LS Nguyễn Lê Thiên Trang

Khi các doanh nghiệp Mỹ có nhu cầu tuyển dụng lao động nước ngoài trong các ngành nghề đặc biệt đòi hỏi chuyên môn lý thuyết hoặc kỹ thuật trong các lĩnh vực chuyên ngành, chẳng hạn như các nhà khoa học, kỹ sư, lập trình máy tính, thì H-1B visa là một trong những loại visa không di dân ma các nhà doanh nghiệp thường ngắm tới. Mỗi năm, sở di trú cấp khoảng 65,000 Visas cho những người có kỹ năngđặc biệt đến làm việc tại Hoa Kỳ.

Để được công nhận là một nhân viên với kỹ thuật chuyên ngành (Special occupation), người nộp đơn xin H1-B visa phải hội đủ hai điều kiện:(1) Có một kiến thức chuyên ngành cả lý thuyết và thực hành và (2) Có bằng cử nhân hoặc cao học trong một lãnh vực nào đó.  Công việc mà các doanh nghiệp Mỹ tuyển lựa nhân viên từ nước ngoài cũng cần phải đòi hỏi ít nhất một bằng cử nhân hoặc bản chất công việc quá phức tạp đến nỗi chỉ có người có bằng cử nhân mới làm được.  Công việc tuyển chọn cũng cần phải là một vị trí toàn thời gian (permanent position).

H-1B visa là loại visa không di dân, thường có giá trị trong vòng 3 năm. H-1B visa có thể gia hạn, nhưng không thể kéo dài trên 6 năm. Điều đáng lưu ý là người đứng đơn phải là chủ doanh nghiệp. Như vậy, một người tự mở cơ sở làm ăn không thể tự nộp đơn bảo lãnh H-1B cho mình vì không có quan hệ "chủ-tớ" và vì không có ai quản lý mình ngoài chính mình.  Tương tự, chủ doanh nghiệp không thể bảo lãnh cho người làm việc với tư cách "Independent contractors" (làm việc độc lập cho chủ, không bị quản lý và tự khai thuế). Các chủ doanh nghiệp cũng phải chi trả các lệ phí nộp đơn và phải trả lương cho nhân viên nước ngoài vời số lương ngang ngửa với người trong nước. Nếu trong khoảng thời gian hợp đồng làm việc, chủ doanh nghiệp đuổi việc nhân viên này, họ sẽ phải chịu trách nhiệm về chi phí để nhân viên quay trở về lại Việt Nam.Tuy nhiên, nếu nhân viên H-1B tự động nghỉ việc, chủ doanh nghiêp không phải chịu trách nhiệm về chi phí này.

Người làm việc theo diên H-1B cũng được nghỉ sanh khi có em bé dưới bộ luật có tên gọi the Family Medical Leave Act.Trong lúc H-1B visa còn giá trị, nhân viên nước ngoài cũng có thể thay đổi công việc qua một công ty mới nếu người chủ mới nộp đơn bảo lãnh trước ngày H-1B hết hạn.Hơn nữa, nhân viên H-1B cũng có thể quay trở về làm việc với chủ cũ miễn là visa H-1B vẫn còn có giá trị.

Trước khi nộp đơn H-1B, chủ doanh nghiệp phải xin từ Bộ Lao động (Department of Labor) giấy chứng nhận của "The Labor Condition Application".Đây là hệ thống điện tử (iCERT) sẽ xác nhận bản nhất công việc, số lương tối thiểu hoặc tương đương mà chủ doanh nghiệp phải trả cho công việc này. Giấy chứng nhận này cũng xác nhận rằng việc chủ doanh nghiệp thuê nhân viên từ nước ngoài không tạo ra một môi trường làm việc gây ảnh hưởng xấu cho những công nhân vời hoàn cảnh tương tự. Giấy chứng nhận này cũng xác nhận rằng tại thời điểm nộp đơn, hiện không có đình công hoặc đóng cửa nhà máy.Một lần nữa, chủ doanh nghiệp phải là người chịu chi phí cho khoảng đơn chứng nhận này. Sau đó, chủ doanh nghiệp sẽ nộp đơn bảo lãnh cho người H-1B.Khi được chấp nhận, công nhân H-1B có thể đến Tổng Lãnh sự Hoa Kỳ ở nước ngoài để được phỏng vấn để được cấp H-1B Visa.

Song song với việc chính phủ Hoa Kỳ luôn khuyến khích việc tuyển dụng chất xám từ nước ngoài đến làm việc tại Hoa Kỳ, họ cũng kiểm soát chặt chẽ nhầm tránh sự gian lận, lạm dụng khi các chủ doanh nghiệp hoặc các cá nhân, lợi dụng luật lệ di trú, để "mua" thẻ xanh.Trừ khi thật sự cần tuyển dụng một nhân viên nước ngoài với kỹ năng chuyên ngành, các chủ doanh nghiệp không nên "giúp" bạn bè, bà con từ nước ngoài đến Mỹ "làm việc" cho mình bằng cách nộp đơn H-1B visa.Âu đó cũng là một lựa chọn khôn ngoan đê tránh những hậu quả đáng tiếc về mặt pháp lý.

Disclaimer: bài viết này chỉ cung cấp thông tin chung và không nhằm tư vấn cho một cá nhân nào. Mọi thắc mắc xin liên lạc: LS Nguyễn Lê Thiên Trang (713)789-8010 hoặc email: Info@PhamNguyenLaw.com