Hôm nay,  

Trang Đất Việt: Thành phố Hà nội

25/07/201300:00:00(Xem: 5003)
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Thành phố Hà Nội, sau khi tỉnh Hà Tây sáp nhập vào Hà Nội. Hà Nội có thể gọi là Hà Nội mới hay Hà Nội mở rộng. Năm 2007, khi chưa sát nhập Hà Tây thì Hà nội có 9 quận, 5 huyện, diện tích: 922 km vuông và dân số 3.4000.000 người. Hà Nội vào năm 2011 (Hà Nội mới): Diện tích: 3.345 km vuông. Dân số: 6.699.600 người, mật độ 2013 người/km vuông. Sắc dân ở Hà Nội đa số người Kinh (98,73 %), người Mường (0,76 %) và người Tày (0,23 %).

Hà Nội mới gồm có: 1 Thị xã: Sơn Tây. 10 quận: Hà Đông, Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa, Hai Bà Trưng, Tây Hồ, Cầu Giấy, Long Biên, Hoàng Mai, Thanh Xuân. 18 huyện: Từ Liêm, Sóc Sơn, Phúc Thọ, Đan Phượng, Ba Vì, Mê Linh, Quốc Oai, Thạch Thất, Thanh Oai, Mỹ Đức, Chương Mỹ, Thường Tín, Thanh Trì, Ứng Hoà, Phú Xuyên, Đông Anh, Hoài Đức, Gia Lâm.

Hà Nội ở vị trí từ 20 độ 53 phút đến 21 độ 23 phút vĩ độ Bắc và 105 độ 44 phút đến 106 độ 02 phút kinh độ Đông. Hà Nội ở phía tây bắc trung tâm vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng Hà, bắc giáp Thái Nguyên, Vĩnh Phúc; đông giáp Bắc Giang, Bắc Ninh và Hưng Yên. Tây giáp Hoà Bình, Phú Thọ; phía nam và tây nam giáp Hà Nam, Hoà Bình. Hà Nội giao thông thuận tiện, phi trường Nội Bài là sân bay quốc tế.

Hà Nội có sông Hồng Hà, chạy san sát thành phố, nên từ đó gọi tên thành phố này là Hà Nội (Hà: sông Hồng Hà, Nội: phía trong của sông). Nhiệt độ trung bình của Hà Nội là 23 độ C.

Tỉnh Hà Tây cũ, có diện tích 2.190 km2. Dân số năm 2006 là 2.543.500 người, với sắc dân: Kinh, Mường, Dao, Tàu. Gồm có: Thành phố Hà Đông, thị xã Sơn Tây và 12 huyện: Ba Vì, Phúc Thọ, Đan Phượng, Thạch Thất, Hoài Đức, Ứng Hoà, Phú Xuyên, Quốc Oai, Chương Mỹ, Thanh Oai, Thường Tín, Mỹ Đức. Kể từ ngày 1 tháng 8 năm 2008, toàn bộ đất đai tỉnh Hà Tây sáp nhập vào thành phố Hà Nội; như vậy tỉnh Hà Tây kể từ ngày 1-8-2008, không còn tồn tại nữa.

Lịch sử thành phố Hà Nội: Năm 208 (TCN) An Dương Vương chọn Cổ Loa làm kinh đô. Thế kỷ thứ II đến thứ IV (TCN) thuộc quận Giao Chỉ. Năm 454 (SCN), lập huyện Tống Bình (gồm Hà Nội). Năm 544, Lý Nam Đế đóng đô ở Long Biên. Năm 866 Cao Biền xây thành Đại La.

Năm 1010, Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư đến Đại La, đổi Đại La là thành Thăng Long. Năm 1397, Hồ Quí Ly đổi tên là Đông Đô. Nhưng nhà Hồ chỉ tồn tại trong thời gian ngắn, thì năm 1407, bị nhà Minh (Tàu) tiêu diệt, thành Thăng Long quân Minh đổi tên thành Đông Quan; cho tới năm 1428. Năm 1428, Lê Thái Tổ giành được độc lập, và đến năm 1430, thành phố này đổi tên thành Đông Kinh. Năm 1466, dưới thời Lê Thánh Tông, vào năm niên hiệu Quang Thuận (1460-1469) được gọi là phủ Trung Đô; Hoàng thành Thăng Long, dưới thời nhà Lê, thành Thăng Long được nới rộng lớn hơn.

Sau chiến thắng của vua Quang Trung, đánh tan tác 20 vạn quân Thanh tại Thăng Long. Nhà vua đóng đô ở Huế, Thăng Long trở thành thủ phủ Bắc Thành. Năm 1802, Gia Long lên ngôi, đóng đô ở Phú Xuân (Huế), đến năm 1831, vua Minh Mệnh của Triều Nguyễn thành lập tỉnh Hà Nội.

