Hôm nay,  

Câu Chuyện Thầy Lang: Ăn Mất Ngon

16/08/201300:00:00(Xem: 7877)
Ngon miệng (appetite) là khoái cảm, thèm muốn ăn uống. Ăn mất ngon xảy ra khi không còn thèm muốn này, mặc dù cơ thể vẫn có nhu cầu về năng lượng, thực phẩm.

Dù do nguyên nhân nào, ăn không ngon miệng là một chuyện quan trọng đối với mọi người, đặc biệt là người cao niên và trẻ đang tăng trưởng.

Ăn mất ngon không phải là một bệnh mà là dấu hiệu, triệu chứng của một bệnh nào đó.

Khi ăn không ngon thì sự tiêu thụ thực phẩm giảm. Mà thực phẩm lại mang năng lượng cho mọi sinh hoạt của cơ thể, cung cấp vật liệu để tu bổ tế bào hư hao, tạo ra tế bào mới. Không có đủ chất dinh dưỡng sẽ dẫn tới giảm cân, cơ thể mệt mỏi, bắp thịt teo, tâm thần buồn rầu, giảm khả năng miễn dịch, kém sức chịu đựng. Tử vong có thể xảy ra nếu mỗi năm liên tục sụt đi 10% sức nặng cơ thể.

Các cụ ta có kinh nghiệm là “không ăn thì mẻ cũng chết, nói chi con người”.

Nguyên nhân ăn mất ngon

Có nhiều nguyên nhân gây ra ăn mất ngon

1- Ăn mất ngon vì bệnh như:

a- Trong bệnh tim-phổi, người bệnh mệt mỏi không muốn ăn, lại còn bị sụt cân vì các chức năng tuần hoàn, hô hấp cần nhiều năng lượng hơn để làm việc.

Ngoài ra, các thuốc trị bệnh tim phổi như steroid, theophyllin làm tăng hơi trong bao tử, bệnh nhân cảm thấy no bụng, không muốn ăn.

b- Bệnh ung thư đặc biệt là ung thư phổi và bao tử
c- Nhiễm trùng như trong trường hợp bênh lao, bệnh AIDS.
d- Bệnh nội tiết như tuyến giáp trạng ác tính, bệnh tiểu đường
đ- Trầm cảm, buồn phiền vì sống cô lập hoặc mất bạn đồng hành.
e- Rối loạn vị giác và khứu giác khiến cho không biết được hương vị thực phẩm và không ăn

2- Nghiện rượu

Rất thường xẩy ra ở người cao tuổi. Khi uống rượu say, họ coi thường việc tiêu thụ thực phẩm. Khi hồi phục cơn say, họ ói mửa, tiêu chẩy, không muốn ăn.

Rượu cũng gây hư hao các chức năng và cấu trúc của gan, ảnh hưởng tới sự tiêu hóa, hấp thụ và tồn trữ thực phẩm, sinh tố và kim loại cần thiết.

3- Ăn mất ngon do tác dụng phụ của dược phẩm

- Thuốc amphetamine làm giảm sự ăn, cho nên nhiều người mập phì muốn giảm cân đã dùng.

- Lạm dụng các loại thuốc kích thích thần kinh (thuốc lắc ectasy)

- Thuốc trụ sinh gây tiêu chẩy và làm thay đổi mùi vị thực phẩm; thuốc trị ung thư gây ăn mất ngon đồng thời cũng đưa tới táo bón, ói mửa, tiêu chẩy.

- Các thuốc trị bệnh tim, thuốc an thần, thuốc ngủ giảm khoái cảm ăn uống.

- Vài loại thuốc gây khô miệng (cogentin, artane), khiến cho sự nhai nuốt thức ăn khó khăn.

- Thuốc chống đau nhức, thuốc trị cảm, chống nghẹt mũi

Ngoài ra, người cao tuổi còn kém ăn vì dùng nhiều loại thuốc trong ngày, khiến cho ngang bụng, không muốn ăn.

4- Bệnh răng miệng, răng giả lung lay, nhai nuốt khó khăn; yếu sức hoặc đau nhức không sử dụng tay hữu hiệu để đưa thức ăn vào miệng; ăn chậm làm thức ăn nguội không hấp dẫn, bỏ dở bữa ăn.

5- Không có thực phẩm, nghèo túng, suy yếu không đi mua đồ ăn được, không nấu nướng được.

