Hôm nay,

Trang Đất Việt: Thành phố Hà nội

25/07/201300:00:00(Xem: 5269)
Trang Đất Việt: Thành phố Hà nội
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Thành phố Hà Nội, sau khi tỉnh Hà Tây sáp nhập vào Hà Nội. Hà Nội có thể gọi là Hà Nội mới hay Hà Nội mở rộng. Năm 2007, khi chưa sát nhập Hà Tây thì Hà nội có 9 quận, 5 huyện, diện tích: 922 km vuông và dân số 3.4000.000 người. Hà Nội vào năm 2011 (Hà Nội mới): Diện tích: 3.345 km vuông. Dân số: 6.699.600 người, mật độ 2013 người/km vuông. Sắc dân ở Hà Nội đa số người Kinh (98,73 %), người Mường (0,76 %) và người Tày (0,23 %).

Hà Nội mới gồm có: 1 Thị xã: Sơn Tây. 10 quận: Hà Đông, Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa, Hai Bà Trưng, Tây Hồ, Cầu Giấy, Long Biên, Hoàng Mai, Thanh Xuân. 18 huyện: Từ Liêm, Sóc Sơn, Phúc Thọ, Đan Phượng, Ba Vì, Mê Linh, Quốc Oai, Thạch Thất, Thanh Oai, Mỹ Đức, Chương Mỹ, Thường Tín, Thanh Trì, Ứng Hoà, Phú Xuyên, Đông Anh, Hoài Đức, Gia Lâm.

Hà Nội ở vị trí từ 20 độ 53 phút đến 21 độ 23 phút vĩ độ Bắc và 105 độ 44 phút đến 106 độ 02 phút kinh độ Đông. Hà Nội ở phía tây bắc trung tâm vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng Hà, bắc giáp Thái Nguyên, Vĩnh Phúc; đông giáp Bắc Giang, Bắc Ninh và Hưng Yên. Tây giáp Hoà Bình, Phú Thọ; phía nam và tây nam giáp Hà Nam, Hoà Bình. Hà Nội giao thông thuận tiện, phi trường Nội Bài là sân bay quốc tế.

Hà Nội có sông Hồng Hà, chạy san sát thành phố, nên từ đó gọi tên thành phố này là Hà Nội (Hà: sông Hồng Hà, Nội: phía trong của sông). Nhiệt độ trung bình của Hà Nội là 23 độ C.

Tỉnh Hà Tây cũ, có diện tích 2.190 km2. Dân số năm 2006 là 2.543.500 người, với sắc dân: Kinh, Mường, Dao, Tàu. Gồm có: Thành phố Hà Đông, thị xã Sơn Tây và 12 huyện: Ba Vì, Phúc Thọ, Đan Phượng, Thạch Thất, Hoài Đức, Ứng Hoà, Phú Xuyên, Quốc Oai, Chương Mỹ, Thanh Oai, Thường Tín, Mỹ Đức. Kể từ ngày 1 tháng 8 năm 2008, toàn bộ đất đai tỉnh Hà Tây sáp nhập vào thành phố Hà Nội; như vậy tỉnh Hà Tây kể từ ngày 1-8-2008, không còn tồn tại nữa.

Lịch sử thành phố Hà Nội: Năm 208 (TCN) An Dương Vương chọn Cổ Loa làm kinh đô. Thế kỷ thứ II đến thứ IV (TCN) thuộc quận Giao Chỉ. Năm 454 (SCN), lập huyện Tống Bình (gồm Hà Nội). Năm 544, Lý Nam Đế đóng đô ở Long Biên. Năm 866 Cao Biền xây thành Đại La.

Năm 1010, Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư đến Đại La, đổi Đại La là thành Thăng Long. Năm 1397, Hồ Quí Ly đổi tên là Đông Đô. Nhưng nhà Hồ chỉ tồn tại trong thời gian ngắn, thì năm 1407, bị nhà Minh (Tàu) tiêu diệt, thành Thăng Long quân Minh đổi tên thành Đông Quan; cho tới năm 1428. Năm 1428, Lê Thái Tổ giành được độc lập, và đến năm 1430, thành phố này đổi tên thành Đông Kinh. Năm 1466, dưới thời Lê Thánh Tông, vào năm niên hiệu Quang Thuận (1460-1469) được gọi là phủ Trung Đô; Hoàng thành Thăng Long, dưới thời nhà Lê, thành Thăng Long được nới rộng lớn hơn.