Ngày 19-7-1888, Tông thống Pháp là Sadi Carnot ký sắc lệnh thành lập thành phố Hà Nội. Với sự quy hoạch của người Pháp, thành phố Hà Nội trở thành bộ mặt mới. Lũy thành cũ dần dần triệt hạ, đến năm 1897, hầu như sang sửa hoàn toàn, chỉ còn lại Cột Cờ, Cửa Bắc, Cửa Đoan môn và lan can rồng đá ở trong hoàng thành cũ. Đến năm 1902, Hà Nội trở thành thủ đô của toàn liên bang Đông Dương.

Kể từ năm 1946, Pháp và Việt Minh giằng co, nhưng Pháp vẫn còn kiểm soát thành Hà Nội, mãi đến năm 1954, sau khi Việt Minh chiến thắng trận Điện Biên Phủ, Hồ Chí Minh thực sự dùng Hà Nội làm thủ đô. Tháng 4-1961, một số xã của Hà Đông, Bắc Ninh, Vĩnh Phúc và Hưng Yên, sáp nhập vào thành phố Hà Nội, có tổng diện tích là 584 km vuông, dân số 91.000 người. Ngày 29-5-2008, toàn bộ tỉnh Hà Tây, huyện Mê Linh của tỉnh Vĩnh Phúc và 4 xã thuộc huyện Lương Sơn của tỉnh Hòa Bình sáp nhập vào thành phố Hà Nội. Ngày 11-12-2008, quận Hà Đông được thành lập từ thành phố Hà Đông của tỉnh Hà Tây trước đây và tành phố Sơn Tây cũng được đổi thành thị xã Sơn Tây thuộc tthành phố Hà Nội.

Cung cấm Thành Hà Nội: Hà Nội đã tồn tại 8 thế kỷ, với tên Thăng Long qua các triều đại: Lý, Trần, Lê, đến nhà Nguyễn thì kinh đô dời vào Huế (Phú Xuân), thành Hà Nội là Tổng Trấn Bắc. Thành cổ Hà Nội được kiến trúc ba vòng (tam trùng thành quách). Thành trong cùng gọi là Tử Cấm Thành (nhà Lý gọi là Cung Thành, nhà Trần gọi là Long Phượng thành, đến nhà Lê mới gọi là Cấm thành). Cấm thành chỉ để vua, hoàng hậu và con của vua ở. Vòng giữa gọi là Hoàng thành, để các quan văn võ ở và có chánh điện để hội họp việc nước. Vòng ngoài gọi là Kinh thành là nơi ở và sinh sống của nhân dân.

Thành Hà nội, các nơi thường được nhắc nhở:

- Bắc Môn, là cửa Bắc để giao thông giữa Hoàng thành và Kinh thành. Bắc Môn là cổng duy nhất còn lại của thành Hà Nội.

- Hậu Lâu là tòa nhà ở sau Hành cung, khi xưa Công chúa thường ở đó, nên gọi là Lầu Công chúa.

- Đoan Môn là cổng nối giữa Cung thành và Hoàng thành, cửa chính chỉ dành cho vua đi, người khác đi cửa hai bên.

- Cột Cờ xây năm 1872, vào thời vua Gia Long, đến nay còn nguyên vẹn, thân cột cờ hình lập lăng, có cầu thang xoáy trôn ốc, cao 20m. Chân cờ là 3 tầng bệ vuông vức.

- Thành Cổ Loa: Cổ Loa là thành cổ nhất Việt Nam, An Dương Vương xây vào thế kỷ thứ 3 (TCN), thành Cổ Loa ở huyện Đông Anh, nay còn dấu tích 3 vòng tường thành bằng đất, các nhà khảo cổ tìm nơi đây hàng vạn mũi tên đồng, lưỡi cày, rìu sắt của thời xưa.

(còn tiếp)

