Có khi nào bất chợt ta nhớ lại trong ngày hôm nay ta có cười không và cười được bao nhiêu lần? Cái cười lần cuối là từ lúc nào? Cách nay một ngày, hai ngày, hay xa hơn nữa? Cười luôn luôn có thể đem lại nhiều hiệu quả đáng quan tâm cho cơ thể của chúng ta. Vậy tại sao ta không gở bỏ  đi cái " mặt nạ", tức tác phong mà xã hội đã gán ép cho ta? Tại sao ta không nhẹ nhàng buông thả con người của mình để có những khoảnh khăc hạnh phúc? Hãy cười với nhau cho vui đời !

Người ta cười được mấy lần trong ngày?

Đời sống ở các nước phát triển, nhứt là ở các thành phố lớn, không tránh khỏi cho người dân phải lo chạy đua với cái đồng hồ, những ưu tư, những căn thẳng do đó người ta ngày càng ít có thì giờ dành cho cái cười thật sự thoải mái.

Nhớ lại năm 1939, người ta có được hai mươi phút mỗi ngày để cười. Đến những năm 1980, người ta còn lại 6 phút trong ngày để cười. Và ngày nay, chỉ có 60 giấy trong ngày để cho một phần ba người lớn cười.

Tính trung bình, người ta ngày nay có được từ 10 tới 15 lần cười thoải mái trong ngày trong lúc đó trẻ con 4 tuổi có thể cười tới 400 lần một cách vui vẻ tự nhiên, không cần được chọc cười.

Cái cười nên được hiểu đúng mức vì nó là nguồn gốc của những phản ứng dây chuyền lợi lạc cho cơ thể của chúng ta.

Theo kết quả của một nghiên cứu y khoa ở Huê kỳ thì cười là phương thuốc trị bịnh căn thẳng (stress) hiệu quả vô cùng. Nụ cười tự nhiên thôi cũng đã làm giảm những nhịp tim.

Một công trình nghiên cứu của Đại học Kansas xác nhận khả năng huyền diệu của cái cười là thủ tiêu rất nhanh sự căn thẳng. Không riêng hiệu quả tốt về tâm lý mà cười còn đề phòng bịnh tim mạch nữa.

Để chứng minh cười đem lại lợi lạc cho sức khỏe, những nhà nghiên cứu ở Đại học Kansas trắc nghiệm phản ứng của 169 sinh viên trong tình trạng căn thẳng. Những người này được chỉ dẩn ngậm chiếc đủa ở miệng, thọc hai tay vào chậu nước đông đá, để xem có ai cười được và ai không cười. Những người cười cho thấy ngay độ căn thẳng nhẹ hơn những người giử gương mặt trầm lặng. Những nhà khoa học ghi nhận những người cười tự nhiên làm những bắp thịt ở vành miệng và mắt vận động nên nhịp tim thấp hơn những người kia.

Người ta cho rằng có cười gượng đi nữa thì vẫn còn hơn có cái mặt chầm dầm rất nhiều. Cái cười e thẹn hay cười toét miệng, cả hai đều có tác dụng làm chậm lại nhịp tim và thư giản cơ thể con người bằng như một phiên thể dục. Người ta chứng minh được khi cười, hệ thống thần kinh trung ương và những hạch tiết ra chất làm thư giản cơ thể. Nảo tiết ra những chất làm giảm đau đớn và đem lại cảm giác thoải mái vô cùng.

Đi học cười

Phải chăng vì cười rất quan trọng cho sức khỏe con người nên mới có trường dạy cười và người học phải trả tiền và giá đắc hơn học chữ hay học nghề. Những người đi học trường dạy cười phần lớn thuộc giới y khoa và xã hội-giáo dục.

Ở Đức gần Thành phố Koln có một Trung tâm dạy cười do một nhà tâm lý học và một bác sĩ thần kinh điều khiển. Tiền học cho một giờ là 250 euros. Ở Bỉ và Pháp cũng có vài Trung tâm ở mỗi nơi dạy cười. Người tham dự rất đông.

Chính Ấn độ là nơi mở ra trước phưong pháp duỡng sinh này.

Có phải cái cười đúng là mười thang thuôc bổ không?

