Vào lúc 11:00 am ngày Chúa Nhật 20/1/2013 tại hội trường Yerba Buena, 1855 Lucretia Ave, San Jose.

Hội Hải Quân Bạch Đằng Bắc California đã long trọng tổ chức lễ Tưởng Niệm và Vinh Danh tinh thần quyết chiến  Trận Hải Chiến Hoàng Sa năm 1974 chống lại sự xâm lăng của Trung cộng.

Hiện trong buổi lễ trên hàng gh1ê đầu có cựu Đề Đốc Trần Văn Chơn, cựu HQ Đại tá Trần Thanh Điền, cụ Nguyễn Hữu Hản, cụ Trương Đình Sữu Hội Người Việt Cao Niên Vùng Vịnh, cựu LS Hoàng Cơ Long, và các hội đoàn quân đội: Hội BĐQ, Hội Nữ Quân Nhân, Hội ĐPQ&NQ…v.v.

Lễ rước Quốc Quân Kỳ diễn ra trang nghiêm và long trọng do các chiến sĩ HQ trong bộ đại lễ màu trằng dẫn đầu, sau đó là kiệu linh vị Đức Trần Hưng Đạo và đoàn  cờ vàng do Đoàn Thanh Nien Sinh Viên Cờ Vàng, các hội đoàn cựu quân nhân  đi vào hội trường.

Lễ chào cờ khai mạc do chiến sĩ HQ đảm nhận, chiến sĩ các quân binh chủng làm hàng quân danh dự.

Lễ tưởng niệm dâng hương trên bàn thờ có tôn tượng Đức Trần Hưng Đạo, do quý cụ Nguyễn Hữu Hản, cụ Trương Đình Sữu, cụ Trần Văn Thông dâng hương.

Tiếp theo, HQ Lê Thái Phúc, BTC chào mừng quang khách, trình bày ý nghĩa lễ tưởng niệm. Cựu HQQ Trần Thanh Điền phát biểu. Những lời phát biểu đã nêu cao chánh nghĩa của quân dân VNCH thể hiện quyết tâm bảo vệ lãnh thổ, lãnh hải Việt Nam trước hiểm họa Trung cộng xâm lăng; nêu cao chánh nghĩa quốc gia của quân dân cán chính VNCH trước tập đoàn Cộng sản VN bán nước, khích lệ lòng yêu nước của người Việt quốc nội và hải ngoại.
Cuối cùng là phần ca nhạc vinh danh cuộc hải chiến Hoàng Sa năm 1974.

Hôm nay là ngày20 tháng Giêng – Ngày Tưởng Niệm Trận Hải Chiến Hoàng Sa khi hải quân Việt Nam Cộng Hòa ra sức ngăn chận Trung Quốc xâm chiếm quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam, và đã có 74 chiến sĩ hải quân và người nhái của VNCH tử trận.  Lễ Tưởng Niệm Hoàng Sa năm 2013 diễn ra trong một bối cảnh tại trong nước CSVN đã và đang bán dần lãnh thổ và lãnh hải của tiền nhân, người tham dự thật đông bày tỏ một ý chí sắt đá cương quyết yểm trợ đồng bào quốc nội. Hình ảnh nguời tham dự đông kín hội trường, hình ảnh các chiến sĩ HQ trên sân khấu, các bộ quân phục tràn ngập hội trường làm cho người tham dự ấm lòng. Một bô lão phát biểu “Già rồi, đi đứng khó khăn nhưng tôi đến để cho các cháu tôi chúng nó thấy được hình ảnh nầy. Ngày xưa Đức Trần Hưng Đạo thề rằng không phá được giặc sẽ không qua sông nầy nữa. Tinh thần đó bây giờ tôi thấy vẫn còn trong lòng dân.“ Ông cụ bùi ngùi tiếp “Nhưng thấy TC nó làm tới mà CSVN làm thinh…nhục thật!”

