Thắng Đào & Chương Trình Ballet Vết Lăn Trầm:Khi Chàng Biên Đạo Múa Trẻ Tuổi Tìm Về Nguồn Bằng Nghệ Thuật Ballet

Anh Thắng Đào, nữ ca sĩ Khánh Ly và các thành viên của vũ đoàn chào khán giả sau đêm diễn ở Houston (Photo by Thang Le).

 Một cảnh trong chương trình ballet Vết Lăn Trầm (Photo by Thang Le).

Đoàn Hưng

Vào đầu tháng 10 tới, giới yêu nghệ thuật Quận Cam sẽ được thưởng thức chương trình Ballet mang tên Vết Lăn Trầm (Quiet Imprint).  Những vũ công ballet Mỹ, đến từ nhà hát Austin Ballet II, sẽ biểu diễn trên nền nhạc 10 ca khúc của Trịnh Công Sơn, cùng giọng hát huyền thoại Khánh Ly. Đạo diễn của chương trình là anh Thắng Đào, hiện đang sống tại New York. Cái tên này còn khá xa lạ với cộng đồng người Việt ở Quận Cam, mặc dù anh đã khá nổi tiếng trên sân khấu ballet Mỹ. Nhân dịp sang Little Saigon để chuẩn bị cho đêm trình diễn vào tháng 10 tới, anh Thắng Đào đã dành cho Việt Báo một buổi nói chuyện ngắn để tự giới thiệu về mình, và nhân duyên anh thực hiện được chương trình Vết Lăn Trầm.

Anh Thắng Đào sinh ở Đà Nẵng, cùng cha mẹ vượt biên vào lúc mới ba tuổi. Anh bắt đầu học múa ballet từ Juilliard School và Nhạc Viện Boston. Lấy bằng BFA ngành múa cũng ở Nhạc Viện Boston, và bằng MA ở New York University. 

Từ năm 2001 đến 2006, anh Thắng là vũ công của đoàn Stephen Petronio Company, làm việc với Metropolitan Opera và Little Orchestra Society. Anh đã đi trình diễn ở New York, Boston, California, Colorado, Austin, rồi Châu Âu và một số quốc gia ở vùng Đông Bắc Á. Anh đã nhận được những lời khen ngợi từ những nhà phê bình nghệ thuật nổi tiếng của The New York Times, The Boston Globe, Austin American-Statesman…

Từ năm 2007, anh Thắng Đào bắt đầu tập trung vào công việc biên đạo múa. Anh thành lập công ty Thang Dao Dance Company tại New York, dàn dựng những chương trình ballet hiện đại cho những nghệ sĩ ballet ưu tú của New York. Lần đầu tiên xuất hiện trước công chúng vào năm 2008 tại Contemporary Dance Festival, anh Thắng đã vinh dự nhận được giải thưởng Prince Grace Fellowship cho hai vở ballet SOS và Glass Violin Concerto.

Kể từ đó, anh bắt đầu nổi tiếng hơn trên bình diện toàn quốc với những vở diễn soạn cho Boston Conservatory và Ballet Austin II. VỚi một chàng trai gốc Việt ở độ tuổi chưa đến 30, những thành đạt trong lĩnh vực nghệ thuật như vậy ở trên xứ Mỹ quả thật đáng khâm phục.

Đang rất thành công trong lĩnh vực ballet thuần túy Tây Phương, anh Thắng Đào bắt đầu có ý định tìm về nguồn vào khoảng năm 2005. Trong thời gian đi lưu diễn ở Đại Hàn, Nhật Bản, anh cảm thấy mình đã ở rất gần quê hương Việt Nam rồi mà vẫn chưa có dịp về thăm.

