Hôm nay,  

Trang Đất Việt: Tỉnh Hà Nam

05/09/201300:00:00(Xem: 3359)
TỈNH HÀ NAM

Tỉnh Hà Nam có diện tích 860 km vuông. Dân số năm 2011 là 825.000 người, mật độ 914 người/km vuông. Sắc dân: Kinh, Tày, Mường, Hoa... Gồm có: Thành phố Phủ Lý, và 5 huyện: Duy Tiên, Kim Bảng, Lý Nhân, Thanh Liêm, Bình Lục. Tỉnh lỵ ở thành phố Phủ Lý. Tỉnh Hà Nam phía bắc giáp Hà Nội, đông giáp Thái Bình, nam và đông nam giáp Nam Định và Ninh Bình, tây giáp Hoà Bình. Nhiệt độ trung bình hằng năm là 23 độ C.

Lịch sử tỉnh Hà Nam: Thời vua Hùng, vùng đất Hà Nam ngày nay thuộc bộ Giao Chỉ; thời nhà Trần đổi là châu Lỵ Nhân, thuộc lộ Đông Đô. Năm 1832, vua Minh Mạng đổi Lỵ Nhân thành phủ Lý Nhân. Năm 1890, thời vua Thành Thái, thành lập tỉnh Hà Nam từ các huyện của Hà Nội và Nam Định. Tên tỉnh Hà Nam lấy từ chữ Hà (Hà Nội) và Nam (Nam Định) ghép lại. Tháng 4-1965, Hà Nam sáp nhập với Nam Định thành tỉnh Nam Hà. Tháng 12-1975, Nam Hà sáp nhập với Ninh Bình thành Hà Nam Ninh. Năm 1992, Nam Hà và Ninh Bình tách ra lại. Tháng 11-1996, tái lập tỉnh Hà Nam.

Hà Nam ở phía nam châu thổ sông Hồng, nhờ có phù sa 2 sông lớn là sông Đáy và Châu Giang, nên đất đai màu mỡ. Hà Nam nông nghiệp phát triển, lưu thông tiện lợi, kinh tế phát đạt. Hà Nam là quê hương các danh nhân: Vua Lê Đại Hành, thi hào Nguyễn Khuyến, anh hùng Đinh Công Tráng...

Hà Nam có nhiều lễ hội truyền thống đặc sắc, nổi bậc: Lễ hội vật võ Liễu Đôi, ở huyện Thanh Liêm, kỷ niệm người con trai họ Đoàn có sức mạnh phi thường và giỏi võ, đã có công đánh giặc cứu nước. Nghi lễ gồm: Lễ trao gươm, lễ múa cờ... Chùa Long Đọi, thuộc huyện Duy Tiên, chùa được xây dựng vào đời nhà Lý, trong chùa còn giữ được nhiều vật quí giá như: Tượng Phật Di Lặc, 6 pho tượng Kim Cương.

Chùa Bà Đanh bên núi Ngọc, cách thành phố Phủ Lý 10 km, ở hữu ngạn sông Đáy, trong chùa còn lưu giữ nhiều di vật đời Lý, Trần. Vườn chùa cây quả sum sê, có cây si đã ngàn tuổi.

Khu thắng cảnh Đền Trúc Ngũ Đại Sơn, thuộc huyện Kim Bảng, núi rừng trùng điệp, rừng trúc bao la. Đền Trúc là nơi thờ ông Lý Thường Kiệt, tưởng nhớ người sau khi thắng trận ở phương nam, lúc trở về cho nghỉ dưỡng quân nơi đây.

Tỉnh Hà Nam có Hang Luồn, Ao Dong, hang có chiều dài khoảng 500m, rộng 30m, giữa hang động có một cái ao rộng 0,7 ha, gọi là Ao Dong nước trong trẻo, cảnh thơ mộng!

Làng trống Đọi Tam, cụ tổ Nguyễn Đức Năng đã làm trống từ thế kỷ thứ 10, rất nổi tiếng, tiếng trống đã hiệu lệnh ở nơi chiến trận thời xa xưa và dùng trong các lễ hội hay các miếu đình để thêm phần long trọng hay rộn rã.

Hà Nam, non nước tốt tươi
Anh hùng danh tiếng, giống nòi thiết tha
.
Cảm tác: Non nước Hà Nam

Hà Nam tây giáp tỉnh Hoà Bình
Đền miếu, núi non cảnh hữu tình
Châu thổ sông Hồng cây cối tốt
Phù sa sông Đáy lúa ngô xinh
.
Địa linh nhân kiệt, đất uy linh
Nguyễn Khuyến, Lê Hoàn chốn sản sinh
Lưu luyến nhà thơ, tha thiết nghĩa
Vấn vương hoàng đế, bậc anh minh
.
Đền Trúc tiếng tăm Ngũ Động Sơn
Líu lo chim chóc, hót đầu non
Động hang thạch nhũ, long lanh sáng
Núi cấm gió khe, réo rắt đờn
.
Khéo thay tạo hoá, tạo Hang Luồn
Hun hút hang sâu, vi vút luôn
Nắng chiếu lờ mờ, vàng vọt chiếu
Nước tuôn róc rách, nhẹ nhàng tuôn
.
Đọi Tam làng trống tiếng xa gần
Khéo léo tay nghề, rền rĩ ngân
Tiếng trống đùng đùng, hăm hở lính
Âm kèn lanh lảnh, rộn ràng quân
.
Bên bờ sông Đáy, chùa Bà Đanh
Cây cối, lá hoa, chen chúc cành
Cổ thụ ngàn năm, lồ lộ gốc
Hà Nam nhân kiệt, lẫy lừng danh.


