Hôm nay,

Trang Đất Việt: Tỉnh Hà Nam

05/09/201300:00:00(Xem: 3487)
TỈNH HÀ NAM

Tỉnh Hà Nam có diện tích 860 km vuông. Dân số năm 2011 là 825.000 người, mật độ 914 người/km vuông. Sắc dân: Kinh, Tày, Mường, Hoa... Gồm có: Thành phố Phủ Lý, và 5 huyện: Duy Tiên, Kim Bảng, Lý Nhân, Thanh Liêm, Bình Lục. Tỉnh lỵ ở thành phố Phủ Lý. Tỉnh Hà Nam phía bắc giáp Hà Nội, đông giáp Thái Bình, nam và đông nam giáp Nam Định và Ninh Bình, tây giáp Hoà Bình. Nhiệt độ trung bình hằng năm là 23 độ C.

Lịch sử tỉnh Hà Nam: Thời vua Hùng, vùng đất Hà Nam ngày nay thuộc bộ Giao Chỉ; thời nhà Trần đổi là châu Lỵ Nhân, thuộc lộ Đông Đô. Năm 1832, vua Minh Mạng đổi Lỵ Nhân thành phủ Lý Nhân. Năm 1890, thời vua Thành Thái, thành lập tỉnh Hà Nam từ các huyện của Hà Nội và Nam Định. Tên tỉnh Hà Nam lấy từ chữ Hà (Hà Nội) và Nam (Nam Định) ghép lại. Tháng 4-1965, Hà Nam sáp nhập với Nam Định thành tỉnh Nam Hà. Tháng 12-1975, Nam Hà sáp nhập với Ninh Bình thành Hà Nam Ninh. Năm 1992, Nam Hà và Ninh Bình tách ra lại. Tháng 11-1996, tái lập tỉnh Hà Nam.

Hà Nam ở phía nam châu thổ sông Hồng, nhờ có phù sa 2 sông lớn là sông Đáy và Châu Giang, nên đất đai màu mỡ. Hà Nam nông nghiệp phát triển, lưu thông tiện lợi, kinh tế phát đạt. Hà Nam là quê hương các danh nhân: Vua Lê Đại Hành, thi hào Nguyễn Khuyến, anh hùng Đinh Công Tráng...

Hà Nam có nhiều lễ hội truyền thống đặc sắc, nổi bậc: Lễ hội vật võ Liễu Đôi, ở huyện Thanh Liêm, kỷ niệm người con trai họ Đoàn có sức mạnh phi thường và giỏi võ, đã có công đánh giặc cứu nước. Nghi lễ gồm: Lễ trao gươm, lễ múa cờ... Chùa Long Đọi, thuộc huyện Duy Tiên, chùa được xây dựng vào đời nhà Lý, trong chùa còn giữ được nhiều vật quí giá như: Tượng Phật Di Lặc, 6 pho tượng Kim Cương.

Chùa Bà Đanh bên núi Ngọc, cách thành phố Phủ Lý 10 km, ở hữu ngạn sông Đáy, trong chùa còn lưu giữ nhiều di vật đời Lý, Trần. Vườn chùa cây quả sum sê, có cây si đã ngàn tuổi.

Khu thắng cảnh Đền Trúc Ngũ Đại Sơn, thuộc huyện Kim Bảng, núi rừng trùng điệp, rừng trúc bao la. Đền Trúc là nơi thờ ông Lý Thường Kiệt, tưởng nhớ người sau khi thắng trận ở phương nam, lúc trở về cho nghỉ dưỡng quân nơi đây.

Tỉnh Hà Nam có Hang Luồn, Ao Dong, hang có chiều dài khoảng 500m, rộng 30m, giữa hang động có một cái ao rộng 0,7 ha, gọi là Ao Dong nước trong trẻo, cảnh thơ mộng!

Làng trống Đọi Tam, cụ tổ Nguyễn Đức Năng đã làm trống từ thế kỷ thứ 10, rất nổi tiếng, tiếng trống đã hiệu lệnh ở nơi chiến trận thời xa xưa và dùng trong các lễ hội hay các miếu đình để thêm phần long trọng hay rộn rã.

Hà Nam, non nước tốt tươi
Anh hùng danh tiếng, giống nòi thiết tha
.
Cảm tác: Non nước Hà Nam

Hà Nam tây giáp tỉnh Hoà Bình
Đền miếu, núi non cảnh hữu tình
Châu thổ sông Hồng cây cối tốt
Phù sa sông Đáy lúa ngô xinh
.
Địa linh nhân kiệt, đất uy linh
Nguyễn Khuyến, Lê Hoàn chốn sản sinh
Lưu luyến nhà thơ, tha thiết nghĩa
Vấn vương hoàng đế, bậc anh minh
.
Đền Trúc tiếng tăm Ngũ Động Sơn
Líu lo chim chóc, hót đầu non
Động hang thạch nhũ, long lanh sáng
Núi cấm gió khe, réo rắt đờn
.
Khéo thay tạo hoá, tạo Hang Luồn
Hun hút hang sâu, vi vút luôn
Nắng chiếu lờ mờ, vàng vọt chiếu
Nước tuôn róc rách, nhẹ nhàng tuôn
.
Đọi Tam làng trống tiếng xa gần
Khéo léo tay nghề, rền rĩ ngân
Tiếng trống đùng đùng, hăm hở lính
Âm kèn lanh lảnh, rộn ràng quân
.
Bên bờ sông Đáy, chùa Bà Đanh
Cây cối, lá hoa, chen chúc cành
Cổ thụ ngàn năm, lồ lộ gốc
Hà Nam nhân kiệt, lẫy lừng danh.


