Hôm nay,  

Trang Đất Việt: Tỉnh Hà Nam

05/09/201300:00:00(Xem: 3272)
TỈNH HÀ NAM

Tỉnh Hà Nam có diện tích 860 km vuông. Dân số năm 2011 là 825.000 người, mật độ 914 người/km vuông. Sắc dân: Kinh, Tày, Mường, Hoa... Gồm có: Thành phố Phủ Lý, và 5 huyện: Duy Tiên, Kim Bảng, Lý Nhân, Thanh Liêm, Bình Lục. Tỉnh lỵ ở thành phố Phủ Lý. Tỉnh Hà Nam phía bắc giáp Hà Nội, đông giáp Thái Bình, nam và đông nam giáp Nam Định và Ninh Bình, tây giáp Hoà Bình. Nhiệt độ trung bình hằng năm là 23 độ C.

Lịch sử tỉnh Hà Nam: Thời vua Hùng, vùng đất Hà Nam ngày nay thuộc bộ Giao Chỉ; thời nhà Trần đổi là châu Lỵ Nhân, thuộc lộ Đông Đô. Năm 1832, vua Minh Mạng đổi Lỵ Nhân thành phủ Lý Nhân. Năm 1890, thời vua Thành Thái, thành lập tỉnh Hà Nam từ các huyện của Hà Nội và Nam Định. Tên tỉnh Hà Nam lấy từ chữ Hà (Hà Nội) và Nam (Nam Định) ghép lại. Tháng 4-1965, Hà Nam sáp nhập với Nam Định thành tỉnh Nam Hà. Tháng 12-1975, Nam Hà sáp nhập với Ninh Bình thành Hà Nam Ninh. Năm 1992, Nam Hà và Ninh Bình tách ra lại. Tháng 11-1996, tái lập tỉnh Hà Nam.

Hà Nam ở phía nam châu thổ sông Hồng, nhờ có phù sa 2 sông lớn là sông Đáy và Châu Giang, nên đất đai màu mỡ. Hà Nam nông nghiệp phát triển, lưu thông tiện lợi, kinh tế phát đạt. Hà Nam là quê hương các danh nhân: Vua Lê Đại Hành, thi hào Nguyễn Khuyến, anh hùng Đinh Công Tráng...

Hà Nam có nhiều lễ hội truyền thống đặc sắc, nổi bậc: Lễ hội vật võ Liễu Đôi, ở huyện Thanh Liêm, kỷ niệm người con trai họ Đoàn có sức mạnh phi thường và giỏi võ, đã có công đánh giặc cứu nước. Nghi lễ gồm: Lễ trao gươm, lễ múa cờ... Chùa Long Đọi, thuộc huyện Duy Tiên, chùa được xây dựng vào đời nhà Lý, trong chùa còn giữ được nhiều vật quí giá như: Tượng Phật Di Lặc, 6 pho tượng Kim Cương.

Chùa Bà Đanh bên núi Ngọc, cách thành phố Phủ Lý 10 km, ở hữu ngạn sông Đáy, trong chùa còn lưu giữ nhiều di vật đời Lý, Trần. Vườn chùa cây quả sum sê, có cây si đã ngàn tuổi.

Khu thắng cảnh Đền Trúc Ngũ Đại Sơn, thuộc huyện Kim Bảng, núi rừng trùng điệp, rừng trúc bao la. Đền Trúc là nơi thờ ông Lý Thường Kiệt, tưởng nhớ người sau khi thắng trận ở phương nam, lúc trở về cho nghỉ dưỡng quân nơi đây.

Tỉnh Hà Nam có Hang Luồn, Ao Dong, hang có chiều dài khoảng 500m, rộng 30m, giữa hang động có một cái ao rộng 0,7 ha, gọi là Ao Dong nước trong trẻo, cảnh thơ mộng!

Làng trống Đọi Tam, cụ tổ Nguyễn Đức Năng đã làm trống từ thế kỷ thứ 10, rất nổi tiếng, tiếng trống đã hiệu lệnh ở nơi chiến trận thời xa xưa và dùng trong các lễ hội hay các miếu đình để thêm phần long trọng hay rộn rã.

Hà Nam, non nước tốt tươi
Anh hùng danh tiếng, giống nòi thiết tha
.
Cảm tác: Non nước Hà Nam

Hà Nam tây giáp tỉnh Hoà Bình
Đền miếu, núi non cảnh hữu tình
Châu thổ sông Hồng cây cối tốt
Phù sa sông Đáy lúa ngô xinh
.
Địa linh nhân kiệt, đất uy linh
Nguyễn Khuyến, Lê Hoàn chốn sản sinh
Lưu luyến nhà thơ, tha thiết nghĩa
Vấn vương hoàng đế, bậc anh minh
.
Đền Trúc tiếng tăm Ngũ Động Sơn
Líu lo chim chóc, hót đầu non
Động hang thạch nhũ, long lanh sáng
Núi cấm gió khe, réo rắt đờn
.
Khéo thay tạo hoá, tạo Hang Luồn
Hun hút hang sâu, vi vút luôn
Nắng chiếu lờ mờ, vàng vọt chiếu
Nước tuôn róc rách, nhẹ nhàng tuôn
.
Đọi Tam làng trống tiếng xa gần
Khéo léo tay nghề, rền rĩ ngân
Tiếng trống đùng đùng, hăm hở lính
Âm kèn lanh lảnh, rộn ràng quân
.
Bên bờ sông Đáy, chùa Bà Đanh
Cây cối, lá hoa, chen chúc cành
Cổ thụ ngàn năm, lồ lộ gốc
Hà Nam nhân kiệt, lẫy lừng danh.