Nguyễn Lộc Yên
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Chương trình sẽ tự động xóa không hiển thị ý kiến tiếng Việt không dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> http://youtu.be/J5Gebk-OVBI
Tên của bạn
Email của bạn
Tạo bài viết
22/12/2014(Xem: 386)
dua-con-bien-dong
Giấc mơ vô vọng của ông là tìm lại đứa con trai 3 tuổi bị bắt đi đang lưu lạc trong số hàng tỷ dân Tàu. Chúng ta có 40 năm trôi nổi trên thế giới và hiện đã an cư lạc nghiệp
22/12/2014(Xem: 253)
tang-le-bui-ngoc-tan-hanoi-havana
Chính ở những nơi tăm tối này, họ đã giấu kín được nguyên vẹn cái hồn của cả một dân tộc qua từng nhịp thở và nhịp đập của tim
22/12/2014(Xem: 375)
Muốn triệt tận căn con bệnh làm bậy, nói láo của đám cộng cha, không còn cách nào khác là phải giải trừ độc tài cộng sản
21/12/2014(Xem: 463)
Chúng tôi mời qúi bạn đọc đi vào thế giới thi ca của nhà thơ nữ Lê Phạm Lê qua từng trang sách một.
21/12/2014(Xem: 2235)
dao-nhu
Phải chăng Andy Morimoto có lý? Khi ông ta đặt câu hỏi trước thế giới: “Liệu Trung Quốc sụp đổ trong hòa bình? CAN CHINA FALL PEACEFULLY?”.
21/12/2014(Xem: 1030)
19
Báo chí pháp theo dỏi sát diển tiến vụ vìệc ở Sydney. Dân chúng pháp lên tiếng hoan nghênh cảnh sát Úc và cả nhơn dân Úc dám làm một kỳ công vĩ đại.
20/12/2014(Xem: 1995)
Quyển sách thứ hai của Trần Đĩnh cũng có tựa là Đèn Cù và Đèn Củ II. Cũng đồ sộ như quyển Đèn Cù I và do Người Việt ở Cali, Huê kỳ, xuất bản.
20/12/2014(Xem: 559)
nhac-le-giang-sinh
Mùa Giáng sinh 2014, ghi dấu 39 nãm kể từ ngày người Việt xum họp lần đầu tiên vào ngày Chúa ra đời nãm 1975 trên đất Mỹ,
20/12/2014(Xem: 651)
LTS: Nhà văn Bùi Ngọc Tấn vừa qua đời hôm 18/12 tại Hải Phòng, thọ 80 tuổi. Ông là tác giả của cuốn “Chuyện kể năm 2000”.
20/12/2014(Xem: 851)
Tháng trước, Trung Cộng đã trưng ra bề mặt hợp tác của họ với cộng đồng quốc tế. Họ đã cam kết một hiệp ước khí hậu đầy tham vọng với Mỹ mà chủ tịch Tập Cận Bình cùng công bố với Tổng thống Obama.
Chọn ngày
dua-con-bien-dong
Giấc mơ vô vọng của ông là tìm lại đứa con trai 3 tuổi bị bắt đi đang lưu lạc trong số hàng tỷ dân Tàu. Chúng ta có 40 năm trôi nổi trên thế giới và hiện đã an cư lạc nghiệp
tang-le-bui-ngoc-tan-hanoi-havana
Chính ở những nơi tăm tối này, họ đã giấu kín được nguyên vẹn cái hồn của cả một dân tộc qua từng nhịp thở và nhịp đập của tim
Muốn triệt tận căn con bệnh làm bậy, nói láo của đám cộng cha, không còn cách nào khác là phải giải trừ độc tài cộng sản
Tin công nghệ
googel-co-kha-nang-phai-dong-khoan-phat-18-trieu-usd-o-ha-lan
Điểm lại các tin công nghệ đáng chú ý trong tuần qua từ ngày 15/12/2014 đến ngày 21/12/2014
samsung-se-ra-mat-z1-tizen-trong-thang-12015
Sau một thời gian dài, Samsung cũng đã chính thức xác nhận sẽ ra mắt chiếc smartphone giá rẻ chạy hệ điều hành Tizen của riêng mình (model có số hiệu SM-Z130H).
nhat-ban-han-quoc-len-an-cuoc-tan-cong-mang-nham-vao-sony-pictures
Chính phủ Trung Quốc, chỉ có đồng minh chính là Bắc Triều Tiên, vẫn chưa đáp lại lời kêu gọi của Hoa Kỳ,
asus-nha-hang-quang-cao-chiec-zenfone-ke-nhiem-moi-se-xuat-hien-tai-ces-2015-1
Asus đã ‘nhá hàng’ một đoạn clip quảng cáo cho chiếc Zenfone thế hệ mới, điều đáng chú ý là camerat sau của máy là cụm camera kép.
14-xu-huong-cong-nghe-se-hai-ra-tien-trong-nam-2015
Liệu những xu hướng công nghệ nào sẽ bùng nổ vào năm 2015 và tiếp tục tăng trưởng trong năm 2016?
phonearena-awards-2014-top-3-smartphone-co-camera-chup-anh-dep-nhat-1
Có thể nói chiếc máy ảnh phổ biến nhất thế giới không thực sự là một chiếc máy ảnh – mà là một chiếc smartphone – iPhone của Apple.
Nguyễn Huỳnh Mai