Hôm nay,

Gs Nguyễn Ngọc Bích Sẽ Nói Chuyện Tại Viện Việt Học Về: 'bốn Đỉnh Điểm Trong Lịch Sử Đồ Gốm Vn'

12/12/200800:00:00(Xem: 1323)

GS Nguyễn Ngọc Bích Sẽ Nói Chuyện Tại Viện Việt Học Về: 'BỐN ĐỈNH ĐIỂM TRONG LỊCH SỬ ĐỒ GỐM VN'


GS Nguyễn Ngọc Bích.
Westminster (Cổ Ngưu) - -Thứ Bảy tới đây, 13 tháng 12, nhân có mặt ở Quận Cam, G.S. Nguyễn Ngọc Bích sẽ trình bầy ở Viện Việt-học 15355 Brookhust # 222 (trong khu  nhà hàng Seafood World) vào lúc 10g30 sáng về đề-tài "Bốn thời-kỳ trong lịch-sử đồ gốm Việt-nam."  Đây là một đề-tài ông đã trình bầy hồi tháng 8 ở Viet Gallery ở New York và ông cũng đã được mời để nói chuyện về cùng đề-tài tại WOCG ở vùng thủ-đô Hoa-thịnh-đốn vào tháng 2 tới đây. 
WOCG là tên viết tắt cho Washington Oriental Ceramics Group, một câu-lạc-bộ của những người chơi đồ gốm hay chuyên nghiên cứu về đồ gốm Á-đông, trong đó có đồ gốm sứ Việt-nam mà ta thường gọi là cổ-ngoạn.
Theo G.S. Bích, đồ gốm VN chỉ mới được nghiên cứu trong khoảng hơn 50 năm trở lại đây.  Trước đó, nhiều người lẫn lộn đồ gốm Việt-nam với đồ gốm Trung-hoa, có học-giả lại còn cho là đồ gốm VN không có gì đáng nói, nếu có chăng thì nó cũng chỉ là một loại mỹ-phẩm học của Tàu mà lại không đẹp, không thiện-nghệ bằng.  Một chuyện lý-thú, ông Bích kể, là từ năm 1933 một chuyên-gia người Mỹ đã biết là bảo-tàng-viện Topkapi Saray ở Thổ-nhĩ-kỳ có một tuyệt-phẩm đồ gốm mà lúc đầu ông ta tưởng là của Tàu.  Nhưng mãi đến 15 năm sau (khoảng 1948) thì một chuyên-gia khác, ông J.A. Pope, mới khám phá ra rằng đó là một lọ sứ tuyệt đẹp của Việt-nam làm vào năm 1450 dưới đời Lê Nhân-tông (Đại-hoà bát niên).
Từ đó, các chuyên-gia về đồ gốm trên thế-giới mới bắt đầu quan-tâm đến đồ gốm và đồ sứ VN, để thấy ra rằng:
Trước khi người Hán sang nước ta cả mấy nghìn năm, Việt-nam đã có một nền kỹ-nghệ đồ gốm khá phát triển ở Sa-huỳnh (miền Trung) và nhất là ở Hoa-lộc, Thanh-hoá.  Những đồ gốm này hoàn-toàn không có ảnh-hưởng Trung, trái lại còn có những nét ăn sâu vào truyền-thống mỹ-thuật của Đông-Nam-Á.  Gốm Hoa-lộc, chẳng hạn, có những mẫu trang-trí kỷ-hà rất đẹp và trong một nghĩa nào đó, khá hiện-đại.
Thời-gian dài ta bị Bắc-thuộc chính là một thời-gian khá nghèo nàn về đồ gốm, xem chừng như cha ông ta không học được bao nhiêu của người Tàu.
Phải đợi đến khi ta lấy lại được độc-lập, Việt-nam mới có một thời khá thịnh về đồ gốm dưới đời nhà Lý và nhà Trần (Thế-kỷ XI đến Thế-kỷ XIV) với đồ gốm sứ trắng, thường gọi là gốm Thanh-hoá vì được tìm thấy khá nhiều ở Thanh-hoá vào đầu thế-kỷ XX khi đường xe lửa xuyên Việt được đào ra đến đây.  Bên cạnh đồ gốm sứ trắng mà thường vẽ hoa nâu này, phần lớn dạng được mô phỏng theo các mô-típ hoa sen, lá sen của Phật-giáo, chúng ta cũng lại có một số celadon màu nâu, màu xanh lục, và ít hơn, màu đen và màu vàng.
Đồ sứ VN đến cuối thế-kỷ XIV, đầu thế-kỷ XV đã đạt đến một trình độ tinh xảo đủ để được dùng làm cống-phẩm cho triều-đình Trung-hoa (theo Dư-địa-chí của Nguyễn Trãi).   Nhưng sang đến thế-kỷ XV (nhà Lê) và thế-kỷ XVI (nhà Mạc) thì nhiều món hàng sứ và gốm VN được xem là những tuyệt-phẩm, với lọ bình nói trên, gần như chắc là một sản-phẩm của lò gốm Chu-đậu ở Hải-dương (mà hồi đó gọi là Nam-sách-châu), được dùng làm tặng-phẩm cho các vua Hồi-giáo ở Nam-dương và Trung-Đông và cũng có món giờ này được đánh giá là đáng hàng mấy chục nghìn đô-la một món, cạnh tranh được với đồ gốm Trung-hoa trên thị-trường thế-giới.  Ở trong nước thì những lò nổi tiếng như Bát-tràng quay ra làm đồ thờ mà nhiều món quý còn giữ được đến ngày hôm nay.
