Hôm nay,  

Trang Đất Việt: Tỉnh Hoà Bình

03/10/201300:00:00(Xem: 3413)
Trang Đất Việt: Tỉnh Hoà Bình
TỈNH HOÀ BÌNH

Tỉnh Hoà Bình có diện tích 4.663 km vuông. Dân số năm 2011 là 820.400 người, mật độ 174 người/km vuông. Sắc dân: Mường, Kinh, Thái, Tày, Dao. Gồm có: Thành phố Hoà Bình và 10 huyện: Đà Bắc, Mai Châu, Kỳ Sơn, Cao Phong, Lương Sơn, Kim Bôi, Tân Lạc, Lạc Sơn, Lạc Thủy, Yên Thủy. Tỉnh lỵ ở thành phố Hoà Bình. Hoà Bình phía bắc giáp Phú Thọ, tây giáp Sơn La, tây nam giáp Thanh Hoá, nam giáp Ninh Bình, Hà Nam, đông giáp Hà Nội. Nhiệt độ trung bình 24,5 độ C.

Tỉnh Hoà Bình người Mường sống đông đúc, bản làng của họ thường cất nơi các thung lũng, tiêu biểu Bản Lác ở thung lũng Vàng thuộc huyện Mai Châu, nhà sàn cất cao ráo, cách mặt đất khoảng 2m, có nhiều cửa sổ để thoáng gió, sàn nhà làm bằng tre hoặc bương, trước nhà treo một chậu hoa phong lan hay lồng chim cảnh, một khung dệt vải xinh xắn để gần nơi cửa sổ mát mẻ, cô gái vừa dệt vải vừa ca hát giữa núi rứng êm ả.

Lịch sử tỉnh Hòa Bình: Kinh lược Bắc Kỳ ký nghị định ngày 22-6-1886, thành lập tỉnh Mường, tách phần đất của người Mường cư trú từ các tỉnh: Hưng Hoá, Sơn Tây, Hà Nội và Ninh Bình. Tỉnh lỵ đặt tại thị trấn Chợ Bờ, đến tháng 4-1888 đổi tên là tỉnh Phương Lâm. Ngày 18-3-1891, Toàn quyền Đông Dương ra nghị định, đổi tên tỉnh Phương Lâm thành tỉnh Hòa Bình. Ngày 27-12-1975, tỉnh Hòa Bình hợp nhất với tỉnh Hà Tây thành tỉnh Hà Sơn Bình. Ngày 12 -8-1991, tỉnh Hà Sơn Bình tách ra trở lại thành 2 tỉnh Hòa Bình và Hà Tây.

Hoà Bình, đất đai do phù sa Sông Đà, sông Bưởi, sông Bùi, nên màu mỡ. Kinh tế, bán buôn, đường sá chưa được phát triển.

Các nhà khảo cổ đã tìm thấy 47 trống đồng ở tỉnh Hoà Bình. Nên biết người Việt đã sinh sống trước đây cả hàng vạn năm.

Phong tục của người Mường, có hội Cồng Chiêng còn gọi là hội Xéc Bùa, hội đi chúc tết hay chúc mừng các gia đình được may mắn. Một đoàn người đông đảo đánh cồng chiêng, đọc thơ ứng khẩu, chúc gia chủ làm ăn phát đạt và được bình an, chủ nhà cùng hát đối đáp thật nhộn nhịp.

Núi Vua Bà, Suối Ngọc là di tích của Hai Bà Trưng đã luyện quân nơi đây khi xưa. Rừng cây: mỡ, keo, thông sum sê, cây ăn trái: nhãn, vải... tốt tươi. Nước của Suối Ngọc từ đỉnh núi cao đổ xuống ầm ì, trông thích thú.

Hang Bụt ở dãy núi đá vôi, huyện Tân Lạc, gần nơi cửa hang có một lối thông thiên, tạo ánh sáng lung linh huyền ảo. Trong động có các bàn thờ, gian ngoài thờ Thánh Mẫu, Chúa Thượng Ngàn, Thủy cung Công chúa, gian trong thờ Quan Âm bồ tát và Phật Thiên thủ Thiên nhãn. Bên trong hang hình dáng nhũ đá hao hao hình voi phục, phong cảnh trông thanh thoát.

.
Hoà Bình, di tích cổ xưa
Núi non kỳ vĩ, bốn mùa tốt tươi
.
Cảm tác: Non nước Hoà Bình
.
Hoà Bình, lờ lững nước sông Đà
Hà Nội phố phường, cách chẳng xa
Hướng bắc, láng giềng là Phú Thọ
Phía tây lân cận ấy Sơn La
.
Hoà Bình khảo cổ rõ ràng trông
Cũ kỹ xa xưa những trống đồng
Phố xá ít oi, trường trại ít
Người Mường đông đảo, bản làng đông
.
Cửa nhà cư trú, của người Mường
Thung lũng, xây làng giữa ruộng nương
Gió núi vi vu, nhè nhẹ thổi
Hương rừng thoang thoảng, dịu dàng vương
.
Người Mường rộn rịp, hội cồng chiêng
Chiêng trống, người đông gõ xập xèng
Đối đáp văn thơ, tìm phối ngẫu
Lân la đối tượng, kết lương duyên
.
Núi Bà, suối Ngọc nước tuôn rơi
Hùng vĩ tốt tươi, giữa đất trời
Róc rách suối khe, len lỏi chảy
Ngoằn ngoèo sông lạch, bập bềnh trôi
.
Đi vào hang Bụt, thoát trần ai
Nhũ đá tạo hình đứng dẻo dai
Dáng dấp ly kỳ lưu luyến mãi
Hoà Bình xinh xắn, nhớ nhung hoài.