Bà Corinne Cosseron ở thàng phố Frontignan thuộc Tỉnh Hérault, miền Tây-Nam nước Pháp, mở một Trường học Quốc tế dạy cười. Từ năm 2002, trường đào tạo được hơn 2000 hoạt náo viên với 200 khóa dạy cười và hai mươi khóa "chuyên viên" cho những ai muốn đi xa hơn. Trong trường hợp này, đó là những người có quyền mở những Câu lạc bộ cười để làm ăn sau khi trình môt tiểu luận và thông qua môt chương trình thực tập. Cũng có những người sau khi học xong ở trường, họ đi làm việc ở những Trung tâm y khoa hay xã hội-giáo dục.

Trong chương trình học có ba buổi thực tập từ một tuần tới mười ngày để tìm hiểu thật sâu về cười. Như thực tập thiền định hay yoga về cười. Những người tham dự nằm ngửa, đầu liền nhau và để cho những tràng cười phát ra tự nhiên.

Khóa học cười này giá bao nhiêu? Phải 800 euros cho tư nhơn và 1200 euros cho những người tới học do xí nghiệp đài thọ.

Trường dạy cười được trang trí nhiều màu sắc vui tươi. Phòng học trải thảm, chung quanh lát kiến, với vườn tược và hồ bơi. Ngoại cảnh đẹp, chim hót líu lo, hoa nở hương thơm ngác. Tất cả giúp cho mọi người tới đây được thư giản tự nhiên và không thấy khó chịu vì bị cho là dị hợm không giống ai hết.

Cưởi đem lại lợi lạc cho tất cả mọi người. Ai cũng có thể thực nghiệm thử một lần. Trong những lúc khó khăn hay trước một thách thức, cười vẫn có thể làm lắng dịu. Cười tạo ra môt không gian tự do để người ta sống trong giây phút thực tại, làm tan biến ưu phiền thì sự căn thẳng làm sao tồn tại được? Một bác sĩ thần kinh nói cười là một phản ứng sống động hiện diện ở mọi người từ lúc mới sanh ra cho tới khi chết, là một sức mạnh chống lại trạng thái căn thẳng hữu hiệu vô cùng. Cười tôt cho tim mạch vì nó đem lại năng lượng, cải thiện hô hấp, làm cho giấc ngủ ngon. Cười có thể làm giảm cơn đau. Nhiều người khác cho rằng cười là một liều thuốc hạnh phúc kỳ diệu.

Một bác sĩ tham dự xong một khóa học cười cho biết từ nay bà sẽ dạy bịnh nhơn của bà cười để bà đo lường sự hiệu quả của cười như thế nào khi bà khám bịnh. Trong một nhà dưởng lão phần đông bị bịnh quên (Alzheimer), người ta làm cho bịnh nhơn cười vui. Bác sĩ sau đó khám nhận thấy có vài hiện tượng tích cực như có người nhớ lại chuyện vừa xảy ra trong ngày. Trước kia, họ quến hết. Bác sĩ cho rằng không nên tách phần thể chất ra khỏi phần tâm thần là điều thiết yếu trong việc chửa bịnh. Cười vẫn là chủ lực đem lại sức khỏe cho mọi người.

Một nhóm nhơn viên y khoa gồm nhiều nghành nghề khác nhau thực hiện chung một chương trình là đi tới nhiều cơ sở y tế địa phương khác mở những buổi dạy cười. Bác sĩ nhìn nhận cười là một cách chửa trị bổ sung cho phương pháp chửa bịnh lo âu hay trầm cảm rất hữu hiệu.

Bà Corinne Cosseron quả quyết cười nhiều trong nhóm, cười đóng một vai trò xã hội, thắc chặt thêm những liên hệ và mở rộng sự thân thiện.

Sức mạnh của cười

Ngoài tác dụng kỳ diệu về y học, cười còn có thêm sức mạnh tranh đấu chánh trị cũng không kém. Người ngoại quốc khi tiếp xúc với ngưòi Việt nam thường có nhận xét "Người Việt nam rất dể cười. Nhưng không biết ý nghĩa cái cười của họ là đồng ý hay bất mản, vui hay buồn,..." Vậy những người Việt nam tranh đấu chống cộng sản ở Việt nam có nên xử dụng cái cười như một vũ khí chống lại công an đàn áp không?

