Thuế Vụ và Thất Nghiệp Lúc Kinh Tế Khó Khăn

Thúy Chi - IRS/SPEC / What Ifs Questions
Sở Thuế Vụ Liên Bang nhận thấy những lúc khó khăn như trong điều kiện kinh tế hiện nay nhiều người lâm vào tình trạng khủng hoảng tài chính. Khi người thọ thuế bị thất nghiệp, được tha nợ, hay khi phải sử dụng đến số tiền tiết kiệm hưu đã dành dụm được, các sự kiện này có thể tác động đến việc khai thuế của quý vị. Nếu lợi tức của quý vị giảm đi so với trước kia, quý vị có thể đủ điều kiện nhận được một số các tín thuế, chẳng hạn tín thuế dành cho người có lợi tức thấp EITC.
Điều quan trọng hơn cả là nếu quý vị tin rằng quý vị có thể gặp khó khăn khi phải thanh toán các khoản tiền thuế còn thiếu, xin hãy liên lạc ngay với Sở Thuế Vụ. Có nhiều bước cần phải thực hiện để giúp giải tỏa gánh nặng cho quý vị. Và để tránh phải trả thêm các khoản tiền phạt, quý vị vẫn phải nộp hồ sơ khai thuế ngay cả khi quý vị không thể thanh toán tiền thuế nợ.
Dưới đây là một số các tình huống có thể xảy ra khi quý vị bị thất nghiệp và ảnh hưởng của việc thất nghiệp trên số tiền thuế quý vị phải đóng.
1. Nếu chẳng may bị thất nghiệp, tôi cần phải làm gì để chu toàn trách nhiệm thuế vụ của mình?
Việc thất nghiệp có thể tạo ra một số vấn đề liên quan đến thuế vụ. Nếu quý vị nhận được một khoản tiền thanh toán sau khi kết thúc hợp đồng làm việc (severance pay) và nếu quý vị nhận được tiền thất nghiệp (unemployment compensation), quý vị phải khai thuế cho hai nguồn lợi tức này (taxable income). Khi nghỉ việc quý vị cũng có thể nhận được tiền trả cho những ngày nghỉ lễ và nghỉ bịnh chưa sử dụng (accumulated vacation or sick time), tiền này cũng phải khai thuế. Để tránh tình trạng bị nợ một số tiền thuế lớn khi khai thuế, quý vị cần biết rõ các khoản thuế lợi tức phải đóng tính trên các nguồn tiền nhận được trong thời gian thất nghiệp vừa kể đã được đóng thuế tạm thu hay chưa. Các khoản trợ giúp xã hội trong hoàn cảnh khó khăn (public assistance) và các nguồn lợi tức từ các phiếu mua thực phẩm (food stamp) cung cấp cho quý vị không phải khai thuế.
Sở Thuế Vụ hiện đã cập nhật nhiều thông tin liên quan đến vấn đề thất nghiệp để hỗ trợ người thọ thuế khi cần tham khảo tài liệu. Xin đọc thêm ấn bản 4128 để biết rõ hơn các chi tiết cần thiết (Publication 4128 - Tax Impact of Job Loss).
2. Trường hợp nhận được trợ cấp thất nghiệp, tôi có phải khai thuế trên số tiền này không?
Tiền thất nghiệp quý vị nhận được theo quy định của bộ luật trợ cấp thất nghiệp của chính phủ Liên bang hay tiểu bang phải được khai chung với những nguồn lợi tức khác của quý vị. Nguồn tiền này là lợi tức phải đóng thuế. Nếu quý vị có tiền thất nghiệp quý vị sẽ nhận được một giấy báo cáo tài chính, mẫu 1099-G (Form-1099-G) ghi rõ số tiền quý vị đã nhận được và số tiền thuế lợi tức quý vị đã đồng ý trả trước. Muốn biết thêm chi tiết về vấn đề này, xin tham khảo tài liệu 525 về các nguồn lợi tức phải đóng thuế và không phải đóng thuế (Publication 525 - Taxable and Nontaxable Income).
3. Nếu lợi tức năm nay của tôi ít hơn so với năm ngoái, những thông tin thuế vụ nào tôi cần phải biết để được lợi khi khai thuế?
Có nhiều loại tín thuế dành cho những người có lợi tức thấp. Nếu lợi tức năm 2008 của quý vị bị giảm, quý vị có thể đủ tiêu chuẩn nhận một số các tín thuế (credits) hay có các khoản thuế giảm (deductions). Chẳng hạn, tín thuế EITC là tín thuế dành cho người lao động độc thân hay đã lập gia đình với nguồn thù lạo kiếm được từ việc làm thấp. Tiêu chuẩn nhận tín thuế này tính trên lợi tức người thọ thuế nhận được và số người trong hộ gia đình của họ. Quý vị phải khai thuế mới có thể nhận được tín thuế EITC. Xin tìm đọc thêm thông tin liên quan đến tín thuế EITC và các loại tín thuế khác cùng các quy định thuế vụ liên quan đến những thay đổi gần đây trên mục 1040 Central từ mạng thông tin điện tử.