Sau chiến thắng của vua Quang Trung, đánh tan tác 20 vạn quân Thanh tại Thăng Long. Nhà vua đóng đô ở Huế, Thăng Long trở thành thủ phủ Bắc Thành. Năm 1802, Gia Long lên ngôi, đóng đô ở Phú Xuân (Huế), đến năm 1831, vua Minh Mệnh của Triều Nguyễn thành lập tỉnh Hà Nội.

Ngày 19-7-1888, Tông thống Pháp là Sadi Carnot ký sắc lệnh thành lập thành phố Hà Nội. Với sự quy hoạch của người Pháp, thành phố Hà Nội trở thành bộ mặt mới. Lũy thành cũ dần dần triệt hạ, đến năm 1897, hầu như sang sửa hoàn toàn, chỉ còn lại Cột Cờ, Cửa Bắc, Cửa Đoan môn và lan can rồng đá ở trong hoàng thành cũ. Đến năm 1902, Hà Nội trở thành thủ đô của toàn liên bang Đông Dương.

Kể từ năm 1946, Pháp và Việt Minh giằng co, nhưng Pháp vẫn còn kiểm soát thành Hà Nội, mãi đến năm 1954, sau khi Việt Minh chiến thắng trận Điện Biên Phủ, Hồ Chí Minh thực sự dùng Hà Nội làm thủ đô. Tháng 4-1961, một số xã của Hà Đông, Bắc Ninh, Vĩnh Phúc và Hưng Yên, sáp nhập vào thành phố Hà Nội, có tổng diện tích là 584 km vuông, dân số 91.000 người. Ngày 29-5-2008, toàn bộ tỉnh Hà Tây, huyện Mê Linh của tỉnh Vĩnh Phúc và 4 xã thuộc huyện Lương Sơn của tỉnh Hòa Bình sáp nhập vào thành phố Hà Nội. Ngày 11-12-2008, quận Hà Đông được thành lập từ thành phố Hà Đông của tỉnh Hà Tây trước đây và tành phố Sơn Tây cũng được đổi thành thị xã Sơn Tây thuộc tthành phố Hà Nội.

Cung cấm Thành Hà Nội: Hà Nội đã tồn tại 8 thế kỷ, với tên Thăng Long qua các triều đại: Lý, Trần, Lê, đến nhà Nguyễn thì kinh đô dời vào Huế (Phú Xuân), thành Hà Nội là Tổng Trấn Bắc. Thành cổ Hà Nội được kiến trúc ba vòng (tam trùng thành quách). Thành trong cùng gọi là Tử Cấm Thành (nhà Lý gọi là Cung Thành, nhà Trần gọi là Long Phượng thành, đến nhà Lê mới gọi là Cấm thành). Cấm thành chỉ để vua, hoàng hậu và con của vua ở. Vòng giữa gọi là Hoàng thành, để các quan văn võ ở và có chánh điện để hội họp việc nước. Vòng ngoài gọi là Kinh thành là nơi ở và sinh sống của nhân dân.

Thành Hà nội, các nơi thường được nhắc nhở:

- Bắc Môn, là cửa Bắc để giao thông giữa Hoàng thành và Kinh thành. Bắc Môn là cổng duy nhất còn lại của thành Hà Nội.

- Hậu Lâu là tòa nhà ở sau Hành cung, khi xưa Công chúa thường ở đó, nên gọi là Lầu Công chúa.

- Đoan Môn là cổng nối giữa Cung thành và Hoàng thành, cửa chính chỉ dành cho vua đi, người khác đi cửa hai bên.

- Cột Cờ xây năm 1872, vào thời vua Gia Long, đến nay còn nguyên vẹn, thân cột cờ hình lập lăng, có cầu thang xoáy trôn ốc, cao 20m. Chân cờ là 3 tầng bệ vuông vức.

- Thành Cổ Loa: Cổ Loa là thành cổ nhất Việt Nam, An Dương Vương xây vào thế kỷ thứ 3 (TCN), thành Cổ Loa ở huyện Đông Anh, nay còn dấu tích 3 vòng tường thành bằng đất, các nhà khảo cổ tìm nơi đây hàng vạn mũi tên đồng, lưỡi cày, rìu sắt của thời xưa.