Nguyễn Lộc Yên
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> http://youtu.be/J5Gebk-OVBI
Tên của bạn
Email của bạn
Tạo bài viết
30/06/2015(Xem: 1288)
Tuần vừa qua có lẽ là tuần lễ vĩ đại thứ ba trong cuộc đời chính trị của TT Obama, sau hai cái tuần lễ đầu tháng Mười Một năm 2008 và 2012, sau khi ông đắc cử và tái đắc cử tổng thống.
30/06/2015(Xem: 443)
Hai bậc thầy âm nhạc tôi tri ân rất nhiều là nhà nhạc học Trần Văn Khê và nhạc sĩ Phạm Duy. Tôi được trao đổi và học hỏi với hai người tuy không liên tục nhưng trong thời gian rất dài.
30/06/2015(Xem: 928)
Ngày 25/6, sau 3 tháng cân nhắc vụ kiện King vs. Burwell (công dân David King kiện bà Sylvia Burwell, bộ trưởng bộ Y tế và An sinh Xã hội Hoa kỳ),
30/06/2015(Xem: 546)
Phàm ở đời có ai mà muốn mình nghèo đâu. Ai cũng muốn mình được khỏe mạnh và giàu sang, mà càng khỏe càng giàu chừng nào thì càng tốt càng sướng chừng đó, phải không các bạn?
30/06/2015(Xem: 738)
“Ngoại giao hai mặt không ai chống lưng nên bị rơi vào tình thế nguy hiểm”. Đó là lời cảnh cáo của Trung Quốc trước tình trạng bang giao hai nước Việt-Mỹ gia tăng trong thời gian gần đây.
30/06/2015(Xem: 172)
Năm 1989, lịch sử thế giới đã ghi nhận một biến cố cực kỳ quan trọng: đó là sự sụp đổ của chế độ cộng sản tại khu vực Đông Âu để rồi kéo theo sự giải thể của Liên Bang Xô Viết vào cuối năm 1991.
30/06/2015(Xem: 2494)
Trong những ngày qua (từ 27/6/2015) hiện tượng Bộ Trưởng Quốc Phòng CSVN được đồn đãi là bị ám sát và có thể đã chết lan truyền khá nhanh và khá mạnh trên Internet.
30/06/2015(Xem: 291)
Nam Hàn và Đài Loan trước nay đóng vai trò lu mờ trong chính sách chuyển trục sang Thái Bình Dương của Mỹ. Tuy nhiên hai bài trên báo mạng The Diplomat vào tuần này cho thấy có quan điểm muốn thay đổi sự kiện này.
30/06/2015(Xem: 256)
Bà Đặng Thị Huệ, quê tỉnh Bắc Ninh. Bà xuất thân nghèo khổ, vốn là cô gái hái chè, nhưng lại là một mỹ nhân, sau được chúa Trịnh Sâm yêu quí và sủng ái lập làm Tuyên Phi,
28/06/2015(Xem: 746)
Nhân bản là lấy con người làm gốc. Khai phóng là bằng khả năng và trí tuệ hướng đến sự thật, đến điều tốt, điều thiện, đến­­ cái mới cái hay cái đẹp (Chân, Thiện, Mỹ).
Tin công nghệ
Hạ tuần tháng 06/2015, Sở Y tế Quốc gia Anh đã công bố rằng hai người tình nguyện đầu tiên sẽ được tiến hành cấy ghép máu nhân tạo tại một phòng thí nghiệm.
Có rất nhiều tính năng mới thú vị trong iOS 9 – bao gồm cả một số tính năng không được Apple công bố – và một tính năng mới đã được công bố.
Zauba - trang web chuyên kiểm tra ghi nhận hàng hóa xuất nhập khẩu ở Ấn độ - đã đăng tải thông tin về hai phiên bản của một sản phẩm máy tính bảng mới của HTC.
WPP và Millward Brown đã công bố bản báo cáo về danh sách top 100 thương hiệu giá trị nhất toàn cầu năm 2015,
Theo đó, Nokia sẽ chọn Android làm hệ điều hành cho chiếc smartphone đánh dấu sự trở lại của mình. Ngoài ra, công ty cũng đã lựa chọn Foxconn để gia công sản phẩm.
Trang Wall Street Journal cho biết, Google đã thực hiện một loạt các thí nghiệm về việc con người trò chuyện với một chương trình máy tính.
Nguyễn Huỳnh Mai