Rất nên. Cười làm dịu đi sự hung hăng của bạo chúa. Cười để không chấp hành mệnh lệnh của đối phương. Thât đúng vậy ! Cười là một trong những vũ khí hữu hiệu cho những người tranh đấu chỉ có sức mạnh là chánh nghĩa, lẽ phải, để chinh phục sự áp chế thô bạo. Nó là một khả năng bẩm sanh của con người nên nó có thể nhắm bất kỳ ai để tấn công, là một phương tiện để tự bảo vệ chống lại sự thất vọng, tức giử niềm tin trong đời sống cũng như trong sự tranh đấu.

Cười trong nhiều trường hợp hàm nghĩa bất tuân là vũ khí của những người tranh đấu bất bạo động. Sự sợ hải làm mềm người khi bước vào cuộc tranh đấu nhưng nó lại tan biến ngay ở người biết làm cho mọi người cưòi. Khi người ta thấy mệnh lệnh không còn quan trọng nữa thì quyền lực cũng trở thành vô hiệu. Cười lúc này là để báo cho mọi người rằng không có nguy hiểm. Chọc cười người đại diện cho quyền lực, trước tiên, không gì khác hơn là gởi tới cho mọi người cái tín hiệu rằng người đó không còn nguy hiểm nửa. Mọi người nhận được tín hiệu "không có nguy hiểm" có thể cùng cười với nhau để xác nhận họ hết sợ hải và họ có thể thư giản được. Trong tranh đấu, người ta cười và nhằm thẳng đối phương, điều này có sức trấn an chiến hữu, nâng cao tinh thần tranh đấu, đem lại  tự tin và khả năng đề kháng trước đối phương.

Trong một cuộc xung đột, một bên làm cho đối phương cười được, cái cười có tính  truyền nhiễm nên sẽ lan rộng ra. Mọi người sẽ chú ý vào người làm cho cười, việc này tự nhiên trở thành một cuộc biểu tình và cười trở thành sự thật hay lẽ phải.

Cười là một hình thức truyền thông rất hữu hiệu vì đó là điều làm cho cười có giá trị thuyết phục cao  và nhạy bén. Và khi người này cười thì người kia phải cười theo.

Cưòi nói lên sự chống đối quyết liệt và vô hiệu hóa đối phương. Nó làm tan biến sự hận thù nên nó làm suy yếu đối phương bằng cách làm cho đối phương cảm thấy ngờ vực việc làm của mình, làm mất sự đoàn kết nhằm mục tiêu của đối phương. Đôi khi cười đem lại cho đối phương sự cảm mến người mà trước đây họ phải đàn áp bằng vũ lực. Ai cũng thấy khó mà đàn áp, bắt bớ kẻ đã làm cho mình cười, kẻ không còn biết sợ, mà cũng không tỏ sụ khinh bỉ mình, trái lại, nó còn tỏ ra biết kính trọng mình vì nó mời mình cùng cười với nó.

Đưa cái cười vào hành động tranh đấu, chính là hành động với niềm vui và phấn khởi. Niềm vui sẽ lây lan ra đông đảo quần chúng, sẽ thu hút quần chúng về với mục tiêu của mình. Cái nghiêm chỉnh trong hành động tranh đầu từ xưa nay vẫn giử một khoảng cách giửa hai bên. Điếu này có lợi cho lực lượng đàn áp.

Cười là phương tiện và chìu kích thiết yếu của hành động tranh đấu bất bạo động.

Phưong thức tranh đấu bất bạo động cười có thể áp dụng trong những cuộc tranh đấu chống độc tài cộng sản như ở Việt nam.

Người Việt nam chúng ta có tiếng là dân tộc dễ cười. Vậy từ nay thử đem lại cho cái cười vốn có của chúng ta một ý nghĩa mới tích cực. Cười tranh đấu chống bạo quyền cộng sản hán ngụy hà nội.

Nguyễn thị Cỏ May

*** Mời tìm đọc thêm Désobéir par le RIRE, tác giả tập thể là Những người bất tuân, do nhà xuất bản Le passage clandestin, Paris.