Tác phẩm Thằng Người Có Đuôi, của Thế Giang, do Người Việt xuất bản năm 1987. Vào thời điểm này, tác giả vừa mới đến được Thế Giới Tự Do. Tuy đã thoát, ông vẫn cứ còn phập phồng bất an, giao tiếp với ai cũng lo sợ họ (có thể) là người thuộc Cục Tình Báo Hải Ngoại. Nói cách khác, theo lời của chính tác giả, ông “luôn luôn sống với cảm giác sau lưng mình có mọc một cái đuôi”.

Con cá nó sống nhờ nước, nhà đương cuộc Hà Nội sống nhờ vào tiền cứu trợ từ nước ngoài; do đó, cái gọi là Cục Tình Báo Hải Ngoại - nếu có thực - chắc chắn cũng chưa bao giờ làm được trò trống gì ra hồn. Bởi vậy, với thời gian, nỗi ám ảnh bị canh chừng và theo dõi của đại đa số những người Việt tị nạn cộng sản thưa dần và nhạt bớt. Cái đuôi của họ cũng teo lại, rồi biến mất.

Đời sống mới tạo ra những nỗi bận tâm và lo âu mới. Tựu trung thì cũng chỉ là những bận tâm bình thường, hay tầm thường, của kiếp nhân sinh, nơi vùng đất mới. Chuyện cũ, ở chốn xưa, rồi cũng phai mờ trong tâm trí của mọi người.

Quê nhà xa lắc, xa lơ đó.

Ngoảnh lại tha hồ mây trắng bay.

Mây trắng bay ra sao thì chỉ có Trời (hay Nguyễn Bính) may ra mới biết nhưng ai cũng biết rõ là những người còn ở lại Việt Nam – phần lớn – đều không có cái may mắn được sống một cách bình thường (hoặc tầm thường) như thế. Họ vẫn thường trực phải đối phó với những cái đuôi, mỗi lúc một thêm nhiều, ở khắp mọi nơi.

Từ Sài Gòn, ông Nguyễn Chính Kết, đã có lời than phiền như sau: ”Sáng hôm 23/3/2006 (hôm anh Phương Nam bị bắt), có người báo cho tôi biết ít nhất có 5 người lạ mặt bắt đầu xuất hiện trong sân nhà này với 3 chiếc gắn máy luôn luôn quay đầu ra ngoài trong tư thế sẵn sàng lên đường. Họ hầu hết là những thanh niên khoảng 25-30 tuổi … Vì họ phải canh gác tôi cả ngày lẫn đêm, nên tôi đoán có người thay thế họ ban đêm, nghĩa là số người canh chừng tôi còn nhiều hơn nữa. Vì họ không thể nào thức luôn cả ngày lẫn đêm trong tình trạng căng thẳng như thế"

Ở Hà Nội … cũng thế - theo lời của một công dân khác, ông Bạch Ngọc Dương:

“… để theo dõi tôi trong suốt buổi sáng ngày hôm nay, tức ngày 8-6-2006, họ đã phải huy động tới khoảng gần 10 cán bộ an ninh mật vụ thay thế nhau để bám theo tôi, điện thoại di động và máy bộ đàm luôn được họ sử dụng để thông báo cho nhau, thông báo ngay cho trụ sở của họ về vị trí của tôi, họ còn bố trí người đóng ở các chốt cần thiết như trước cửa nhà tôi đang ở, trước cửa văn phòng của luật sư Nguyễn Văn Đài"

Và ở Huế … cũng vậy - theo như lời cằn nhằn của ông Nguyễn Thanh Giang: ”Ba chúng tôi đành rủ nhau ra bờ Sông Hương ngồi nghỉ trưa. Công an lại vẫn vòng trong, vòng ngoài và hai cậu quen mặt vẫn áp sát bàn chúng tôi. Tôi khó chịu quá, thấy mình như một tên tù bị công an áp tải… mặc trang trang trưa nắng, hai chiếc Honda của công an cứ thế bám theo ôtô của chúng tôi suốt non trăm kilomet, cho đến khi xe chúng tôi ra khỏi địa phận Huế".

Nghe thiệt là ớn chè đậu. Quí ông Nguyễn Chính Kết, Bạch Ngọc Dương, và Nguyễn Thanh Giang – rõ ràng - đều rất oải chuyện họ có quá nhiều đuôi, và đều tưởng lầm rằng họ bị nhà nước VN chú ý … cách riêng!