Anh bắt đầu tìm nghe nhạc Việt Nam. Tình cờ anh mua được 1 CD nữ ca sĩ Khánh Ly hát Ca Khúc Da Vàng của Trịnh Công Sơn, version đầu tiên Khánh Ly hát trước 1975 với phần đệm chỉ là cây đàn guitar thùng. Từ đó, những ký ức tiềm ẩn về nguồn cội máu đỏ da vàng bỗng dưng sống dậy mạnh mẽ trong anh, một người đã rời quê hương từ năm 03 tuổi! Anh nhớ lại những ngày còn tị nạn ở đảo, mẹ anh đã ru anh ngủ bằng cách cho anh nghe nhạc Khánh Ly hát Trịnh Công Sơn. Anh còn nhớ mang máng là có lần mẹ khóc vì nhớ nhà khi nghe những bản nhạc này. Số phận bi thương của dân tộc Việt, của những kẻ lưu vong hình như gắn với giọng hát Khánh Ly và Ca Khúc Da Vàng, những ca khúc đã phác họa được phần nào tâm trạng của người Việt trong cuộc nội chiến Nam Bắc.

Anh Thắng bắt đầu nghĩ đến việc dàn dựng một chương trình ballet với chủ đề Việt Nam. Anh viết phác thảo cho chương trình Ballet có tên là Quiet Imprint (Vết Lăn Trầm), nhằm thể hiện văn hóa của cộng đồng Việt trên đất Mỹ thông qua nghệ thuật ballet. Năm 2009, dự án này anh nhận được nguồn tài trợ từ tổ chức Princess Grace Foundation. Anh cùng với Ballet Austin II bắt tay vào việc thực hiện. Vết Lăn Trầm đã ra đời như thế…

Vết Lăn Trầm (Quiet Imprint) là 10 tác phẩm ballet có phần nhạc là 10 ca khúc của Trịnh Công Sơn. Vết Lăn Trầm cũng là tên một ca khúc của Trịnh Công Sơn. Anh Thắng chọn nó làm chủ đề của chương trình (cho dù bài này không nằm trong 10 ca khúc được chọn) bởi vì qua những vũ khúc ballet, anh muốn kể lại câu chuyện về vết thương âm thầm trong ký ức của những người Việt lưu vong. Vết thương ấy có trong cả những người trẻ tuổi, không hề sống qua thời chiến, lớn lên ở hải ngoại như anh. 10 bài hát ( Hãy SỐng Giùm Tôi,… Người Con Gái Việt Nam Da Vàng…, Hát Cho Người Nằm Xuống…Biển Nhớ) được chọn ra để khái quát hóa câu chuyện Việt Nam. Đối với anh Thắng, ngôn ngữ ballet là cách diễn tả cảm xúc tuyệt vời nhất mà không cần đến ngôn ngữ. Chính ca sĩ Khánh Ly sẽ hát để những vũ công chuyên nghiệp của Ballet Austin II trình diễn. Anh Thắng đã hội ý rất nhiều với ca sĩ Khánh Ly về những bài hát được chọn, thứ tự các bài hát. Có lẽ không ai hiểu nhạc Trịnh Công Sơn hơn Khánh Ly. Cũng theo anh Thắng, giọng hát Khánh Ly trình bày ca khúc TCS rất gần gũi với nghệ thuật ballet, do tính chất kể chuyện, tâm tình đầy màu sắc, đầy cảm xúc của giọng hát độc nhất vô nhị này. Một sự kết hợp nghệ thuật hoàn hảo.

Buổi trình diễn Vết Lăn Trầm đầu tiên là tại nhà hát Ballet Austin vào tháng 03 năm 2010. Không chỉ có người Việt Austin mà rất nhiều người Mỹ cũng đã đến xem và cảm nhận được thông điệp của anh Thắng Đào. Chương trình được ra mắt giới hâm mộ tại Houston vào hai buổi diễn vào tháng 04 năm 2011 cũng thành công rực rỡ. Anh Thắng rất vui vì chương trình sẽ được thực hiện ở Little Saigon- thủ đô của người Việt hải ngoại- vào tháng 10 tới. Diễn tả cảm xúc về nguồn của mình bằng nghệ thuật ballet, chia xẻ cảm xúc này với đồng bào mình là ước mơ của anh Thắng đối với chương trình Vết Lăn Trầm.

Đoàn Hưng