Hôm nay,
banner-orange-nba-728x90-kb banner-orange-nba-728x90 banner-orange-728x90-kb banner-orange-728x90

Câu Chuyện Thầy Lang: Chân Không Chịu Nghỉ

03/08/201200:00:00(Xem: 15789)
Có những buổi chiều, sau một ngày làm việc, về nhà ngồi nghỉ thì nhiều người thấy có một cảm giác khó chịu khác thường ở bắp chuối nó thôi thúc họ phải cử động để hết khó chịu đó. Hoặc ban đêm khi nằm ngủ thì luôn luôn phải để bắp chân ở ngoài chăn chứ nếu không thì chân cứ bứt rứt làm sao ấy. Họ ở trong một hoàn cảnh gọi là Hội chứng Chân Không Chịu Nghỉ, mà tiếng Anh gọi là Restless Leg Syndrome.

Tóm lược

Gọi là hội chứng vì rối loạn gồm có một số dấu hiệu triệu chứng tìm ra do quan sát lâm sàng chứ không phải là một diễn tiến có căn bản bệnh học.

Hội chứng được giáo sư người Thụy Điển KarlAxel Ekbom diễn tả vào năm 1945 như là một bệnh trong đó bệnh nhân thấy như có kiến bò châm chích ở bắp chuối. Tuy nhiên, cho tới nay hội chứng vẫn chưa hoàn toàn được giải thích tường tận.

Hội chứng xẩy ra ở cả nam lẫn nữ nhưng nữ gấp đôi nam. Tuổi nào cũng có thể mắc bệnh nhưng nhiều hơn là từ tuổi trung niên tới trưởng thành.

Theo National Institute of Neurological Disorders and Stroke- National Institutes of Health, 2/3 người trưởng thành tại Hoa Kỳ có thể bị rối loạn này trong đó có khoảng 5 triệu trong tình trạng trầm trọng. Trẻ em ở tuổi đi học cũng có khoảng 1 triệu em bị bệnh. Bệnh nhân nhiều khi không tìm điều trị vì cho là không quan trọng hoặc do stress, mất ngủ, đau xương khớp hoặc vì tuổi già.

Trên 80% người bị RLS cũng bị chứng dựt chân trong khi ngủ, tiếng Anh gọi là periodic limb movement of sleep (PLMS): cơ dựt từ 5-10 giây, lập đi lập lại suốt đêm khiến cho họ mất ngủ.

Dấu hiệu

Đa số bệnh nhân diễn tả dấu hiệu của bệnh như sau:

- Mỗi lần ngồi bất động một thời gian lâu như là trên máy bay, trong xe hơi, coi hát bóng là tôi có cảm giác như có cái gì nó bò trong chân, hơi buồn buồn, giựt giựt, đau đau, ngứa ngứa rất là khó chịu.

- Điều lạ là khi tôi hơi cử động nhúc nhích chân một chút như là duỗi chân, đứng dậy đi lại thì cảm giác này biến mất.

- Cảm giác khó chịu này hầu như không có hoặc rất ít vào ban ngày nhưng cứ tới ban đêm là tái xuất hiện gây ra phiền phức nhiều hơn.

- Cảm giác thường thấy nằm xâu ở bắp chuối, giữa đầu gối và cổ chân, đôi khi ở đùi, bàn chân hoặc cánh tay. Có thể ở một hoặc hai chân.

- Mỗi khi bực tức, căng thẳng thì triệu chứng bệnh rõ ràng hơn.

- Cơn khó chịu kéo dài cả giờ đôi khi lâu hơn.

- Khi nằm ngủ ban đêm là tôi phải để chân ở ngoài chăn, vì nếu chân nóng là khó chịu lại xuất hiện. Có khi đang ngủ tôi bị rối loạn đánh thức dậy và tung phải chăn ra ngoài.

- Không bao giờ tôi gặp hoàn cảnh như vậy khi tôi đứng lâu hoặc bận rộn làm việc.

Các nhà chuyên môn phân tích các cảm giác bất thường hoặc vừa bất thường vừa khó chịu như là các creeping, crawling, tingling, pulling, twitching, tearing, aching, throbbing, prickling, or grabbing. Vì cảm giác này cho nên nhiều người không đi vào giấc ngủ hoặc không ngủ ngon giấc được.

