Hôm nay,  
banner-orange-nba-728x90-kb banner-orange-nba-728x90 banner-orange-728x90-kb banner-orange-728x90

Trang Đất Việt: Tỉnh Hà Nam

05/09/201300:00:00(Xem: 3533)
Trang Đất Việt: Tỉnh Hà Nam
TỈNH HÀ NAM

Tỉnh Hà Nam có diện tích 860 km vuông. Dân số năm 2011 là 825.000 người, mật độ 914 người/km vuông. Sắc dân: Kinh, Tày, Mường, Hoa... Gồm có: Thành phố Phủ Lý, và 5 huyện: Duy Tiên, Kim Bảng, Lý Nhân, Thanh Liêm, Bình Lục. Tỉnh lỵ ở thành phố Phủ Lý. Tỉnh Hà Nam phía bắc giáp Hà Nội, đông giáp Thái Bình, nam và đông nam giáp Nam Định và Ninh Bình, tây giáp Hoà Bình. Nhiệt độ trung bình hằng năm là 23 độ C.

Lịch sử tỉnh Hà Nam: Thời vua Hùng, vùng đất Hà Nam ngày nay thuộc bộ Giao Chỉ; thời nhà Trần đổi là châu Lỵ Nhân, thuộc lộ Đông Đô. Năm 1832, vua Minh Mạng đổi Lỵ Nhân thành phủ Lý Nhân. Năm 1890, thời vua Thành Thái, thành lập tỉnh Hà Nam từ các huyện của Hà Nội và Nam Định. Tên tỉnh Hà Nam lấy từ chữ Hà (Hà Nội) và Nam (Nam Định) ghép lại. Tháng 4-1965, Hà Nam sáp nhập với Nam Định thành tỉnh Nam Hà. Tháng 12-1975, Nam Hà sáp nhập với Ninh Bình thành Hà Nam Ninh. Năm 1992, Nam Hà và Ninh Bình tách ra lại. Tháng 11-1996, tái lập tỉnh Hà Nam.

Hà Nam ở phía nam châu thổ sông Hồng, nhờ có phù sa 2 sông lớn là sông Đáy và Châu Giang, nên đất đai màu mỡ. Hà Nam nông nghiệp phát triển, lưu thông tiện lợi, kinh tế phát đạt. Hà Nam là quê hương các danh nhân: Vua Lê Đại Hành, thi hào Nguyễn Khuyến, anh hùng Đinh Công Tráng...

Hà Nam có nhiều lễ hội truyền thống đặc sắc, nổi bậc: Lễ hội vật võ Liễu Đôi, ở huyện Thanh Liêm, kỷ niệm người con trai họ Đoàn có sức mạnh phi thường và giỏi võ, đã có công đánh giặc cứu nước. Nghi lễ gồm: Lễ trao gươm, lễ múa cờ... Chùa Long Đọi, thuộc huyện Duy Tiên, chùa được xây dựng vào đời nhà Lý, trong chùa còn giữ được nhiều vật quí giá như: Tượng Phật Di Lặc, 6 pho tượng Kim Cương.

Chùa Bà Đanh bên núi Ngọc, cách thành phố Phủ Lý 10 km, ở hữu ngạn sông Đáy, trong chùa còn lưu giữ nhiều di vật đời Lý, Trần. Vườn chùa cây quả sum sê, có cây si đã ngàn tuổi.

Khu thắng cảnh Đền Trúc Ngũ Đại Sơn, thuộc huyện Kim Bảng, núi rừng trùng điệp, rừng trúc bao la. Đền Trúc là nơi thờ ông Lý Thường Kiệt, tưởng nhớ người sau khi thắng trận ở phương nam, lúc trở về cho nghỉ dưỡng quân nơi đây.

Tỉnh Hà Nam có Hang Luồn, Ao Dong, hang có chiều dài khoảng 500m, rộng 30m, giữa hang động có một cái ao rộng 0,7 ha, gọi là Ao Dong nước trong trẻo, cảnh thơ mộng!

Làng trống Đọi Tam, cụ tổ Nguyễn Đức Năng đã làm trống từ thế kỷ thứ 10, rất nổi tiếng, tiếng trống đã hiệu lệnh ở nơi chiến trận thời xa xưa và dùng trong các lễ hội hay các miếu đình để thêm phần long trọng hay rộn rã.

Hà Nam, non nước tốt tươi
Anh hùng danh tiếng, giống nòi thiết tha
.
Cảm tác: Non nước Hà Nam

Hà Nam tây giáp tỉnh Hoà Bình
Đền miếu, núi non cảnh hữu tình
Châu thổ sông Hồng cây cối tốt
Phù sa sông Đáy lúa ngô xinh
.
Địa linh nhân kiệt, đất uy linh
Nguyễn Khuyến, Lê Hoàn chốn sản sinh
Lưu luyến nhà thơ, tha thiết nghĩa
Vấn vương hoàng đế, bậc anh minh
.
Đền Trúc tiếng tăm Ngũ Động Sơn
Líu lo chim chóc, hót đầu non
Động hang thạch nhũ, long lanh sáng
Núi cấm gió khe, réo rắt đờn
.
Khéo thay tạo hoá, tạo Hang Luồn
Hun hút hang sâu, vi vút luôn
Nắng chiếu lờ mờ, vàng vọt chiếu
Nước tuôn róc rách, nhẹ nhàng tuôn
.
Đọi Tam làng trống tiếng xa gần
Khéo léo tay nghề, rền rĩ ngân
Tiếng trống đùng đùng, hăm hở lính
Âm kèn lanh lảnh, rộn ràng quân
.
Bên bờ sông Đáy, chùa Bà Đanh
Cây cối, lá hoa, chen chúc cành
Cổ thụ ngàn năm, lồ lộ gốc
Hà Nam nhân kiệt, lẫy lừng danh.


