Chỗ ăn ngon
Người ăn cùng ăn ngon»
Thì mới có hứng thú mà ăn.
Nếu liên tục ăn không ngon, cơ thể sẽ thiếu chất dinh dưỡng, suy nhược, gầy mòn, mất tinh anh, có thể đưa tới tử vong.

Và dân gian ta cũng ghi nhận:

«Ăn được ngủ được là tiên
Không ăn không ngủ, mất tiền thêm lo».

Xét ra cũng có lý vậy.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

www.bsnguyenyduc.com
http://www.youtube.com/user/Drnguyenyduc/videos
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Chương trình sẽ tự động xóa không hiển thị ý kiến tiếng Việt không dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> http://youtu.be/J5Gebk-OVBI
Tên của bạn
Email của bạn
Tạo bài viết
22/12/2014(Xem: 166)
tham dự các cuộc biểu tình trước Tòa Đại sứ CSVN tại Berlin, cuộc biểu tình tại Brandenburger Tor và cuộc hội luận tại Nhà thờ St. Aloysius của Linh mục Antôn Đỗ Ngọc Hà.
22/12/2014(Xem: 800)
dua-con-bien-dong
Giấc mơ vô vọng của ông là tìm lại đứa con trai 3 tuổi bị bắt đi đang lưu lạc trong số hàng tỷ dân Tàu. Chúng ta có 40 năm trôi nổi trên thế giới và hiện đã an cư lạc nghiệp
22/12/2014(Xem: 557)
tang-le-bui-ngoc-tan-hanoi-havana
Chính ở những nơi tăm tối này, họ đã giấu kín được nguyên vẹn cái hồn của cả một dân tộc qua từng nhịp thở và nhịp đập của tim
22/12/2014(Xem: 660)
Muốn triệt tận căn con bệnh làm bậy, nói láo của đám cộng cha, không còn cách nào khác là phải giải trừ độc tài cộng sản
22/12/2014(Xem: 555)
18
Không có tinh thần đảng phái nào cao hơn tinh thần quốc gia dân tộc. Không có tinh thần đấu tranh, chiến tranh nào mạnh dạn, bền vững hơn tinh thần bất khuất đánh đuổi quân xâm lược.
22/12/2014(Xem: 366)
16
WASHINGTON – Thâm thủng tài khoản thương mại hiện nay của chính phủ Hoa Kỳ đã tăng trong quý thứ 3.
22/12/2014(Xem: 612)
15
WASHINGTON – Lên mạng khám bệnh sẽ tiết kiệm nhiều chi phí hơn là tới phòng mạch khám bệnh, và do vậy sẽ tiết kiệm cho quỹ y tế Medicare,
22/12/2014(Xem: 629)
14
WASHINGTON – Dân Mỹ đang cảm thấy cô đơn hơn, trong khi sự hỗ trợ xã hội suy giảm.
22/12/2014(Xem: 639)
13
LOS ANGELES – Khu vực thành thị Los Angeles, nơi có hơn 18 triệu dân, có thể gặp trận động đất lớn dọc theo khe nứt San Andreas và khi đó sẽ mất mọi nguồn cung cấp nước, và gây ra thảm họa kinh tế tới 50 tỷ đôla.
22/12/2014(Xem: 303)
12
Một phần năm những người trẻ tuổi – từ 18 tới 34 tuổi – sống trong nghèo khó, theo tài liệu từ Phòng Thống Kê Dân Số Hoa Kỳ.
Chọn ngày
tham dự các cuộc biểu tình trước Tòa Đại sứ CSVN tại Berlin, cuộc biểu tình tại Brandenburger Tor và cuộc hội luận tại Nhà thờ St. Aloysius của Linh mục Antôn Đỗ Ngọc Hà.
dua-con-bien-dong
Giấc mơ vô vọng của ông là tìm lại đứa con trai 3 tuổi bị bắt đi đang lưu lạc trong số hàng tỷ dân Tàu. Chúng ta có 40 năm trôi nổi trên thế giới và hiện đã an cư lạc nghiệp
tang-le-bui-ngoc-tan-hanoi-havana
Chính ở những nơi tăm tối này, họ đã giấu kín được nguyên vẹn cái hồn của cả một dân tộc qua từng nhịp thở và nhịp đập của tim
Tin công nghệ
googel-co-kha-nang-phai-dong-khoan-phat-18-trieu-usd-o-ha-lan
Điểm lại các tin công nghệ đáng chú ý trong tuần qua từ ngày 15/12/2014 đến ngày 21/12/2014
samsung-se-ra-mat-z1-tizen-trong-thang-12015
Sau một thời gian dài, Samsung cũng đã chính thức xác nhận sẽ ra mắt chiếc smartphone giá rẻ chạy hệ điều hành Tizen của riêng mình (model có số hiệu SM-Z130H).
nhat-ban-han-quoc-len-an-cuoc-tan-cong-mang-nham-vao-sony-pictures
Chính phủ Trung Quốc, chỉ có đồng minh chính là Bắc Triều Tiên, vẫn chưa đáp lại lời kêu gọi của Hoa Kỳ,
asus-nha-hang-quang-cao-chiec-zenfone-ke-nhiem-moi-se-xuat-hien-tai-ces-2015-1
Asus đã ‘nhá hàng’ một đoạn clip quảng cáo cho chiếc Zenfone thế hệ mới, điều đáng chú ý là camerat sau của máy là cụm camera kép.
14-xu-huong-cong-nghe-se-hai-ra-tien-trong-nam-2015
Liệu những xu hướng công nghệ nào sẽ bùng nổ vào năm 2015 và tiếp tục tăng trưởng trong năm 2016?
phonearena-awards-2014-top-3-smartphone-co-camera-chup-anh-dep-nhat-1
Có thể nói chiếc máy ảnh phổ biến nhất thế giới không thực sự là một chiếc máy ảnh – mà là một chiếc smartphone – iPhone của Apple.
Nguyễn Huỳnh Mai