Nguyễn Lộc Yên
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Chương trình sẽ tự động xóa không hiển thị ý kiến tiếng Việt không dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> http://youtu.be/J5Gebk-OVBI
Tên của bạn
Email của bạn
Tạo bài viết
26/04/2015(Xem: 103)
cộng sản có bị loại bỏ khỏi quyền lực chính trị đi chăng nữa thì công việc dọn dẹp hậu quả, di họa cộng sản, là thách thức lớn cho chính phủ hậu cộng sản. Có thể ít nhất phải mất một hai thế hệ mới hy vọng gột rửa tàn dư cộng sản
26/04/2015(Xem: 110)
Adela Trần và Brian Phạm, cùng 15 tuổi, là học sinh lớp 7 niên khóa 2014-2015 của trường Việt Ngữ Nguyễn Bá Tòng (giáo xứ St Barbara). Chú thích: Tựa đề do thầy Trần Văn Minh đặt vì bài luận văn không có tựa đề.
25/04/2015(Xem: 254)
24 tháng 4, là ngày chót của Hội Nghị XHDS ASEAN.. chúng tôi tiếp tục làm rõ thực chất GONGO của phái đoàn Việt Nam, và kêu gọi các tổ chức XHDS khu vực và quốc tế kết nối và hợp tác trực tiếp với các tổ chức XHDS thật ở Việt Nam
25/04/2015(Xem: 1050)
Bài viết tháng Tư này, gửi tới nhà văn Võ Phiến khi anh bước vào tuổi thượng thọ 90, ngưỡng tuổi 90 xưa nay là hiếm. Cũng gửi tới hai anh chị Võ Phiến và Viễn Phố lời chúc "cây đời thì vẫn cứ mãi xanh tươi"
25/04/2015(Xem: 986)
Trong Tháng Tư này, người Việt ta đều nhớ đến biến cố 1975 vào 40 năm trước. Ít ai chú ý đến một trường hợp tương tự đang tái diễn tại Hoa Kỳ, trên một trận tuyến khác.
25/04/2015(Xem: 1193)
Tới nay, sau 40 năm, vẫn còn không ít người Việt nam, cả ở hải ngoại, dân HO nữa, khi nhắc lại một cái mốc thời gian, không thấy ngại dùng tiếng "giải phóng" hay gọi nhà cầm quyền cộng sản ở Việt nam là "cách mạng".
25/04/2015(Xem: 483)
Bốn mươi năm trước, trong giờ khắc hấp hối khi quân đội miền Nam đã tan vỡ, dinh Độc Lập đã thất thủ thì ngôi trường thiếu sinh quân nhỏ bé tại Vũng Tàu vẫn đứng vững,
25/04/2015(Xem: 555)
Thật ra, hiểm họa Trung Quốc xâm lăng Việt Nam không phải chỉ mới manh nha từ vụ bauxite Tây Nguyên mà đã có từ mấy ngàn năm trước.
24/04/2015(Xem: 2085)
Đọc “A Gift of Barbed Wire” (Tặng Vật Cuộn Dây Thép Gai) Của Robert S. McKelvey
24/04/2015(Xem: 1853)
"Đế Quốc" là một từ bẩn thỉu. Nhìn qua thái độ của nhiều đế quốc, thì nó không phải là vô lý. Nhưng từ ngữ đế quốc có khi chỉ đơn giản là dùng để mô tả một trạng thái,
Chọn ngày
Tin công nghệ
Tháng 04/2015, các chuyên gia bảo mật tại Skycure đã phát hiện một lỗ hổng bảo mật mới, có thể khiến các thiết bị iOS trở nên gần như vô dụng. Lỗi bảo mật mới được gọi là “No iOS Zone”.
Samsung Pay là môt trong những tính năng hấp dẫn nhất trên Galaxy S6, tuy nhiên nó sẽ hoàn toàn biến mất nếu người dùng muốn root lại thiết bị của mình.
Hôm thứ Năm (22/04/2015), Microsoft cho biết doanh thu và lợi nhuận của công ty trong quý I/2015 đã vượt ngoài mong đợi của các nhà đầu tư Wall Street,
Google Inc cho biết doanh thu và lợi nhuận quý I/2015 tăng khi khối lượng quảng cáo tăng, bù đắp ảnh hưởng mạnh mẽ từ đồng USD, đồng thời giúp giá cổ phiếu công ty tăng cao hơn trong phiên giao dịch ngoài giờ.
Ứng dụng Hello cũng giúp hệ thống mạng xã hội lớn nhất thế giới tham gia vào hình thức giao tiếp mới từ các cuộc gọi thoại.
Facebook Inc cho biết rằng mức tăng trưởng chậm nhất trong doanh thu hàng quý trong vòng hai năm qua, cũng như mức chi tiêu cao hơn trong nghiên cứu và phát triển đã ảnh hưởng đến lợi nhuận của công ty.
Nguyễn Huỳnh Mai