Nguyễn Lộc Yên
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> http://youtu.be/J5Gebk-OVBI
Tên của bạn
Email của bạn
Tạo bài viết
30/06/2015(Xem: 102)
Tuần vừa qua có lẽ là tuần lễ vĩ đại thứ ba trong cuộc đời chính trị của TT Obama, sau hai cái tuần lễ đầu tháng Mười Một năm 2008 và 2012, sau khi ông đắc cử và tái đắc cử tổng thống.
30/06/2015(Xem: 64)
Hai bậc thầy âm nhạc tôi tri ân rất nhiều là nhà nhạc học Trần Văn Khê và nhạc sĩ Phạm Duy. Tôi được trao đổi và học hỏi với hai người tuy không liên tục nhưng trong thời gian rất dài.
30/06/2015(Xem: 91)
Ngày 25/6, sau 3 tháng cân nhắc vụ kiện King vs. Burwell (công dân David King kiện bà Sylvia Burwell, bộ trưởng bộ Y tế và An sinh Xã hội Hoa kỳ),
30/06/2015(Xem: 70)
Phàm ở đời có ai mà muốn mình nghèo đâu. Ai cũng muốn mình được khỏe mạnh và giàu sang, mà càng khỏe càng giàu chừng nào thì càng tốt càng sướng chừng đó, phải không các bạn?
30/06/2015(Xem: 85)
“Ngoại giao hai mặt không ai chống lưng nên bị rơi vào tình thế nguy hiểm”. Đó là lời cảnh cáo của Trung Quốc trước tình trạng bang giao hai nước Việt-Mỹ gia tăng trong thời gian gần đây.
30/06/2015(Xem: 44)
Năm 1989, lịch sử thế giới đã ghi nhận một biến cố cực kỳ quan trọng: đó là sự sụp đổ của chế độ cộng sản tại khu vực Đông Âu để rồi kéo theo sự giải thể của Liên Bang Xô Viết vào cuối năm 1991.
30/06/2015(Xem: 245)
Trong những ngày qua (từ 27/6/2015) hiện tượng Bộ Trưởng Quốc Phòng CSVN được đồn đãi là bị ám sát và có thể đã chết lan truyền khá nhanh và khá mạnh trên Internet.
30/06/2015(Xem: 47)
Nam Hàn và Đài Loan trước nay đóng vai trò lu mờ trong chính sách chuyển trục sang Thái Bình Dương của Mỹ. Tuy nhiên hai bài trên báo mạng The Diplomat vào tuần này cho thấy có quan điểm muốn thay đổi sự kiện này.
30/06/2015(Xem: 44)
Bà Đặng Thị Huệ, quê tỉnh Bắc Ninh. Bà xuất thân nghèo khổ, vốn là cô gái hái chè, nhưng lại là một mỹ nhân, sau được chúa Trịnh Sâm yêu quí và sủng ái lập làm Tuyên Phi,
28/06/2015(Xem: 716)
Nhân bản là lấy con người làm gốc. Khai phóng là bằng khả năng và trí tuệ hướng đến sự thật, đến điều tốt, điều thiện, đến­­ cái mới cái hay cái đẹp (Chân, Thiện, Mỹ).
Tin công nghệ
Ngày 29/06/2015, Microsoft cho biết sẽ bàn giao mảng kinh doanh quảng cáo hiển thị cho AOL, và bán một số công nghệ thiết lập bản đồ cho công ty ứng dụng taxi Uber,
Hạ tuần tháng 06/2015, Sở Y tế Quốc gia Anh đã công bố rằng hai người tình nguyện đầu tiên sẽ được tiến hành cấy ghép máu nhân tạo tại một phòng thí nghiệm.
Có rất nhiều tính năng mới thú vị trong iOS 9 – bao gồm cả một số tính năng không được Apple công bố – và một tính năng mới đã được công bố.
Zauba - trang web chuyên kiểm tra ghi nhận hàng hóa xuất nhập khẩu ở Ấn độ - đã đăng tải thông tin về hai phiên bản của một sản phẩm máy tính bảng mới của HTC.
WPP và Millward Brown đã công bố bản báo cáo về danh sách top 100 thương hiệu giá trị nhất toàn cầu năm 2015,
Theo đó, Nokia sẽ chọn Android làm hệ điều hành cho chiếc smartphone đánh dấu sự trở lại của mình. Ngoài ra, công ty cũng đã lựa chọn Foxconn để gia công sản phẩm.
Nguyễn Huỳnh Mai