Nguyên nhân gây bệnh

Trong đa số các trường hợp, nguyên nhân gây ra RLS chưa được xác định rõ ràng. Sau đây là một số nguyên nhân được nêu ra:

- Nhiều nghiên cứu cho hay RLS có tính cách thừa kế gia đình: nếu cha mẹ bị bệnh thì con cái có tới 50% nguy cơ cũng bị bệnh đặc biệt là khi bệnh xuất hiện ở tuổi thiếu thời.

- Có nghiên cứu cho hay RLS gây ra do sự rối loạn của chất dẫn truyền thần kinh dopamine, đưa tới những cử động không tự chủ của cơ bắp, tương tự như trong trường hợp bệnh liệt rung Parkinson.

- Bệnh nhân tiểu đường, suy thận, rối loạn dây thần kinh ngoại vi cũng hay bị RLS.

- Một số dược phẩm có thể làm cho bệnh trầm trọng hơn, như là thuốc trị bệnh rối loạn tâm trí haldol, trầm cảm, thuốc chống dị ứng…

- Phụ nữ có thai ở giai đoạn cuối, nhưng sau khi sanh thì rối loạn không còn nữa.

- Uống nhiều rượu hoặc thiếu ngủ cũng khiến cho RLS trở nên khó chịu hơn.

Định bệnh

Cho tới nay, chưa có xét nghiệm nào để xác định bệnh. Chẩn đoán bệnh căn cứ vào diễn tả của bệnh nhân về các dấu hiệu, thời gian dấu hiệu xuất hiện và bệnh nhân làm gì để giải tỏa nỗi khó chịu. Có 4 tiêu chuẩn để kết luận:

- Rối loạn trầm trọng vào ban đêm trong khi đó ban ngày thì bình yên vô sự;

- Bệnh nhân thấy có một thôi thúc cần phải nhúc nhích chân đó để bớt khó chịu;

- Động lực tạo ra rối loạn là sự nghỉ ngơi, thư giãn hoặc giấc ngủ

- Dấu hiệu biến mất khi nhúc nhích cử động chân.

Điều trị

Chưa có điều trị dứt bệnh mà chỉ tìm phương thức giảm bỏ những cảm giác khó chịu của người bệnh chẳng hạn như

- Cử động chân mỗi khi dấu hiệu xuất hiện;

- Thay đổi nếp sống như giảm tiêu thụ rượu, cà phê, thuốc lá;

- Nếu xét nghiệm máu thấy thiếu sắt, magnesium, folic acid thì dùng thêm;

- Tìm ra những rủi ro có thể gây bệnh thì chữa như suy thận, viêm dây thần kinh ngoại vi;

- Vận động cơ thể, massage chân bị bệnh.

Bác sĩ có thề dùng một số dược phẩm để trị bệnh, như là thuốc thuộc nhóm dopamine trị bệnh Parkinson, thuốc chống trầm cảm, chống kinh phong, thuốc thư giãn giúp ngủ ngon .

Tiên lượng

Bệnh sẽ kéo dài có khi suốt đời và hầu như không chữa dứt. Tuy nhiên bệnh không gây ra nguy hiểm tới tính mệnh. Có chăng chỉ là những đêm mất ngủ khiến cho sinh hoạt ban ngày chịu ảnh hưởng đôi khi đưa tới giảm hiệu năng làm việc.

Thay đổi nếp sống

Với một nỗi khó chịu dai dẳng làm khó cho mình, đôi khi bệnh nhân cần áp dụng một nếp sống thích nghi hòa hợp với bệnh đồng thời giảm khó chịu do bệnh gây ra.

Bệnh nhân có thể:

- Dùng thuốc để giảm cơn đau khó chịu như ibuprofen, Tylenol…;

- Tắm và msassage cơ bắp xương cốt để tránh cơ căng co dựt;

- Thực hành thư giãn tâm thân với thiền, yoga;

- Sắp đặt để có giấc ngủ bình an, tránh mệt mỏi ban ngày.

- Tùy nghi chườm nóng hoặc lạnh nếu thấy giúp giảm đau, khó chịu.

- Vận động cơ thể để cơ thư giản, khớp trơn tru

- Cắt giảm rượu, cà phê, thuốc lá hoặc các chất kìch thích thần kinh.