Điều trị

Vì kém khẩu vị chỉ là dấu hiệu của một bệnh nào đó trong cơ thể, cho nên cần đi bác sĩ để tìm ra nguyên nhân rồi điều trị nguyên nhân đó.

Với bệnh nhân, nên lưu ý tới các điểm sau đây:

- Ăn chung với bạn bè hợp tính sẽ vui hơn và ăn được nhiều hơn.

- Bày biện bàn ăn với chén bát mầu sắc, sạch sẽ, kèm thêm vài bông hoa, điệu nhạc hấp dẫn

- Ăn làm nhiều bữa nhỏ mỗi hai giờ trong ngày thay vì hai hoặc ba bữa ăn chính. Một mâm cơm với nhiều món ăn có thể làm nhiều người thấy ngán, không muốn ăn. Ăn ít một giúp tiêu hóa dễ dàng hơn rồi sau đó tăng dần dần phần ăn.

- Món ăn phải hợp với khẩu vị, ý thích của mỗi cá nhân

- Khi ăn, nên chậm rãi nhai để thưởng thức hương vị món ăn và tạo ra sự muốn ăn món đó trong tương lai

- Bữa ăn nào thấy ngon miệng thì tăng món ăn trong bữa đó.

- Thêm gia vị, mầu sắc khi nấu nướng để món ăn hấp dẫn hơn

- Tránh uống nhiều nước hoặc uống thuốc trước bữa ăn để tránh no bụng.

- Kiêng món ăn có thể làm no hơi như nước có gas, cà phê, rau cải bắp, broccoli.

- Để có đủ năng lượng và chất đạm, uống hai ly sữa ít chất béo hoặc sữa đậu nành mỗi ngày.

- Tránh tiêu thụ quá nhiều rượu và thuốc lá là những chất kích thích niêm mạc dạ dày, ruột khiến cho ăn không thấy ngon. Nhiều người dùng một chút rượu gọi là “khai vị” để giúp ăn ngon, nhưng nên uống trước bữa ăn khoảng nửa giờ.

- Uống nước đầy đủ để miệng khỏi khô, khó nhai nuốt thực phẩm.

- Tránh táo bón và tiêu chẩy.

- Đi bộ hoặc tập luyện nhẹ giúp ăn ngon hơn đồng thời cũng giúp cơ thể tiêu thụ chất dinh dưỡng. Tránh các tập luyện quá sức của mình.

- Giữ gìn vệ sinh răng miệng, điều chỉnh răng giả, khám bác sĩ nha khoa theo định kỳ.

- Giảm thiểu nguyên nhân tinh thần như căng thẳng bằng tâm lý trị liệu, áp dụng phương pháp thư giãn cơ thể, thiền định, tập trung hít thở để giảm bồn chốn, lo âu, nhờ đó có thể cải thiện sự ăn uống.

Kết luận

Ăn uống là cả một nghệ thuật. Để ăn ngon cũng phức tạp hơn. Chẳng thế mà lão thi sĩ Tản Đà đã thốt ra:

«Nghề ăn cũng lắm công phu
Làng ăn ta phải biết cho đủ mùi»

Cụ cũng nêu ra bốn tiêu chuẩn để có bữa ăn ngon miệng:

«Thức ăn ngon
Lúc ăn ngon
Chỗ ăn ngon
Người ăn cùng ăn ngon»
Thì mới có hứng thú mà ăn.
Nếu liên tục ăn không ngon, cơ thể sẽ thiếu chất dinh dưỡng, suy nhược, gầy mòn, mất tinh anh, có thể đưa tới tử vong.

Và dân gian ta cũng ghi nhận:

«Ăn được ngủ được là tiên
Không ăn không ngủ, mất tiền thêm lo».