Nguyễn Lộc Yên
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Chương trình sẽ tự động xóa không hiển thị ý kiến tiếng Việt không dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> http://youtu.be/J5Gebk-OVBI
Tên của bạn
Email của bạn
Tạo bài viết
19/12/2014(Xem: 332)
16
Đây là một kịch bản giả tưởng trong tương lai, nhưng được tô vẽ cho giống với một vài sự kiện thực đã xảy ra trên thế giới trong những năm tháng gần đây.
19/12/2014(Xem: 141)
15
Nguyên tác của Lưu Hiểu Ba (Liu Xiaobo), trích trong sách “Triết lý Con Heo”, bản Pháp văn do nhà xuất bản Gallimard ấn hành năm 2011: La Philosophie du porc. Bản dịch tóm lược của Đoàn Thanh Liêm.
19/12/2014(Xem: 160)
buivanphu-20141218-cuba-h01
Trưa ngày 17 tháng 12, cùng một lúc, Tổng thống Barack Obama từ Thủ đô Washington và Chủ tịch Raul Castro từ Havana đã loan báo quyết định thiết lập quan hệ ngoại giao hai nước, sau 53 năm coi nhau như thù nghịch.
19/12/2014(Xem: 161)
14
Đảng Cộng sản Việt Nam đang lên cơn sốt về chuyện phải kiên định Chủ nghĩa lỗi thời Mác-Lênin và tư tưởng Cộng sản Hồ Chí Minh để bảo vệ Đảng cầm quyền,
19/12/2014(Xem: 76)
13
Từ vài chục năm gần đây, trên báo chí sách vở tại nhiều nơi, người ta hay bàn thảo về đề tài “Sức Mạnh Mềm” (Soft Power).
18/12/2014(Xem: 533)
Tổng thống Obama nói: “Sau hơn 50 năm chính sách cô lập đã chứng tỏ rằng không có hiệu quả, đã đến lúc bây giờ chúng ta phải thay đổi đường lối bang giao mới ”
18/12/2014(Xem: 3383)
16
Nửa đêm rạng sáng Thứ Ba 16, Liên bang Nga bất ngờ nâng lãi suất ở mức rất cao là từ 10,5% lên 17% để chặn đà tuột dốc quá nặng của đồng Rúp.
18/12/2014(Xem: 1492)
15
Thế hệ chúng tôi gồm những người sinh ra trước năm 1945, thì đến nay đều đã ở vào lứa tuổi trên dưới 80 cả rồi.
18/12/2014(Xem: 555)
14
Miến Điện nằm dưới quyền cai trị của Anh từ năm 1824-1948, khi Tướng Aung San, người sáng lập quân lực Miến Điện,
18/12/2014(Xem: 1849)
mau-de
Ai cũng biết rồi. “Dê” là một động vật mà con đực rất mạnh giỏi trong công việc “giao lưu” với Dê cái…
Chọn ngày
16
Đây là một kịch bản giả tưởng trong tương lai, nhưng được tô vẽ cho giống với một vài sự kiện thực đã xảy ra trên thế giới trong những năm tháng gần đây.
15
Nguyên tác của Lưu Hiểu Ba (Liu Xiaobo), trích trong sách “Triết lý Con Heo”, bản Pháp văn do nhà xuất bản Gallimard ấn hành năm 2011: La Philosophie du porc. Bản dịch tóm lược của Đoàn Thanh Liêm.
buivanphu-20141218-cuba-h01
Trưa ngày 17 tháng 12, cùng một lúc, Tổng thống Barack Obama từ Thủ đô Washington và Chủ tịch Raul Castro từ Havana đã loan báo quyết định thiết lập quan hệ ngoại giao hai nước, sau 53 năm coi nhau như thù nghịch.
Tin công nghệ
tong-ket-cac-san-pham-cong-nghe-dang-chu-y-nhat-nam-2014-1
Năm 2014 được xem là một năm có nhiều điều sáng tạo bất ngờ đối với giới công nghệ toàn cầu. Vì thế nên việc lọc ra danh sách những sản phẩm đáng chú ý nhất là việc không hề dễ dàng.
omega-skywalker-chiec-dong-ho-danh-rieng-cho-cac-phi-hanh-gia-1
Kể từ năm 1965, Omega Speedmaster đã được NASA xác nhận là nhà sản xuất điện thoại dành riêng cho các phi hành gia. Ngày 21/7/1969,
cac-nha-dieu-tra-hoa-ky-phat-hien-bac-trieu-tien-lien-quan-den-vu-hack-sony
Trong một nguồn tin mô tả về cuộc tấn công như là “được tài trợ bởi chính phủ quốc gia” và một số nguồn tin cho rằng CHDCND Triều Tiên là chính phủ có liên quan.
twitter-va-foursquare-co-the-hop-tac-de-them-dia-diem-cho-cac-tweet
Twitter và Foursquare được cho là đang hợp tác để xây dựng thông tin vị trí cho các tweet cá nhân.
blackberry-ky-vong-thu-hut-duoc-khach-hang-cu-bang-blackberry-classic-1
Ngày 17/12/2014, John Chen – CEO BlackBerry – đã chính thức công bố chiếc BlackBerry Classic tại New York, là sự kết hợp thành công giữa những nét hiện đại và truyền thống trên nền tảng BlackBery 10.
sony-pictures-bi-nhan-vien-cu-kien-do-that-bai-trong-viec-bao-ve-duoc-du-lieu
Hồ sơ vụ kiện chống lại Sony Pictures đã được nộp vào đầu tuần thứ ba của tháng 12/2014 tại tòa án liên bang ở Los Angles.