(còn tiếp)

Nguyễn Lộc Yên
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Chương trình sẽ tự động xóa không hiển thị ý kiến tiếng Việt không dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> http://youtu.be/J5Gebk-OVBI
Tên của bạn
Email của bạn
Tạo bài viết
24/05/2015(Xem: 277)
CSVN đã hiện nguyên hình là một đảng chính trị phản động đi ngược trào lưu tiến hóa của nhân loại, là một băng đảng phản dân hại nước, là băng nhóm cầm quyền bán nước cầu vinh
24/05/2015(Xem: 215)
bây giờ xe cứu thương có hụ còi inh ỏi, nhạc đám ma có trổi lên kinh trời cũng vậy thôi mặc ai nấy hành trình.
24/05/2015(Xem: 159)
Chiều Chủ Nhật, 24 tháng Năm 2015, có buổi ra mắt sách “Một Cơn Gió Bụi”, hồi ký Trần Trọng Kim, vừa do cơ sở Sống vừa hiệu đính, tái bản. Nhân dịp này,
24/05/2015(Xem: 148)
Thứ Ba tuần rồi (bài này phổ biến ngày 18-9-2008 trên trang mạng Báo Time -- http://content.time.com/time/health/article/0,8599,1842627,00.html ),
23/05/2015(Xem: 1000)
Học giả Trần Trọng Kim, là vị thủ tướng đầu tiên của lịch sử Việt Nam và “Một Cơn Gió Bụi” là cuốn hồi ký của ông, viết về một giai đoạn đau thương của lịch sử Việt Nam.
23/05/2015(Xem: 666)
Ukraine là nước xã hội chủ nghĩa cũ từng nằm trong Liên bang Xô Viết, được hoàn toàn độc lập và dân chủ từ năm 1990, hiện đang bị một số dân thân Nga nổi dậy ly khai ở phía đông,
23/05/2015(Xem: 1323)
Sắp tới ngày sanh của Hồ chí Minh, 19/ 05/ 1890, một người bạn nhắc nên "viết vài hàng về bác". Mà ngày sanh của ông ấy là ngày nào cho đúng?
23/05/2015(Xem: 718)
Hồi Giáo Shiite của Iran hỗ trợ nhóm phiến quân Shiite Houthi nổi dậy làm cuộc đảo chánh lật đổ chính phủ Sunni của Tổng thống Abdul Rabbuh Mansur Hadi, lên cầm quyền ở Yemen.
22/05/2015(Xem: 592)
thượng nghị sĩ (TNS) James Lankford, tiểu bang Oklahoma, ngày 18/05/2015, đã đề nghị tu chính án đặt "Tự do tôn giáo" là một điều kiện tiên quyết vào dự luật "Đàm phán mậu dịch"
22/05/2015(Xem: 1358)
Những tiêu chuẩn tìm người Cộng sản tiêu biểu đã được Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đưa ra trong diễn văn bế mạc Hội nghị Trung ương 11 ngày 7/5/2015.
Tin công nghệ
Bên cạnh sự ra mắt của thế hệ kế nhiệm của bộ đôi iPhone 6iPhone 6 Plus, Apple được cho là có thể sẽ làm mới dòng sản phẩm iPhone 5C, tích hợp tính năng cảm biến vân tay Touch ID vào trong nút Home.
Theo nguồn tin từ 9to5Mac, Apple hiện đang phát triển hai model iPad 12 inch với tên mã lần lượt là J98 (Wi-Fi) và J99 (Wi-Fi + 4G).
Trang DigiTimes đã trích dẫn nguồn tin từ những nhà cung ứng tại Đài Loan, cho biết HTC có thể sẽ cắt giảm 30% số lượng đơn đặt hàng cho các linh phụ kiện phần cứng để sản xuất chiếc One M9 so với dự kiến ban đầu.
Hôm thứ Năm (21/05/2015), người phát ngôn của cơ quan giám sát phương tiện truyền thông Nga cho biết rằng cơ quan đã gửi văn bản đến Google, Twitter,
Hewlett-Packard Co, đang thực hiện quá trình chia tách, đã dự báo các khoản chi phí liên quan đến việc chia tách sẽ không đạt được kỳ vọng của nhiều nhà phân tích và báo cáo lợi nhuận hàng quý tốt hơn mong đợi.
Tuy nhiên, nếu quan sát kỹ càng sẽ có thể thấy được điều này là không thể tránh khỏi. Steve Jobs có lẽ từng tuyên bố rằng ông đã “giải mã được” truyền hình,
Nguyễn Huỳnh Mai