Tối giao thừa Quý Tỵ ở Mỹ, phóng viên đài SBS bên Úc gọi điện hỏi tôi về chuyện đón Tết của người Việt quanh đây.

Pháo nổ rền vang là điều tôi cho là rất đặc biệt trong sinh hoạt mừng Tết ở California. Chiều thứ Sáu đã nghe pháo nổ đì đùng vang vọng trong không gian. Qua ngày thứ Bảy tức 29 Tết thì pháo nổ liên hồi.

Ở quê nhà từ nhiều năm qua không còn tiếng pháo nổ khi xuân về, phố phường, xóm ngõ vắng xác pháo đỏ trước thềm nhà, trên đường đi. Không gian ba ngày Tết thiếu mùi khói pháo. Tiếng pháo gợi nhớ nhiều cho tôi về những kỷ niệm Tết quê nhà. Xa xưa lắm. Nhớ ngày còn nhỏ cùng chúng bạn ùa nhau vào vồ pháo đẹt, pháo xì khi tràng pháo đã nổ tan. Ngày nay tôi cũng thấy những em bé Việt sinh ra ở Mỹ có được thú vui này.

Khi trả lời điện thoại phóng viên, áo quần của tôi còn ngợp mùi thuốc pháo vì mới từ khu Little Saigon ở San Jose trở về nhà.

Tôi không rõ từ năm nào mà khu Lion Plaza và Grand Century đã trở thành tụ điểm đốt pháo trong những ngày Tết ta. Đầu thập niên 1980, những hội chợ tết đầu tiên của người Việt tổ chức tại trường San Jose High, rồi ra sân chơi lớn ở Fairground có đốt pháo, nhưng chỉ trong giờ khai mạc.

Bây giờ, Tết đến pháo nổ ở Lion Plaza và Grand Century từ trưa cho đến tối khuya. Ở đây mua pháo không khó, một phong pháo giá 5 đô-la, một cối pháo nổ dài hai phút giá 25 đô. Trong các sinh hoạt tất niên, tân niên tại chùa, nhà thờ cũng đốt pháo. Đêm giao thừa ở San Francisco, San Jose, Oakland pháo nổ rộn ràng vì người Hoa, người Việt theo phong tục đốt pháo để trừ tà và nghênh đón năm mới.
Phóng viên SBS hỏi Tết Việt có nhiều nét văn hoá Trung Hoa chăng. Tôi thấy múa lân, múa rồng mang nhiều nét văn hoá của người Hoa.

Còn văn hoá Việt thể hiện qua những tà áo dài bên cạnh nón lá, áo tứ thân với nón quai thao. Tôi nhớ những năm có Diễn Hành Xuân dưới phố Market ở San Jose với những nét văn hoá Việt rất đẹp. Những xe hoa mang hình ảnh quê hương: Nhà thờ Đức Bà, Chùa Thiên Mụ, Trống Đồng, Chợ Bến Thành, nồi bánh chưng, gánh hàng rong, áo bà ba; những khăn đóng, áo gấm của các cụ, những cô hoa hậu áo dài xinh như cành mai đào, những tà áo trắng, áo mầu của các em học sinh, các bạn sinh viên phất phơ trong nắng, trong gió; những thày cô người Mỹ cũng mặc trang phục truyền thống Việt cùng học trò đi diễn hành tạo nên một không gian rất Việt trong ngày đầu xuân.

Để khuyến khích phát huy truyền thống văn hoá nước nhà, có những hội chợ xuân ở hai miền nam bắc California cho vào cửa miễn phí những ai mặc áo dài du xuân.

Những năm gần đây cộng đồng có những hội đoàn tụ họp được nhiều bạn trẻ yêu thích văn hoá cội nguồn và đã ra công sáng tạo, luyện tập để phô diễn nét đẹp của văn hoá quê hương trong dịp lễ tết, hội hè: Trung tâm Văn hóa Âu Cơ, Vũ đoàn Cánh chim Bách Việt, Đội trống Truyền thống Lasan, trường Việt ngữ Văn Lang, các hội sinh viên tại các đại học là những chiếc nôi bảo tồn và phát huy phát huy văn hoá Việt ở nước ngoài.

Sinh hoạt Tết Quý Tỵ năm nay có Đội trống Lasan biểu diễn tại Hội Tết San Francisco và Hội Hoa Xuân San Jose. Cả trăm tay trống thanh niên, thiếu nữ trong y phục truyền thống gõ vang lên những hồi trống trận, trống trường, hoà với tiếng nhạc mừng xuân đã mang lại không khí vui tươi trên đường phố hội chợ và làm rộn ràng lòng người xem.