Làm sao để biết tôi bị RLS

Vì hội chứng khá mơ mồ phức tạp, cho nên nhiều người cứ thắc mắc là như vậy làm sao tôi biết có bị chứng Chân Không Chịu Nghì này. Thì các nhà chuyên môn đề nghị quý vị trả lời các câu hỏi sau:

- Khi ta ngồi hoặc nằm, ta có một thôi thúc phải cử động chân không?

- Thôi thúc đó có rất khó mà cưỡng lại không?

- Thôi thúc đó có thường xuất hiện trong khi nghỉ hoặc ngồi im?

- Cử động chân có làm giảm khó chiụ đó không?

- Rối loạn đó có thường xảy ra vào ban đêm không?

- Ta có làm bạn đồng sàng thức giấc vì các cử động chân của mình?

- Có bao giờ ta có những cử động ở chân không chủ động khi ta thức?

- Ta có mỏi mệt hoặc không tập trung trong công việc vào ban ngày?

- Trong gia đình có ai bị rối loạn này không?

- Có phải sau khi bác sĩ khám bệnh, bs không tìm thấy một nguyên nhân thể chất nào phải không?

Nếu đa số câu trả lời là CÓ thì bạn có thể bị hội chứng Chân Không Kiên nhẫn.

Kết luận

Các nhà chuyên môn y học đều có chung ý kiến rằng Hội chứng Chân Không Chịu Nghỉ là một hoàn cảnh có thể kéo dài suốt cuộc đời người bệnh. Tuy nó không đưa tới nguy hiểm tới tính mạng nhưng cũng gây ra khó chịu cho đời sống: giấc ngủ không êm đềm lại quá ngắn, ban ngày mỏi mệt, kém sinh lực, lúc nào cũng có thôi thúc cất bước cử động chân cẳng, rồi buồn bực trầm cảm gắt gỏng mất vui.

Vì vậy Restless Leg Foundation đã đưa ra hướng dẫn như sau để bệnh nhân tùy nghi áp dụng, gọi là làm sao chung sống với bắp chân thường xuyên muốn lao động của mình:

-Chia xẻ khó khăn của mình cho bạn bè thân nhân để họ thông cảm hỗ trợ khi mình phải thường xuyên đi qua đi lại, khi không ngọ nguậy đôi chân;

-Khi thấy cần cử động thì cứ cử động, đừng cưỡng lại: cử động để bớt khó chịu thì mình cứ làm. Hoặc đang đêm thức giấc khó chịu muốn bước vài bước thì cứ đứng dậy mà đi hoặc làm một công việc nào đó. Hết khó chịu là lại vào giường, ngủ khò.

-Có khi phải nâng cao bàn làm việc để có thể đứng khi đọc hoặc đánh máy;

-Bắt đầu buổi sáng với sthreching và massage nhẽ nhàn cơ thể giúp thư giãn, giảm co căng cơ khớp;

-Tìm kiếm hỗ trợ từ bạn bè, nhóm đồng bệnh tương lân và nhân viên y tế.

