Hình ảnh thuyết trình hội luận về “Sự Thật Tết Mậu Thân”. Trên bàn thuyết trình, từ trái là ba vị diễn giả đã thực tế góp phần trên cả hai mặt trận chiến trường và ngoại giao  của biến cố Tết Mậu Thân 1968: Đại Tá Hà Mai Việt, Đại sứ Bùi Diễm và Trung Tá Trần Ngọc Huế.

Đáng lẽ, hàng năm, người Việt Nam đã phải có những sinh hoạt như thế này ở trong nước.

Trước là để tưởng niệm và cầu nguyện cho vong linh của các nạn nhân đã bị thảm sát; sau là để người Việt rút tỉa những bài học của một cuộc tương tàn ghê tởm nhất trong lịch sử; và sau cùng để người Việt sẽ lòng tự nhủ lòng: rằng không bao giờ cho phép tái diễn sự điên rồ này nữa.

Khốn nỗi, từ Mậu Thân 68 cho tới mùa Hè đỏ lửa 72 rồi Hiệp định Paris năm 1973, chúng ta cứ tuột dần và trôi vào biến cố 30 tháng Tư 1975. Và chế độ độc ác man trá đã chiến thắng.

Giờ đây, 40 năm sau, vong linh của nạn nhân bị thảm sát vào Tết Mậu Thân vẫn chưa được giải oan; giờ đây, thi hài của nhiều người vẫn chưa được tìm thấy. Và nếu muốn có thắp một nén nhang hay đốt một ngọn nến cho những người quá cố thì những người còn lại ở trong nước cũng phải lén lút thi hành.

Có nơi nào trên thế giới mà cầu nguyện cho thường dân vô tội bị thảm sát lại là trọng tội không"

Chúng ta có lỗi với những người đã nằm xuống.

Và chúng ta cũng có lỗi với các thế hệ nối tiếp, ở trong và ngoài nước.

Trong nước, nạn nhân vụ thảm sát năm 1968 đã lại bị chôn sống lần nữa và tội ác của Cộng sản bị phủ lấp đằng sau sự dối trá đã trở thành quốc sách của một chế độ thô bỉ. Các thế hệ nối tiếp có khi lại, như một thành ngữ của người Phật tử, "nhận giặc làm cha", mà không biết.

Ở hải ngoại, các thế hệ nối tiếp có khi sẽ nghĩ cha ông của mình là hèn nhát bại trận mà không biết rằng sai, nếu chỉ tham khảo tài liệu của Hoa Kỳ hay cùa Cộng sản. Đa số tài liệu Mỹ chỉ nói tới các đơn vị Mỹ quần thảo với quân Cộng sản; còn tài liệu Cộng sản chỉ nói tới các trận đụng độ với lính Mỹ. Quân lực Cộng Hoà coi như vắng mặt, không tác chiến!

Vì vậy, chúng ta vẫn phải gợi lại chuyện cũ, và đi tìm sự thật về Mậu Thân dù nhiều người đang ra vào Việt Nam có thể khuyên giải chúng ta, rằng "oán thù nên bỏ chứ không nên buộc", "nên cởi chứ không nên cột", rằng gợi lại chuyện cũ làm chi để thêm đau lòng,.

Chúng ta làm như vậy, trước hết là để tạ lỗi với các nạn nhân. Và sau đó là để các thế hệ sau này biết được những gì đã thực sự xảy ra, hầu không nhận giặc làm cha và trả lại công lý cho cha ông, cho những người đã cố gắng chiến đấu đến cùng. Và nếu có khả năng, chúng ta còn có thể giúp cho xã hội Hoa Kỳ này hàn gắn được vết thương Việt Nam và nhất là không tái diễn những sai lầm cũ.

Nhìn qua một khiá cạnh khác, từ cả chục năm nay, chúng ta nghe loan truyền rất nhiều về khả năng thần bí của những người mà cộng sản gọi là "các nhà ngoại cảm". Họ tìm ra hài cốt của bộ đội hay thân nhân đã chết trong chiến tranh. Sự loan truyền ấy gián tiếp trình bày một khía cạnh rất nhân đạo, rất con người, là dù sống dưới chế độ cộng sản, người Việt vẫn có nhu cầu tâm linh hướng thượng và hết sức quan tâm đến chuyện mồ yên mả đẹp cho những người chết trận.

Nhưng có khi nào quý vị nghe nói đến thành tích của nhà ngoại cảm khi tìm ra nạn nhân của vụ thảm sát Mậu Thân không" Nghe chừng như không có! Mà nếu như có thì chẳng ai được phép nói tới!

Chúng ta có thấy đau lòng không, khi mà cả một xã hội phải sống trong sự giả dối ấy"

Và có đau lòng không, khi thấy là vào dịp Tết vừa rồi, có người phải nương vào bóng đêm để viết vội lên tảng đá của Nghĩa trang Ba Tầng của 428 nạn nhân bị thảm sát tại khe suối Đá Mài vài lời tưởng nhớ và kết án thủ phạm là cộng sản"

Chúng ta có tự do ở ngoài này nên nơi nào có người Việt sinh sống nơi đó có sinh hoạt tưởng niệm. Cuộc hội thảo ngày hôm nay, 29 tháng Ba ở nơi đây, là một trong những sinh hoạt đó.

Trong phần hội thảo, tất nhiên là chúng ta sẽ phơi bày tội ác cộng sản - hầu như ai ai cũng biết nếu chịu mở mắt và không bị tối mắt về miếng đỉnh chung. Nhưng, nhu cầu chính yếu của chúng ta không chỉ là ngồi đây than khóc hay nguyền rủa tội ác cộng sản, mà là tích cực rút tỉa những bài học thất bại của quá khứ.

Trong phần hội thảo hôm nay, ta sẽ cố gắng chiếu rọi vài tia sáng để cùng nói lên một phần sự thật của Mậu Thân và xin cảm tạ các diễn giả đã đến từ rất xa đề trình bày kinh nghiệm và nhận định của mình.

Đây là những vị đã thực tế đóng góp cho cuộc chiến đấu ở quê nhà và trả giá rất đắt cho việc đó, và sau này vẫn tiếp tục suy nghĩ, biên khảo hay diễn thuyết về những kinh nghiệm của dân tộc chúng ta.

(Nội dung thuyết trình của các diễn giả sẽ được tường trình trong các kỳ báo tới.)

Xem bộ ảnh “Từ hài cốt nạn nhân tại Khe Đá Mài 1968 tới ngôi mộ Ba Tầng tại Huế 2008, có hàng chữ kết án công sản được dân Huế viết  vào đêm giao thừa Tết Mậu Tý (hình Justin)