Xét ra cũng có lý vậy.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

www.bsnguyenyduc.com
http://www.youtube.com/user/Drnguyenyduc/videos
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Chương trình sẽ tự động xóa không hiển thị ý kiến tiếng Việt không dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> http://youtu.be/J5Gebk-OVBI
Tên của bạn
Email của bạn
Tạo bài viết
20/10/2014(Xem: 1154)
den-cu-tran-dinh
Chính họ đã mù quáng theo đường lối của Mao, dẫn dắt đất nước vào thảm họa huynh đệ tương tàn, cố tình chà đạp “quyền tự quyết thiêng liêng của nhân dân miền Nam VN”
20/10/2014(Xem: 669)
dao-nhu
John Kerry: Hiệp đinh thương mại bậc nhất của thế kỷ 21 khi nó gói gọn trong đó 40% lượng GDP toàn cầu và 1/3 Thương mại toàn thế giới
20/10/2014(Xem: 1001)
18
Mỹ cứ nói, Việt Nam cứ la, TC cứ làm. TC làm những việc biến Biển Đông của Việt Nam thành một quân khu của TC.
20/10/2014(Xem: 919)
16
NEW YORK – Tuyệt vời khi bạn là người giàu có. Tuyệt vời hơn nữa, khi bạn là người giàú nhất trong tiểu bang của bạn.
20/10/2014(Xem: 322)
15
WASHINGTON -- Quảng cáo trong mùa bầu cử đã đưa tới những trận mưa tiền cho nhiều nơi, nhất là trong các cuộc tranh cử điểm thăm dò chỉ suýt soát nhau.
20/10/2014(Xem: 382)
14
WASHINGTON – Tâp thể dục hàng ngày sẽ giúp trẻ em khỏe mạnh, ít bệnh và học giỏi hơn... Tuy nhiên, điều khó là bắt trẻ em thể dục hàng ngày.
20/10/2014(Xem: 705)
13
Hạn hán hành hạ California đang bước vào năm thứ 4, với các hồ chứa nước chỉ còn 36% mức nước đầy.
20/10/2014(Xem: 344)
12
LOS ANGELES -- Số lượng hô sơ tịch biên nhà ở tiểu bang California đã giảm tới mức thấp nhất trong gần 9 năm,
20/10/2014(Xem: 752)
11
Ít nhất 3 đường nứt lớn tại Vùng Vịnh San Francisco có vẻ bị mắc kẹt – và khi chúng không mắc kẹt, thì chúng có thể tàn phá lớn, theo NBC News tường trình.
20/10/2014(Xem: 567)
10
Giá xăng tại California có thể giảm mạnh tới 30 xu một gallon trước Lễ Giáng Sinh, theo các nhà phân tích cho biết,
Chọn ngày
den-cu-tran-dinh
Chính họ đã mù quáng theo đường lối của Mao, dẫn dắt đất nước vào thảm họa huynh đệ tương tàn, cố tình chà đạp “quyền tự quyết thiêng liêng của nhân dân miền Nam VN”
dao-nhu
John Kerry: Hiệp đinh thương mại bậc nhất của thế kỷ 21 khi nó gói gọn trong đó 40% lượng GDP toàn cầu và 1/3 Thương mại toàn thế giới
25
Bài viết “Phật trên hè phố Oakland” của nhà báo Trần Khải, tiếp tục được tải truyền rộng rãi trên các website.
Tin công nghệ
ra-mat-goi-spotify-family-giam-50-phi-thue-bao-cho-moi-thanh-vien-trong-gia-dinh
Nhà cung cấp dịch vụ âm nhạc trực tuyến Spotify vừa công bố kế hoạch cho ra mắt gói thuê bao dành cho gia đình lên đến 5 thành viên
nexus-9-va-nexus-player-da-nhan-dat-hang-truoc-1
Google đã thông báo chính thức mở nhận đặt hàng trước cho chiếc tablet Nexus 9 và thiết bị Nexus Player.
cap-nhat-moi-cua-skype-tren-windows-phone-co-them-cong-cu-ve
Skype dành cho Windows Phone (8/8.1) đã có thêm một công cụ vẽ mới, cho phép người dùng gửi các hình ảnh hay thông điệp vẽ bằng tay.
apple-phat-hanh-ios-8-1-va-apple-pay-cach-thuc-va-dia-diem-su-dung
Bản cập nhật iOS 8.1 hiện đã có thể được tải về, bổ sung lớn nhất của bản cập nhật mới là Apple Pay.
qualcomm-tiet-lo-cong-nghe-wigig-tren-may-tinh-bang
Sony Xperia Z3, Moto X phiên bản mới, Samsung Galaxy Note 4, LG G3,
apple-to-chuc-su-kien-ra-mat-san-pham-moi
Tổng hợp các tin đáng chú ý trong tuần từ ngày 13 tới ngày 19 tháng 10 năm 2014.