Từ đó, nghĩa là từ khi vua Vĩnh-lạc bên Tàu cấm xuất cảng đồ sứ Trung-hoa vào thế-kỷ XV, cho đến thế-kỷ XVIII, đồ gốm và đồ sứ Việt-nam làm mưa làm gió trên thị-trường đồ gốm Đông-Nam-Á-có lúc bán lên hàng triệu món một năm.  Đồ gốm VN, đôi khi vụng về nhưng lại có cái duyên riêng của nó, cũng được người Nhật học làm theo để đưa vào trà-đạo của họ: những món đó được gọi là "trà-cụ" (dụng-cụ để dùng trong trà-đạo) và có món được truyền từ đời trà-sư này sang đời trà-sư khác, và giờ đây được coi là gia-bảo rất rất quý.  Và người Nhật cũng có lúc học làm theo các dáng của đồ gốm VN hoặc họ bỏ ra rất nhiều công-sức để học vẽ theo kiểu vẽ chuồn chuồn thật sống động trên đồ gốm VN, mà họ gọi là "tombode" (tombo = con chuồn chuồn).
Sang thế-kỷ XVIII, vì đất nước bị loạn lạc ở nhiều nơi nên kỹ-nghệ đồ gốm của VN sa sút hẳn để nhường chỗ cho đồ gốm, đồ sứ Trung-hoa gần như độc-chiếm thị-trường ở Đông-Nam-Á và cả đi xa hơn nữa.
Đến hậu-bán thế-kỷ XVIII, chúng ta có đồ sứ rất nổi tiếng do chúa Trịnh và vua Lê đặt làm ở bên Tàu (Cảnh-đức-trấn) nhưng mẫu mã thì do thợ VN vẽ ra, do đó nên ta vẫn phải xem là đồ gốm VN (cũng tựa như xe hơi Nhật-bản tuy được lắp ráp ở Mỹ, do các công-nhân Mỹ làm ra, song vẫn được gọi là "xe hơi Nhật").  Sau khi Quang Trung Nguyễn Huệ ra Bắc mang những đồ sứ Nội-phủ và Khánh-xuân này ở Thăng-long vào Phú-xuân (Huế) thì những đồ sứ này được xem là thuộc về triều-đình ở Huế.  Vì thế nên khi người Pháp sang nước ta, do không biết, gọi luôn mấy loại sứ hoa lam tuyệt đẹp này là "bleus de Hue."  Cách gọi này có lẽ cũng không hoàn-toàn sai vì sau khi nhà Nguyễn thống nhất sơn hà, các vua nhà Nguyễn, bắt đầu từ Minh-mạng, Thiệu-trị và Tự-đức tiếp-tục cho thợ VN vẽ kiểu và đặt làm ở Trung-quốc, do đó nên chúng ta cũng còn có những món hàng "bleus de Hue" làm dưới thời các vua nhà Nguyễn nữa.
Trong khi đồ Tàu, đồ Nhật tiếp-tục tiến-bộ trong các thế-kỷ XVIII-XIX thì đồ gốm, đồ sứ VN đi vào một giai-đoạn đình đốn.  Phải đợi đến thế-kỷ XX thì gốm Biên-hoà mới bắt kịp với thị-trường thế-giới bằng cách ra những mẫu mã hiện-đại, có nét VN tân-thời.  Giờ đây, đồ gốm VN, ngay cả ở ngoài Bắc, như gốm Hải-dương hay gốm Bát-tràng cũng phải đi theo con đường mà gốm Biên-hoà đã mở đường cho nghệ-thuật gốm của VN.
Được biết, trong những năm qua G.S. Nguyễn Ngọc Bích đã viết nhiều bài về truyền-thống đồ gốm và đồ sứ VN.  Ông đã hoàn-tất được từ hơn hai thập niên một cuốn thông-sử về đồ gốm VN khoảng 600 trang nhưng ông chưa cho in, vì "chưa có phương-tiện để in thành một cuốn sách thật đẹp" với đầy đủ các hình màu cần thiết, chứng minh những điều ông nói trong sách.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Chương trình sẽ tự động xóa không hiển thị ý kiến tiếng Việt không dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> http://youtu.be/J5Gebk-OVBI
Tên của bạn
Email của bạn
Tạo bài viết
29/01/2015(Xem: 64)
thiep-moi-bui-ngoc-tan-1-
Kính mời đồng hương tham dự từ 1 giờ chiều Thứ Bảy 7-2-2015 tại Hội trường Nhật báo Người Việt
29/01/2015(Xem: 147)
2
WESTMINSTER (VB) -- Kết quả đếm phiếu tranh cử chức Giám sát viên Đơn vị 1 Quận Cam tính vào lúc 5 giờ chiều Thứ Tư 28-1-2015
29/01/2015(Xem: 70)
khu-hoi-cuu-tu-nhan-hop-mat-dsc-0268
Điểu hợp chương trình, chiến hữu Lê Anh Dũng, sau phần nghi thức chào quốc kỳ Việt Mỹ và phút mặc niệm. Tiếp theo chiến hữu Trần Thế Cung lên giới thiệu thành phần tham dự.