Tưởng vậy là tưởng năng thối. (Don’t take it personally, men). Đây thực ra là tình trạng chung của cả nước cơ đấy. Xin hãy nghe cô Nguyễn Thị Tuyết, một công nhân thuộc nhà máy làm bao bì (chủ Đài Loan) ở Sài Gòn cho biết về hoạt động của những cái đuôi nơi hãng xưởng: ”công đoàn là bộ phận an ninh của Đảng và an ninh nội bộ luôn bám sát chúng tôi. Bộ phận công đoàn sẵn sàng lợi dụng những người nhẹ dạ không biết thương nhau trong đám công nhân, để phát triển thành đoàn viên, là cánh tay hậu bị của đảng làm công cụ cho công đoàn, sẵn sàng đàn áp chúng tôi bằng những tờ báo cáo mật hay chỉ trích một khi chúng tôi có sự đòi hỏi chính đáng”

Tôi tin rằng cô Nguyễn Thị Tuyết – cũng như qúi ông Nguyễn Chính Kết, Bạch Ngọc Dương và Nguyễn Thanh Giang - sẽ cảm thấy bớt bị xúc phạm hơn nếu biết rằng, chả riêng chi ở công trường hay nhà máy, bất cứ nơi đâu (kể cả nhà thờ, chùa chiền, hay đền miếu ...) đều có người canh chừng và làm những báo cáo mật tương tự (y) như vậy.

Nói tóm lại - ở Việt Nam, bây giờ - thánh thất hay tư thất đều có thể biến thành… lao thất bất cứ lúc nào. Cứ nhìn cảnh nhà ông Hoàng Minh Chính - theo như tường thuật của nhà báo Nguyễn Khăc Toàn, vào ngày 12 tháng 6 năm 2006 - sẽ thấy hoạt cảnh này: ”Hiện nay cuộc sống của gia đình ông Hoàng Minh Chính không khác gì mấy một nhà tù, lối đi duy nhất vào nhà ông hiện nay tại ngõ 26 phố Lý Thường Kiệt, phường Hàng Bài, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội bị công an Việt Nam lập hẳn một trạm canh gác nghiêm mật suốt ngày đêm chỉ còn cách nhà ông Chính có 5 mét, họ bố trí người thay ca nhau liên tục túc trực 24/24 giờ".

Sau khi mất đuôi, loài nguời sống dễ chịu hơn. Họ nằm ngồi thoải mái hơn, và đi đứng nhanh nhẹn hơn. Nguời Việt, tiếc thay, không cùng chung qui trình tiến hoá như thế với đa phần nhân loại. Đến thế kỷ 21, dân tộc này vẫn loẵng ngoẵng có đuôi. Và đó là lý do khiên họ lạc hậu, hay nói theo ngôn ngữ "đương đại" là tụt hậu.

Họ tụt lại bao xa"

Báo Tiền Phong - số ra ngày 7 tháng 10 năm 2005 - có đăng bài Chúng Ta Chưa Tự Làm Được Cái Đinh Vít, như sau: “Mỗi năm kinh phí cho hoạt động NC&PT lên tới 200 triệu USD. Chúng ta cũng đã có trên 1,4 vạn tiến sĩ và 1,6 vạn thạc sĩ. Đây là niềm tự hào bởi con số này cao gấp gần năm lần so với Thái Lan và gần 6 lần so với Malaysia. Nhưng nhìn lại trên góc độ hiệu quả thì thật đáng buồn … dù có hàng chục luận án tiến sĩ về tôi thép và cơ khí nhưng trong nước vẫn chưa tự làm được con ốc cho xe máy, ô tô đạt tiêu chuẩn quốc tế (cứ vặn là trờn ren)” .

Làm được một con ốc cho xe máy, loại vặn vẫn (cứ) còn ren, kể như là chuyện nhỏ. Người Việt chưa làm vì bận, chứ không phải là không làm được. Sau mấy mươi năm nửa nước Việt Nam bị ép buộc phải chiến đấu chí tử để giải phóng nửa nuớc kia, bây giờ thì nửa phần dân tộc Việt đang được giao cho nhiệm vụ phải canh chừng (ráo riết) nửa phần còn lại. Có ai còn được chút tâm trí sức lực nào nữa, để nghĩ đến những điều nhỏ nhặt - cỡ như chuyện làm một con ốc cho xe máy"

Dư luận, gần đây, xem ra có vẻ kỳ vọng nhiều vào nhân sự lãnh đạo mới ở Việt Nam - trong "sứ mệnh" hòa nhập đất nước vào thế giới bình thường. Tân thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, kẻ được coi là có khuynh hướng cấp tiến và "muốn tăng tốc tiến trình đổi mới kinh tế" ("who wants to accelerate the process of economic change") - theo như nhận xét của ông Jonathan Pincus, người đứng đầu Chương trình Phát triển Kinh tế của Liên Hợp Quốc ở VN. Tương tự, tân chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, cũng là người miền Nam, và vốn được tiếng là chống tham nhũng. Theo nhận xét chung thì ông sẽ năng nổ hơn người tiền nhiệm, đặc biệt trong lĩnh vực cải tổ kinh tế và pháp luật, làm nền cho VN gia nhập tổ chức WTO trong năm nay ("And there is a widespread perception he will be more active than his predecessor, particularly in implementing economic and legal reforms that pave the way for Vietnam's accession to the World Trade Organization (WTO) this year" - Karl D John, Vietnam's south takes leadership wheel.)

Nghe thế cũng mừng nhưng nghĩ lại vẫn lo. Đi vào WTO với cái đuôi là hình ảnh rất khó coi. Và hòa nhập vào thế giới văn minh cũng là chuyện rất khó khăn, với cái đuôi (cộng sản).

(Copyright @ DCVOnline 2006)