4. Nếu tôi tìm kiếm việc làm trong thời gian bị thất nghiệp, các chi phí tìm việc làm có được trừ thuế hay không?
Quý vị có thể khai trừ thuế cho một số các phí tổn phát sinh trong thời gian tìm kiếm việc làm mới ngay cả khi quý vị chưa xin được việc mới. Phí tổn có thể bao gồm chi phí đi lại, chuẩn bị đơn xin việc hay lệ phí trả cho các cơ quan giúp tìm việc làm. Xin đọc thêm tài liệu từ ấn bản 529 (Publication 529, Miscellaneous Deductions). Phí tổn dọn nhà có thể được trừ thuế khi quý vị dọn nhà đến chỗ ở mới cách chỗ ở cũ hơn 50 dặm và việc dọn nhà nhằm mục đích tạo thuận tiện cho công việc mới.
5. Nếu chủ nhân hay hãng xưởng nơi tôi làm việc ngưng hoạt động, hay bị phá sản, tôi phải làm sao?
Vào trước ngày 31 tháng 1 năm 2009, chủ hay cơ quan nơi quý vị làm việc trong năm 2008 sẽ phải gởi đến cho quý vị một bản báo lương của năm 2008 (Form W-2), trên đó ghi rõ số tiền lương quý vị đã nhận được trong năm và cả tiền thuế tạm thu đã đóng. Nếu quý vị không nhận được mẫu báo lương này do chủ hay nhân viên phụ trách việc gởi giấy báo lương không thực hiện yêu cầu này, xin liên lạc với Sở Thuế Vụ, cơ quan này sẽ cung cấp cho quý vị một bản báo lương thay thế (a substitute Form W-2) để quý vị có thể khai thuế. Trường hợp chủ hay cơ quan nơi quý vị làm việc báo sẽ trả lại tiền tiết kiệm hưu quý vị để trong quỹ hưu 401 (k) của cơ quan này, quý vị có 60 ngày để chuyển số tiền tiết kiệm hưu sang một quỹ hưu khác, hay sang quỹ hưu IRA. Xin tìm đọc thêm chi tiết trên ấn bản 4182 (Publication 4182 - Tax Impact of Job Loss).
6. Nếu tôi làm chủ một cơ sở hay một hoạt động kinh doanh; trong tình trạng kinh tế khó khăn như hiện nay, tôi quyết định phải đóng cửa cơ sở kinh doanh hay phải ngưng hoạt động tôi cần phải làm gì?
Nếu quý vị đóng cửa cơ sở kinh doanh của mình, quý vị vẫn có trách nhiệm phải nộp tất cả các đơn khai thuế cho doanh nghiệp hay hoạt động kinh doanh của quý vị. Ngoài ra, nếu quý vị có thuê người giúp việc cho hoạt động kinh doanh này. Quý vị phải khai và nộp đầy đủ các đơn khai thuế liên quan đến việc thuê mướn nhân viên, bao gồm các đơn 940, 941, 943 hay 944. Cả hai loại thuế doanh nghiệp và thuế lao động (business and employment taxes) phải được nộp cho Sở Thuế Vụ trước ngày đáo hạn. Trường hợp quý vị không thể đóng đủ số tiền thuế phải đóng, quý vị nên liên lạc ngay với Sở Thuế Vụ để nêu khó khăn và yêu cầu giúp đỡ. Xin tham khảo thêm thông tin về vấn đề Mở, Điều hành và Đóng Cửa các hoạt động kinh doanh (Starting, Operating or Closing a business).
7. Nếu trong lúc này tôi phải quyết định rút tiền tiết kiệm từ quỹ hưu IRA của tôi để sinh sống hay chi dùng, tôi phải làm sao?
Thông thường, khi quý vị rút tiền để dành từ quỹ hưu IRA trước tuổi 59 rưỡi, quý vị sẽ phải khai chung sô tiền đã rút từ quỹ hưu vào nguồn lợi tức trong năm để đóng thuế, đồng thời quý vị sẽ phải chịu thêm mức phạt 10% trên số tiền lấy ra. Có một số các ngoại lệ liên quan đến loại tiền phạt 10% này, chẳng hạn như khi quý vị phải rút tiền hưu để trả các hóa đơn thuốc và chi phí khám chữa bệnh sau khi quý vị bị thất nghiệp.
Xin tham khảo ấn bản 590 (Publication 590 - Individual Retirement Accounts) để biết rõ hơn vấn đề này.
8. Trường hợp tiền để dành trong quỹ hưu 401 (k) của tôi bị mất giá trị, tôi phải làm sao?
Nói chung, quý vị không thể khai lời hay lỗ tính từ các tài khoản hưu đã được ưu đãi thuế. Cơ hội duy nhất quý vị có thể khai trừ thuế cho số tiền bị lỗ (a loss) là khi quý vị nhận được tiền phân phối hưu trước đó đã đóng thuế (a distribution that had previously been taxed). Thông tin liên quan đến vấn đề này có thể tìm thấy trên ấn bản 575 (Publication 575 - Pension and Annuity Income).