29/01/2015(Xem: 59)
hoi-nghe-si-ai-huu-dsc-0263
Westminster (Bình Sa) -- Tại văn phòng chợ Sài Gòn City Market Place, Hội Nghệ Sĩ Ái Hữu Tương Tế Hải Ngoại đã tổ chức buổi họp để chuẩn bị cho đêm trình diễn văn nghệ “Cây Mùa Xuân Nghệ Sĩ 2015”,
29/01/2015(Xem: 50)
1
WESTMINSTER -- Câu Lạc Bộ Hùng Sử Việt sẽ có những chương trình nào vào dịp Tết? Sau đây là thông cáo.
29/01/2015(Xem: 65)
garden-grove-light-pole-2-
GARDEN GROVE (VB) -- Một sân bóng rổ công cộng không được thắp sáng ở công viên Magnolia tại thành phố Garden Grove bây giờ đã được chiếu sáng để chơi ban đêm,
29/01/2015(Xem: 58)
0
GARDEN GROVE -- Mời quý cao niên trong cộng đồng đến tham dự buổi dạ vũ hàng năm Sweetheart Dance tại trung tâm H. Louis Lake Senior Center vào ngày Thứ Sáu,
29/01/2015(Xem: 65)
sinh-hoat-cong-dong
28/01/2015(Xem: 393)
1
WESTMINSTER, Calif. (VB) -- Cuộc bầu cử chức vụ Giám Sát Viên Đơn vị 1 Quận Cam đã tổ chức hoàn tất hôm Thứ Ba 27-1-2015.
28/01/2015(Xem: 250)
bau-cu-dsc-0374
Orange County (Bình Sa) -- Phóng viên Việt Báo đi một vòng các thùng phiếu trong Thành Phố Garden Grove, Westminster, Santa Ana trong buổi sáng ngày 27 tháng 1 năm 2015
Chọn ngày
14
Hoa Kỳ cùng Nhật Bản và 10 quốc gia khác đang đàm phán về Hiệp ước Đối tác Chiến lược Xuyên Thái Bình Dương, thường được gọi tắt là TPP.
13
Nữ Đạo diễn Rory Elizabeth Katherine Kennedy của phim “The Last Days in Vietnam” được biết tiếng qua nhiều phim tài liệu như Ethel (2012), nói về cuộc đời của bà Ethel Kennedy,
12
Ngược dòng, lần theo Bài đăng cũ hơn tôi mới hay “Chân Dung Quyền Lực“ đến với quần chúng dân cư mạng từ ngày 22-7-2011, nghĩa là cách đây trọn đúng 3 năm 6 tháng.
Tin công nghệ
microsoft-bill-gates-dang-lam-viec-tren-du-an-mat-personal-agent-
Bill Gates đã từng cam kết sẽ “tăng đáng kể” thời gian của mình tại Microsoft vào năm 2014, nhưng các hoạt động đều đã được giữ bí mật.
qualcomm-se-co-mot-thiet-bi-flagship-khong-dung-chipset-snapdragon
Qualcomm đã công bố kết quả tài chính trong quý đầu tiên của năm tài chính 2015, doanh thu đạt 7.1 tỷ USD và thu nhập ròng 2.1 tỷ USD,
sony-se-cat-giam-1-000-viec-lam-o-bo-phan-smartphone
Tờ Nikkei đã đưa tin, Sony Corp có kế hoạch cắt giảm thêm 1,000 việc làm ở bộ phận điện thoại thông minh của hãng, chủ yếu là ở châu Âu và Trung Quốc.
apple-qi2015-thiet-lap-ky-luc-doanh-thu-moi
Apple đã công bố kết quả kinh doanh cho quý đầu tiên của năm tài chính 2015. Theo đó, mức doanh thu đã thiết lập nên kỷ lục mới là 74,6 tỉ USD và lợi nhuận ròng cũng đạt mức kỷ lục 18 tỉ USD,
microsoft-khong-con-san-xuat-surface-pro-2
Dòng Surface của Microsoft đã có một quý tốt đẹp mang lại cho công ty khoản doanh thu 1.1 tỉ USD, phần lớn là nhờ doanh số của Surface Pro 3.
ceo-tim-cook-apple-watch-se-duoc-phat-hanh-trong-thang-042015
CEO của Apple, Tim Cook đã công bố Apple Watch sẽ bắt đầu được giao hàng vào tháng 04/2015. Ngoài ra, Tim Cook cũng cho biết Apple đã giao được hơn 1 tỷ thiết bị iOS.
Nguyễn Huỳnh Mai