Tưởng cũng nên biết, năm 1961, chính phủ Việt Nam Cộng Hòa ban hành sắc lệnh khẳng định chủ quyền Hoàng Sa thuộc tỉnh Quảng Nam của Việt Nam Cộng Hòa.

Trong thời gian 1964-1971, hải quân Trung cộng và hải quân Việt Nam Cộng Hòa chạm súng liên tục trên hải phận Hoàng Sa, nhưng không đưa đến thương vong. Trong thời gian đó, Việt Nam Cộng Hòa đã thiết lập một sân bay nhỏ tại đảo Hoàng Sa.

Năm 1973, với Hiệp Định Paris, Hoa Kỳ và Đệ Thất Hạm Đội sau khi rút quân và thiết bị ra khỏi quần đảo Hoàng Sa đã xem việc bảo vệ quần đảo này là việc riêng của Việt Nam Cộng Hòa. Năm 1974 khi một phái đoàn của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa thăm dò một số đảo Hoàng Sa trong việc chuẩn bị thiết lập phi trường có khả năng chuyên chở vận tải cơ hạng nặng C-7 Caribou thì khám phá ra sự hiện diện của hải quân Trung Quốc, và giao tranh xảy ra sau đó.

Ngày 19/1/1974, biệt hải và hải kích Việt Nam Cộng Hòa từ HQ-5 đổ quân lên phía Nam đảo Quang Hòa và hải quân Trung cộng đổ quân xuống mặt Bắc đảo. Hai bên giao tranh và phía Việt Nam Cộng Hòa có 3 chết và 2 bị thương. Do quân Trung cộng quá đông, quân Việt Nam Cộng Hòa rút trở lên HQ5.
Ngay sau đó hai bên chạm súng từ 30 đến 45 phút, cùng lúc đó bộ tư lệnh hải quân Việt Nam Cộng Hòa nhận được thông báo của văn phòng tùy viên quân sự Hoa Kỳ (DAO) tại Sài Gòn, cho biết radar đệ thất hạm đội ghi nhận một số phóng lôi hạm (guided missile frigate) và chiến đấu cơ MIG từ Hải Nam đang tiến về phía Hoàng Sa. Bộ tư lệnh hải quân Việt Nam Cộng Hòa sau đó yêu cầu đệ thất hạm đội trợ giúp, nhưng không được đáp ứng.

Theo tài liệu của Việt Nam Cộng Hòa thì phía Trung Cộng Liệp Tiềm Đĩnh 274 trúng đạn, tay lái bất khiển dụng phải ủi vào bãi san hô để thủy thủ đoàn đào thoát, Liệp Tiềm Đĩnh 271 và 389 bị chìm tại trận. Liệp Tiềm Đĩnh 389 và 391 bị hư hại nặng. Phía Việt Nam Cộng Hòa chiến hạm HQ-10 trúng đạn vào pháo tháp bị chìm tại trận, chiến hạm HQ-16 bị hư hại nặng nghiêng 15 độ, chiến hạm HQ-5 và HQ-4 bị hư nhẹ. Gần 50 thủy thủ và hạm trưởng Ngụy Văn Thà của HQ-10 tử vong. Ngoài ra HQ-5 có 3 quân nhân tử vong và 16 bị thương.

Hai ngày sau trận hải chiến, ngày 20/1, tàu chở dầu Hòa Lan “Kopionella” vớt được 23 người thuộc thủy thủ đoàn của chiến hạm HQ-10 đang trôi dạt trên biển.

Đến mười ngày sau, ngày 29/1, ngư dân Việt Nam vớt được một toán quân nhân Việt Nam Cộng Hòa gần Mũi Yến (Qui Nhơn), gồm 1 sĩ quan, 2 hạ sĩ quan và 12 quân nhân thuộc lực lượng đổ bộ lên Quang Hòa, đã dùng bè vượt thoát đảo sau trận hải chiến.