Nguyễn Lộc Yên
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Chương trình sẽ tự động xóa không hiển thị ý kiến tiếng Việt không dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> http://youtu.be/J5Gebk-OVBI
Tên của bạn
Email của bạn
Tạo bài viết
25/10/2014(Xem: 288)
canh-chim-hoa-binh
Gió mùa thu năm nay, trở nên khô khốc, ảnh hưởng bởi nạn hạn hán trầm trọng nhất trong nhiều thập kỷ qua ở xứ này.
25/10/2014(Xem: 205)
Quyền con người là nguồn gốc đồng thời là mục đích của nhà nước pháp quyền.
25/10/2014(Xem: 409)
mua cho một bức tượng bác đem qua nước ngoài, để lập am, lập miếu ở vườn sau nhà, cũng phải tìm nơi kín đáo
25/10/2014(Xem: 543)
Ai đời ông Tổng bí thư đảng CSVN vừa tuyên bố một câu, chưa kịp đóng miệng, đã có hàng hàng lớp lớp những câu phân tích, mắng chửi thậm tệ từ khắp các ngõ ngách trên mạng.
25/10/2014(Xem: 554)
Lời người viết: Để tránh hiểu lầm không cần thiết, người viết xin nói thêm là bài viết này không nhắm đến các bạn không phải là báo nô,
25/10/2014(Xem: 302)
buc-tuong-01
Tổng thống Hoa Kỳ Ronald Reagan đọc diễn văn trước Cổng Brandenburg ở giữa Bức tường Berlin ngày 12 tháng 6 năm 1987,
24/10/2014(Xem: 737)
21
Cứ đến kỳ Quốc hội họp là người dân lại kỳ vọng kiến nghị của mình được đáp ứng để được sống thoải mái hơn,
23/10/2014(Xem: 3218)
dieu-cay-2
Tôi có chút giao tình với nhà văn Vũ Thư Hiên. Mối giao tình này, nói nào ngay, không đậm đà (hay mặn mà) gì cho lắm.
23/10/2014(Xem: 1967)
2
Vận Dụng Thế Chiến Lược Toàn Cầu Mới Hợp Tác Bắc – Nam Vào Tình Hình Hiện Nay Của Việt Nam.
23/10/2014(Xem: 2268)
buivanphu-20141021-dieucay-h01
Ông Nguyễn Văn Hải, tức nhà báo Điếu Cày, vừa được đưa thẳng từ nhà tù ở Việt Nam sang Hoa Kỳ. Không có thân nhân đi cùng và gia đình cũng không được thông báo cho đến khi ông đã ra khỏi quê hương.
Chọn ngày
canh-chim-hoa-binh
Gió mùa thu năm nay, trở nên khô khốc, ảnh hưởng bởi nạn hạn hán trầm trọng nhất trong nhiều thập kỷ qua ở xứ này.
Quyền con người là nguồn gốc đồng thời là mục đích của nhà nước pháp quyền.
mua cho một bức tượng bác đem qua nước ngoài, để lập am, lập miếu ở vườn sau nhà, cũng phải tìm nơi kín đáo
Tin công nghệ
square-ra-mat-app-marketplace
Square đã ra mắt Square App Marketplace nhằm giúp cho cộng đồng người bán có các ứng dụng giúp kinh doanh thuận lợi hơn.
google-hop-tac-cung-dai-hoc-oxford-trong-no-luc-thuc-day-nghien-cuu-tri-tue-nhan-tao
Google đã phối hợp với trường Đại học Oxford ở Anh nhằm đẩy mạnh khai thác tiềm năng của trí tuệ nhân tạo (AI)
buffer-cap-nhat-cho-ios-1
Buffer đã tung ra bản cập nhật ứng dụng dành cho iOS bổ sung thêm một số công cụ mới giúp cho việc chia sẻ trên các mạng xã hội dễ dàng hơn,
ceo-apple-gap-go-quan-chuc-cap-cao-cua-trung-quoc-de-dam-dao-ve-van-de-bao-mat-du-lieu-nguoi-dung
Vào hôm 21 tháng 10 năm 2014, Apple đã xác nhận về cuộc tấn công nhưng cho biết máy chủ iCloud không có dấu hiệu bị xâm nhập.
fbi-yeu-cau-quoc-hoi-khong-che-cuong-do-bao-mat-cua-iphone-va-android
Quy định về sự hỗ trợ của các đơn vị truyền thông liên lạc trong việc thực thi pháp luật (The Communications Assistance for Law Enforcement Act – CALEA),
facebook-va-yahoo-hop-tac-bao-ve-tai-khoan-voi-tieu-chuan-emai-moi
Khi Yahoo đưa ra kế hoạch tái sử dụng các địa chỉ email không hoạt động,