Xin hảy áp dụng lời khuyên này, có khi lại có kết quả tốt.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức
Texas-Hoa Kỳ
www.bsnguyenyduc.com
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Chương trình sẽ tự động xóa không hiển thị ý kiến tiếng Việt không dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> http://youtu.be/J5Gebk-OVBI
Tên của bạn
Email của bạn
Tạo bài viết
01/03/2015(Xem: 420)
Rượu là dược phẩm được tìm ra sớm nhất trên trái đất và đã được dùng trị bệnh ở Tây phương cho tới thế kỷ thứ 18, khi con người đặt ra các luật lệ để giới hạn sự lạm dụng rượu
26/02/2015(Xem: 546)
ruoi-bu-1
Chuyện nước ngọt đóng chai (hay lon ) vô tình có chứa ruồi, gián, côn trùng hoặc các vật lạ tuy rất hiếm thấy nhưng cũng thỉnh thoảng báo chí cũng có nói đến,
19/02/2015(Xem: 2100)
Hỏi: Tôi cứ nghe nói rằng chất xơ rất tốt cho sức khỏe và có thể làm giảm chất béo trong máu.
17/02/2015(Xem: 1215)
sua-bo-1
Gần dây, Công ty Coca Cola đã cho ra lò một sản phẩm mới, đó là sữa bò cao cấp (premium milk) có tên là FairLife để gỡ gạc lại tiếng tăm đôi chút.
14/02/2015(Xem: 1748)
mua-lan-1
chuyện nhảm nhí nhưng có thiệt, chôm từ quyển sách rất ăn khách bestseller do Mark Leyner và Billy Goldberg đồng tác giả: “Why do men fall asleep after sex”
13/02/2015(Xem: 854)
sua-de-01
Mặc dù số lượng sản xuất còn khiêm tốn so với sữa bò, nhưng sữa dê nhờ tính năng bổ dưỡng của nó nên càng ngày càng được nhiều người chiếu cố đến.
11/02/2015(Xem: 1328)
nguyen-thuong-chanh-duoc-thao
Tại Canada, thăm dò Ipsos Reid 2010 cho biết trên 72% dân chúng sử dụng thuốc thiên nhiên (herbal medicines, produits naturels).
06/02/2015(Xem: 1482)
bs-nguyen-y-duc-nguyen-y-du
Ca dao: Đêm qua đốt đỉnh hương trầm, Khói lên nghi ngút, âm thầm nhớ quê.
03/02/2015(Xem: 749)
Do đó, năm 1998, John Glenn, một Thượng Nghị Sĩ Mỹ và nguyên phi hành gia, đã được đưa vào phi thuyền vũ trụ trong hơn một tuần để quan sát xem sự tương đồng ra sao.
27/01/2015(Xem: 1884)
thit-ga-1
American Meat Institute cho biết dân Hoa Kỳ tiêu thụ một số lượng nhiều hơn đôi chút, lối trên 40kg/ người/năm.
Chọn ngày
dang-1
Coi: ông ông Tổng Bí Thư chỉ ăn uống ở nhà vì sợ các đồng chí của mình đầu độc, còn ông Thủ Tướng thì chỉ dám nói năng ở ngoài vườn vì sợ bị “dò la, nghe trộm.”
nghiem-phu-phat-pt-hai-2015-2-
sẽ thực hiện kỷ niệm 3 năm thành lập Nhóm Hương Thiền. Vào ngày Chủ Nhật, 8 tháng 3-2015 Từ 5 giờ chiều. Sau chương trình nhạc sẽ là cơm chay. Tất cả đều miễn phí.
dan-ba-05
Mồng 8 tháng 3 là một ngày rất trọng đại cho giới phụ nữ ở khắp năm châu bốn bể. Đó là ngày quốc tế phụ nữ, là ngày đánh dấu đã xoá đi được những bất công đối với người phụ nữ
Tin công nghệ
mwc-2015-htc-one-m9-chinh-thuc-lo-dien
MWC 2015 đã hé lộ chiếc HTC One M9, thế hệ thứ ba của dòng One của HTC. Thay đổi lớn nhất của M9 nằm ở camera 20 MP BSI, tính năng chống rung quang học, mặt kính sapphire và giao diện SENSE 7.
mwc-2015-samsung-galaxy-s6-va-s6-edge-0-
Cuối cùng thì MWC 2015 cũng đã đến. Hai chiếc smartphone của Samsung được đồn đại nhiều nhất trong thời gian qua đã chính thức lộ diện.
mwc-2015-hp-ra-mat-spectre-x360-doi-thu-moi-cua-macbook-air-1-
MWC 2015, HP đã chính thức ra mắt Spectre x360 - chiếc máy tính lai cao cấp được cho là đối thủ mới của MacBook Air.
mwc-2015-acer-gioi-thieu-liquid-leap-
MWC 2015, Acer đã giới thiệu Liquid Leap+, phiên bản nâng cấp của chiếc smartwatch kiêm vòng đeo tay thông minh Liquid Leap ra mắt trong năm 2014.
mwc-2015-acer-ra-mat-liquid-m220-1-
MWC 2015, Acer đã chính thức gia nhập cuộc chơi của Windows Phone bằng việc ra mắt chiếc smartphone Liquid M220. Đây là chiếc smartphone chạy Windows Phone 8.1 thuộc phân khúc giá rẻ, chỉ khoảng 88 USD.
apple-se-to-chuc-su-kien-ra-mat-apple-watch-vao-09032015
Apple Inc đã gửi đến giới truyền thông lời mời tham dự sự kiện diễn ra vào ngày 09/03/2015 tại San Francisco, khoảng một tháng trước ngày dự định ra mắt sản phẩm đang nhận được nhiều mong đợi - Apple Watch.
Nguyễn Huỳnh Mai