Ngoài đội trống, sôi nổi nhất tại Hội Hoa Xuân là gian hàng VietToday TV với những phóng viên tường thuật tại chỗ và chương trình văn nghệ vui xuân hấp dẫn.
Du xuân gặp bạn bè, người quen mở lời chúc nhau: “sức khoẻ, an bình và may mắn.” Gặp đôi bạn quen, thấy chị đang mang bầu tôi bảo thế là không có rồng con mà có rắn. Anh bạn cười nói: “Ở Mỹ rồng rắn gì thì cũng phải làm việc như trâu.” Thật đúng.

Lúc Hội Hoa Xuân sắp tan sau ngày sinh hoạt chính, ông Giang Viễn Tân là trưởng ban tổ chức vẫn còn ở đó làm việc với an ninh, cảnh sát trước khi đóng cửa. Gặp ông tôi hỏi cảm nhận về sinh hoạt trong ngày, ông nhắc đến nét đẹp của Đội trống Lasan, rồi ngậm ngùi nhớ đến mẹ ông mà rơi nước mắt. Ông tâm sự: “Trước khi mẹ qua đời bà chỉ nhắn nhủ với tôi một điều là nơi nào có người Việt thì hãy tổ chức vui xuân đón tết cho bà con. Tôi tổ chức sinh hoạt đón xuân để nhớ đến mẹ.”.

Là người gốc Hoa, hiện làm chủ một cơ sở in ấn, từ ba năm qua ông Tân đứng ra tổ chức Hội Hoa Xuân. Hai năm trước bán vé vào cửa, năm nay không. Ông nói: “Tôi không chủ trương làm lợi cho cá nhân mà chỉ muốn vận động các nhà giầu bảo trợ tài chánh để tổ chức vui xuân cho mọi người.”. Ông là người may mắn vì trong ba năm qua Hội Hoa Xuân đã có được những ngày nắng ấm nên mỗi năm thu hút vài vạn khách du xuân.

Với khu vực trên đường Story đã được chính thức gọi là Little Saigon và sắp tới sẽ có các bảng chỉ đường từ xa lộ 101 và 280 dẫn vào khu thương mại của người Việt ở San Jose, nơi đây sẽ là tụ điểm sinh hoạt cộng đồng trong tương lai.

Bên cạnh còn có Vườn Văn hoá Việt trên đường Roberts sẽ hoàn thành trong những năm tới. Với một cộng đồng càng phát triển, tôi tưởng tượng ra mỗi năm sẽ có một cuối tuần vui xuân đón tết của người Việt ở San Jose với diễn hành từ vườn văn hoá ra đường Story và hội chợ trong khu Vietnam Town.
Trong lúc miền Tây đón Tết ta với nắng vương chút lạnh thì miền Đông băng giá với tuyết phủ.

Tôi có hai gia đình bạn, một ở Thủ đô Washington và một trên vùng Boston. Gia đình anh chị bạn từ thủ đô kéo nhau về San Jose đón Tết với người thân. Anh kể rằng ở Thủ đô nước Mỹ cộng đồng người Việt không lớn, dịp Tết lại rơi vào lúc tiết trời băng giá nên không khí sinh hoạt không có gì nhộn nhịp. Năm nay anh đưa gia đình về đây vui chơi hội chợ, lên chùa xin xâm, hái lộc.

Gia đình bạn ở Boston thì chẳng có chút không khí Tết vì đêm giao thừa ngay lúc bão tuyết đổ xuống. Mất điện. Cả nhà mặc mấy lớp áo, trùm chăn ngủ mà vẫn chưa đủ ấm khi nhiệt kế trong nhà xuống mức 48 độ và bên ngoài tuyết ngập hơn nửa thước, gió thổi 80 km/giờ. Anh tâm sự là gần ba mươi năm ở Mỹ chưa bao giờ trải qua một đêm giao thừa kinh khủng và lo sợ như thế.

Có lẽ vì thế mà California là nơi tập trung đông người Việt sinh sống nhất. Kể từ thời điểm 1975, khi đoàn người tị nạn đầu tiên đến Mỹ định cư, lúc đầu bị phân tán, sống rải rác khắp nơi nhưng rồi nhiều người đã tìm đường tây tiến về đây. Vì nắng ấm biển xanh, Tết về có pháo nổ, có nhạc rộn ràng trên sóng phát thanh, có hoa vàng nở rộ với mùa xuân. Ở đây như gần gũi với quê nhà.

© 2013 Buivanphu.wordpress.com